Кіріспе

Ардрезиер маңындағы әскери бекініс, Шотландия.

Форт Джордж – Шотландияның Хайленд кеңесі аймағындағы Инвернестің солтүстік-шығысында, Ардрезиердің жанында орналасқан үлкен 18 ғасырлық бекініс. Ол 1745 жылғы Якобит көтерілісінен кейін Шотландияның таулы аймағын бақылау мақсатымен салынды. Бұл, 1715 жылғы Якобит көтерілісінен кейін аймақты бақылау үшін Инвернесте салынған бұрынғы Форт Джордж бекінісін алмастырды. Қазіргі бекініс ешқашан шабуылға ұшырамаған және үздіксіз гарнизон ретінде пайдаланылып келеді. Бекініс жұлдыз тәрізді жоба бойынша салынған; ол дерлік өзгеріссіз сақталған және қазірде форттың әртүрлі кезеңдердегі қолданылуын көрсететін көрмелер мен көшірмелермен келушілерге ашық, сонымен қатар әскери казарма ретінде де қызмет етеді.

Ескі Форт Джордж

1726 жылы Инвернесс қаласында генерал Джордж Уэйдтің бұйрығымен Форт Джордж деп аталатын алғашқы бекініс салынды. Несс өзенінің жанындағы төбеде орналасқан бұл георгиан стиліндегі қамал, 11 ғасырдың соңында Шотландияның Малкольм III бастауымен салынған ортағасырлық қамалдың бір бөлігін қамтыды. 17 ғасырда Оливер Кромвелл қамалға цитадель қосып нығайтты, бірақ ол 18 ғасырдың басында тасталып қалды. Уэйдтің Форт Джорджі 400 әскерге арналған болатын. Алғашқы қолбасшысы – сэр Роберт Мунро, 6-шы баронет, 42-ші Корольдік таулы әскер полкінің (Қара күзет) полковнигі және Таулылар кланы Мунроның басшысы. 1745 жылғы көтеріліс кезінде үш мың якобит қамалға шабуыл жасады. Корольдік күштерден көмек келмей, 1746 жылдың ақпанында миналар қабырғаларды бұзғаннан кейін Форт Джордж жауға берілді. Жеңіске жеткен якобиттер британ армиясының әскери базасы ретінде қайта пайдалануын болдырмау үшін Ескі Форт Джоржды жарылыспен қиратты. 1747 жылы Кулоден шайқасында жеңіске жеткеннен кейін Солтүстік Британияның корольдік әскери инженері полковник Уильям Скиннерге Форт Джоржды қайта құруға келісімшарт берілді. Жаңа Форт Джоржды Морей-Ферт шығанағының аузында, Инвернесс қаласынан 10 миль (16 км) қашықтықта салу туралы шешім қабылданды. Ескі Форт Джордж орнына 70 жылға жуық уақыт бойы ешкім бармады, бірақ 19 ғасырдың ортасында бұл жерде қызыл құмтастан салынған Инвернесс қамалы салынды. Мұнаралары мен қабырғаларына қарамастан, Инвернесс қамалының әскери мақсаты болған жоқ. Ол түрме және сот үйі ретінде пайдаланылды, сондай-ақ қоршау қабырғаларымен толықтырылды.

Орналастыру және құрылыс

Таңдалған жер Ардерсиерде, Инвернестен солтүстік-шығысқа қарай 18 шақырым жерде орналасқан, Морей-Фертке шығатын және Инвернесске теңіз жолымен кіруді бақылайтын жер телімі болды. Қоршау кезінде фортты теңіз арқылы жабдықтауға мүмкіндік беретін қабырға астындағы жеке порты болды. Жұмыс 1748 жылы полковник Скиннердің басшылығымен басталды, ал Адам ағайындары – Джон, Роберт және кейін Джеймс мердігерлер ретінде жұмыс істеді, шабуылдан қорғап, жұмыс күшін ұйымдастырған 1000-ге жуық әскердің жұмысын қадағалады. 1757 жылға қарай негізгі қорғаныс құрылыстары салынып бітті, ал Джордж форты 1769 жылы толыққанды аяқталды. Алғашқы бюджет 92 673 фунт стерлинг болған, бірақ соңғы құны 200 000 фунт стерлингтен асып кетті, сол кезде бұл өте үлкен сома еді. Артиллериялық оқтарды сіңіруге арналған көлбеу жасыл төбелер фортты көруден жасырып жіберді. Кіреберіске қарауыл үйі мен басты форттан атысқа толығымен ұшырауы мүмкін болатын, жеке тұрған қорғаныс құрылысы – равелиндің арқылы, содан кейін көпірлі тартылмалы көпірмен жабдықталған ағаш жолмен жетеді, ол ауыр қорғалған бастиондар арасындағы кең орға барып тіреледі. Ор, осы қабырғалардан атысқа толығымен ашық болатын, кең қырғын алаңы болып табылады.

Операциялық пайдалану

Чилдерс реформасынан кейін 72-ші (Гайленд) жаяу әскер полкі мен 78-ші (Гайленд) жаяу әскер полкі бірігіп, 1881 жылы Сифорт Хайлендс полкін құрды. 1961 жылы полк Королеваның Камерон таулы әскерлерімен біріктіріліп, Королеваның өз таулы әскерлері (Сифорт және Камерон) полкі құрылды: жаңа полк сол кезде Форт-Джорджде өз әскери базасын құрды. 2007 жылы казарма Шотландия Корольдік полкінің 3-ші батальонының Қара күзетшілеріне үй болды. 2016 жылдың қарашасында Қорғаныс министрлігі осы орын 2032 жылы жабылатынын жариялады, ал Қорғаныс министрі сэр Майкл Фэллон енді қажеттілік болмағанын, себебі Таулы аймақтардағы көтерілістер аяқталғанын мәлімдеді.

Келушілер үшін

Казармалар әлі де әскери мекеме ретінде қолданылып келеді, бірақ аумақтың көп бөлігі жұртшылыққа ашық (кіру төлемақысы бар). Historic Environment Scotland бекіністің алғашқы жылдарындағы өмірді көрсету үшін казармалардың бір бөлігін пайдаланады, ал Grand Magazine Сифилд қару-жарақтар жинағын көрсетеді және 18 ғасырдағы солдаттардың өмірін және оқиғаларын қайта жасайтын актерлерге сахна ретінде қызмет етеді. 2019 жылы сайтты 76 169 адам барып көрді.

Таушықтар мұражайы (Патшаның өз таушықтар жинағы)

Бұрынғы лейтенант-губернаторлар үйінде Хайлендтер мұражайы орналасқан, ол Корольдің өз Хайленд полкі мен Ловат скауттарының ресми полк мұражайы. Экспонаттардың ішінде униформалар, қару-жарақ, медальдар, Бірінші дүниежүзілік соғыстың «өлім монеталары» деп аталатын естелік тақталары, фотосуреттер, картиналар, естелік заттар мен полк атрибутикасы бар. Көрмелерде полктердің тарихы, олардың кландармен байланысы, Хайленд шабуылы, сержант Александр Эдвардс және басқа да көрнекті полк мүшелері, сондай-ақ полктердің түрлі қақтығыстардағы әрекеттері көрсетілген. Полк шіркеуі де келушілерге ашық, онда көптеген полк тулары мен ескерткіштер сақталған.