Кіріспе

Технологиялық сингулярлықтың пайда болуына сенім. Сингулярлық – технологиялық сингулярлық, яғни суперақылды жасанды интеллект құрудың орташа болашақта орын алуы мүмкін деген сенімге негіделген қозғалыс. Сондай-ақ, сингулярлықтың адамзатқа пайда әкелетінін қамтамасыз ету үшін белгілі бір шаралар қолдану қажеттігін жақтаушылардың пікірі. Time журналы сингулярлықтардың көзқарасын былай сипаттайды: «Бұл ғылыми фантастикаға ұқсағанымен, ол одан ерекше, дәл синоптик болжамындай. Бұл маргиналды идея емес, Жердегі өмірдің болашағы туралы маңызды гипотеза. Суперақылды, өлмейтін киборгтар туралы идеяны қабылдау қиынға түсуі мүмкін, бірақ сингулярлық көрінеріне сенуге қиын болса да, салмақты және мұқият зерделеуді қажет етеді».

Анықтама

"Сингулярлық" термині алғаш рет 1991 жылы экстропиандық ойшыл Марк Плюс (Марк Поттс) "сингулярлық тұжырымдамасына сенеді" деген мағынада анықтады. Кейін бұл термин "сингулярлық белсендісі" немесе "сингулярлықтың жақтасы" деп қайта анықталды, яғни сингулярлықты іске асыруға бағытталған адам. Сингулярлықты А.И. сияқты нақты технологияларға емес, адам интеллектін арттыруды нақты трансгуманистік мақсат ретінде бағалайтын көзқарас немесе бағдар ретінде де қарастыруға болады. Сондай-ақ, сингулярлықты сингулярлық ұғымының жақтасы немесе белсендісі деп түсіндіретін анықтамалар да бар, яғни сингулярлықты іске асыру үшін әрекет ететін адам. Кейбір дереккөздер оны жедел өзгерістер кезінде пайда болатын болашақтың теориялық нүктесіне алып келетін суперақылдылықты дамыту және басқаруға қасақана тырысатын моральдық философия ретінде сипаттайды. 2005 жылы жарық көрген "Сингулярлық жақын: Адамдар биологиядан өтетін кезде" кітабының авторы, өнертапқыш және болашақтанушы Рэй Курцвейл сингулярлықты "сингулярлықты түсініп, оның өзінің өміріне тигізетін әсерлерін ойлаған" адам деп анықтайды. 1993 жылы математик, компьютер ғалымы және ғылыми фантастика жазушысы Вернор Винге технология "адамнан асып түсетін интеллектіге ие тіршілік жаратуға" мүмкіндік беретін сәт тууы мүмкін деп болжады және осы сәтті сипаттау үшін "сингулярлық" терминін қолданды. Сингулярлық 2000 жылы жасанды интеллект (AI) зерттеушісі Елизер Юдковский "Сингулярлық принциптерін" жазғанда біртұтас идеологияға айналды, онда ол сингулярлықтың әлемге пайдалы және мүмкін, мистикалық емес оқиға екенін, ал оның жақтастары оны іске асыру үшін жұмыс істейтінін айтты. Кейбір сарапшылар мен ғалымдар, әсіресе роботтарға автономды функциялар берілген жағдайда, әскери қақтығыстарда роботтарды қолдану мәселесіне күмәнмен қарады. АААИ президенті осы мәселені зерттеу үшін зерттеу тапсырды.

Қабылдау

Курцвейлдің сингулярлылығына бірнеше қарсылықтар бар, тіпті олар А.И. саласындағы оптимистердің де сын-пікірлерін қамтиды. Мысалы, Пулитцер сыйлығының иегері Дуглас Хофстадтер, Курцвейлдің 2045 жылға қарай адам деңгейіндегі жасанды интеллектке жететінін болжауы мүмкін емес екенін айтты. Тіпті, сингулярлық тұжырымын қалыптастырған Мур заңының авторы ретінде танымал Гордон Мур да, оның ешқашан орын алмайтынын мәлімдеді. Кейбір сарапшылардың пікірінше, бұл сын-пікірлер сингулярлыққа деген ынтаны төмендетпейді, себебі ол өлім қорқынышына діни сипаттағы жауап ретінде қабылданып, оның жақтастарына діннің артықшылықтарын онтологиялық салмақсыз пайдалануға мүмкіндік береді. Курцвейл бұл жіктемені қабылдамайды, оның сингулярлық туралы болжамдары есептеу технологиясының өсуінің бұрынғы экспоненциалды дамуына негізделгенін түсіндіреді. Сондай-ақ, ол өз көзқарасына қарсы шығушылардың технологиялық прогресті интуитивті түрде сызықтық деп қате түсінуін айтады.