Бад Хомбург: Германияның Гессен жеріндегі таулы курорт қаласы. Минералды суларымен, сауықтыру орталығымен және казиносымен танымал, елдегі ең бай қалалардың бірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Bad Homburg vor der Höhe – Германияның Гессен жеріндегі Таунус тауларының оңтүстік беткейінде орналасқан Хохтаунус округінің аудандық қаласы. Бад-Гомбург Франкфурт-Рейн-Майн қалалық аймағының бір бөлігі. Қаланың ресми атауы – Бад-Гомбург в. д. Хёэ, ол осы атпен тағы басқа жерлерден ажыратады. Қала минералды сулары мен емдеу орындарымен (содан Bad префиксі, яғни "ванна") және казиносымен әйгілі болды. Бад-Гомбург Германиядағы ең бай қалалардың бірі болған, алайда Хохтаунус округі және Бавариядағы Штарнберг округі Германиядағы ең бай округ атанып, үнемі бәсекелесіп тұрады. 2004 жылдан бастап қала «Шампан ауасы мен дәстүр» (Champagnerluft und Tradition) деген таңдаулы ұранын пайдаланады.
Bad Homburg vor der Höhe is the district town of the Hochtaunuskreis, Hesse, Germany, on the southern slope of the Taunus mountains. Bad Homburg is part of the Frankfurt Rhein Main urban area. The town's official name is Bad Homburg v. d. Höhe, which distinguishes it from other places named Homburg. The town has become best known for its mineral springs and spa (hence the prefix Bad, meaning "bath"), and for its casino. , Bad Homburg was one of the wealthiest towns in Germany (while the Hochtaunuskreis itself and the Landkreis Starnberg in Bavaria regularly vie for the title of the wealthiest district in Germany). as of 2004, the town used the marketing slogan Champagnerluft und Tradition (Champagne air and tradition).
Ортағасырлық шығу тегі
Жергілікті дәстүр бойынша Бад-Гомбургтің құжатталған тарихы 782 жылы Лорш кодексінде айтылған Вилла Тиденхаймнан басталады. Бұл Вилла Тиденхайм тарихи қала орталығы – Дитигейммен байланыстырылды. Жергілікті тарихшы Рудигер Курт жазба дереккөздер мен жергілікті жағдайларды зерттеу нәтижесінде осы дәстүрлі әңгімені күмәндандырды. 2002 жылы Курт профессор Йоахим Хеннинг басқаратын Франкфурт университетінің археологиялық қазбаларын ұйымдастырды. Қазба жұмыстары христиан дәуірінің басы мен 13 ғасыр аралығында қоныс іздерін көрсетпеді. 1180 жылға қарай Эбербах жылнамаларында (Eberbacher Zeugenreihe) Гомбургтің негізін қалаушы ретінде Вортвин (немесе Ортвин) фон Хогенберхтің есімі алғаш рет айтылып, қаланың бар екендігіне нақты дәлел ретінде қарастырылады. 1962 жылы Бад-Гомбург сарайының Хиршганг қанаты астындағы қазба кезінде екі күйген қабат табылды, археолог Гюнтер Биндинг оларды екі бұрынғы қамалдың бірінен кейін бірі орналасып, өртенгенін көрсететін дәлел деп түсіндірді. 2006 жылдың сәуірінде Франкфурт университетінің Бад-Гомбург сарайындағы қазба жұмыстары, қайтадан Курттың бастамасымен және профессор Хеннинг басшылығымен, тек бір күйген қабатты көрсетті – жартылай ағаштан салынған, мүмкін мұнаралары бар қамал. Бұл құрылыс Вортвиннің «қамалымен» байланысты болуы мүмкін. Бұл қалдықтардың астында одан да ертерек мәдени қабаттар болуы да мүмкін. Көміртектік датирлеу (carbon 14 dating) және микроморфологиялық талдау жүргізу арқылы күнді анықтауды дәлдеуге болады. Хомберг шамамен 1330 жылы базар құқығын алды, бірақ осы құқықты растайтын құжат жоғалған деп есептеледі. Қаланың атауы «Гомбург» Хогенберг қамалынан шыққан. «Vor der Höhe» қосымшасы алғаш рет 1399 жылғы құжатта тіркелген болуы мүмкін. «Bad» атағы 1912 жылы берілді. Гессен-Гомбургтың алғашқы ландграфы – Гессен-Гомбургтың Фридрих I болды. Фридрих II (1680–1708) Гомбург князі ретінде танымал болды. 1866 жылы Аустрия-Пруссия соғысының нәтижесінде Гомбург Пруссияның құрамына кірді.
Local tradition holds that Bad Homburg's documented history began with the mention of the Villa Tidenheim in the Lorsch codex, associated with the year 782. This Villa Tidenheim was equated with the historic city center, which is called Dietigheim. The local historian Rüdiger Kurth has questioned this traditional story based on his study of written sources and local factors. In 2002, Kurth initiated archaeological excavations by the University of Frankfurt, managed by Professor Joachim Henning. The excavations showed no evidence of settlement between the beginning of the Christian Era and the 13th century. It seems that the historical record in the Eberbach chronicles (Eberbacher Zeugenreihe) which mentions Wortwin (or Ortwin) von Hohenberch as Homburg's founder about 1180 is the first solid evidence of the town's existence. As early as 1962, in an excavation under the Hirschgang wing of Bad Homburg Castle, two burnt layers were discovered, which the archaeologist Günther Binding interpreted as evidence of two former castles having occupied the site in succession and burnt down. Further digs by the University of Frankfurt at Bad Homburg Castle in April 2006, again initiated by Kurth and managed by Prof. Henning, revealed only a single burnt layer, from a half timbered building, possibly a castle with towers, which was dated from ceramic finds to the 12th or 13th century. Most likely this building had an association with Wortwin's "castle". A further cultural layer from an even earlier time may lie beneath these remains. Investigations using carbon 14 dating and micromorphological analysis will show whether the dating can be made more precise. Homberg acquired market rights about 1330, but the document granting these rights is said to have been lost. The town's name, "Homburg", is derived from the Hohenberg Castle. The suffix "vor der Höhe" was probably first recorded in a document of 1399. The designation Bad was conferred in 1912. The first landgrave of Hessen Homburg was Friedrich I of Hessen Homburg. Friedrich II (1680–1708) attained fame as Prince of Homburg. In 1866, as a result of the Austro Prussian War, Homburg became Prussian territory.
Шипажай қаласы және императордың резиденциясы
ХІХ ғасырдың ортасында қалада шипажай индустриясының басталуымен Гомбург халықаралық деңгейде әйгілі шипажай қаласына айналды. Бад-Гомбургті әсіресе орыс дворяндары ұнатқан. Шипажай индустриясы 1834 жылы Елизаветанбруннен ("Елизавета ханшайымының бұлағы") ашылуымен басталды. Гомбургтегі алғашқы шипажай ғимараты мен алғашқы казино 1841–1842 жылдары Франсуа (1806–1877) және Луи Бланк (1806–1852) ағайындары салған, кейіннен Монте-Карло казиносына ие болған. 1860 жылы қала Франкфуртпен теміржол арқылы байланысты. 1888 жылы Гомбург Германия империясының барлық аймақтарында танымал болды, себебі император Вильгельм II оның қаласын өзінің императорлық жазғы резиденциясы етіп белгіледі. Ол кейіннен жақын жердегі Құтқарушы шіркеуінің (Erlöserkirche) құрылысын қаржылады. Императордың анасы да бірнеше жыл сол жерде тұрды. Ұлыбританияның Эдуард VII жиі қонақ болып тұратын, ол Гомбург шляпасын және тік іштік шалбарды таныстырды. Эдуард Гомбургте 32 рет ашарлап емделген. Dornholzhausen-дегі Röderweisen орналасқан Бад-Хомбург гольф клубы – Германиядағы ең көне гольф клубы. Оның бастауы Бад-Гомбург шипажай саябағында болды, онда ескі клуб үйі және ескі гольф алаңының ойнауға болатын бөліктері әлі де сақталған. Одан алыс емес орыс шіркеуі орналасқан, дұрысырақ айтқанда Барлық Әулиелер шіркеуі, бұл шығыс православие шіркеуі, оның іргетасы 1896 жылғы 16 қазанда Ресей императорлық жұбымен қаланды, бірақ олар шіркеудің үш жылдан кейін өткен қасиеттеу рәсіміне қатыспады. Сиам (Таиланд) патшасы Чулалонгкорн сәтті емделгені үшін алғыс ретінде бақша павильонын жіберді. Ол 1914 жылы орнатылды. Horex – 1923 жылы Бад-Гомбургте Фриц Клеманн құрған "Horex—Fahrzeugbau AG" мотоциклеттерінің танымал неміс бренді.
With the beginning of the spa industry in the town in the mid 19th century, Homburg became an internationally famous spa town. Bad Homburg was favoured particularly by Russian nobility. The spa industry began with the discovery of the Elisabethenbrunnen ("Princess Elizabeth's spring") in 1834. The first spa building and the first casino in Homburg were built in 1841–1842 by the brothers François (1806–1877) and Louis Blanc (1806–1852), who later owned the Monte Carlo Casino. In 1860, the town was connected with Frankfurt by a railway line. In 1888, Homburg became known throughout the German Empire because Kaiser Wilhelm II made its castle his imperial summer residence. He later financed the building of the Church of the Redeemer (Erlöserkirche) nearby. The emperor's mother also lived there for several years. Edward VII of the United Kingdom was often a guest; it was he who introduced the Homburg hat and turned up trousers. Edward took fasting cures at Homburg 32 times. The Bad Homburger Golf Club in the Röderweisen in Dornholzhausen – now part of Bad Homburg – is Germany's oldest golf club. It had its beginnings in the Bad Homburg spa park, where the old clubhouse and even playable parts of the old golf course can still be found. Not far away stands the Russian Chapel, properly called All Saints' Church, an Eastern Orthodox church whose cornerstone was laid by the Russian imperial couple on 16 October 1896, although they did not attend the church's consecration almost three years later. King Chulalongkorn of Siam (Thailand) sent a garden pavilion in gratitude for a successful cure. It was erected in 1914. Horex was a well known German motorcycle brand of the "Horex—Fahrzeugbau AG", founded in 1923 in Bad Homburg by Fritz Kleemann.
Яһуди тарихы
1335 жылы император Людовик IV Готфрид фон Эппштейнге Эппштейн, Гомбург және Штайнхайм елді мекендерінің әрқайсысына 10 яһудиді қоныстандыруға рұқсат берді; алайда, сол кезде Гомбургке яһудилер қоныстанған-қоныстанбағаны белгісіз. Гомбургте яһудилердің тұрақты қонысының бар екеніне дәлелдер тек 16 ғасырдың басында ғана табылды. 1600 жылға дейін ол 2 немесе 3 отбасынан тұрды, ал 1632 жылға қарай олардың саны 16-ға жетті. Алғашқы еврей зираты 17 ғасырда сатып алынды. Қоғам тым тез өсіп, 1703 жылы Гессеннің ландграфы Фредерик II арнайы яһуди кварталын (Judengasse) салу туралы шешім қабылдады. 1731 жылы салынған синагог 1867 жылы жаңасына алмастырылды. Гомбург яһуди қауымы бастапқыда Фридберг раввинатының қарауында болды, бірақ 19 ғасырда өз раввиндерін тағайындай бастады. 1710 жылдан 1713 жылға дейін, ол Оффенбах-на-Майнеге көшкенге дейін, Селигманн бен Хирц Рейс Гомбургте еврей баспасын орнатты. Ол басқа да еңбектермен қатар, Яқып ибн Хабибтің «Ейн Я’аков» (1712 ж.) кітабын жариялады. 1724 жылы Самсон бен Салман Ханау еврей баспасын қайта іске қосты, бірақ капиталдың жетіспеуі оның өндірісін шектеді. 1736 жылы баспахананы Аарон бен Зеви Дессау сатып алды, оның басылымдарының ішінде түсіндірмелермен бірге «Шулхан Арух» (Хошен Мишпат) (1742 ж.) кітабы бар. 1748 жылы баспахана сатылып, 1749 жылы Родельхаймге көшірілді. 20 ғасырдың басында Гомбург курорты орыс яһуди зиялыларының кездесу орнына айналды. 1865 жылы яһуди халқының саны 604 адамды (жалпы халықтың 7,14%) құрады, 1910 жылы 379 (2,64%) және 1933 жылы 300 адамға дейін азайды. 1939 жылдың 17 мамырында қалған 74 яһудидің 42-сі 1942/1943 жылдары концлагерлерге депортацияланды және қайта оралмады.
In 1335, permission was given by Emperor Louis IV to Gottfried von Eppstein to settle 10 Jews in each of the localities of Eppstein, Homburg, and Steinheim; it is uncertain, however, whether any Jews settled in Homburg at that time. Evidence for the existence of a permanent Jewish settlement in Homburg is found only at the beginning of the 16th century. Until 1600 it consisted of 2 or 3 families, and by 1632 these had increased to 16. The first Jewish cemetery was purchased in the 17th century. The community continued to grow so rapidly that in 1703 the landgrave Frederick II of Hesse decided on the construction of a special Judengasse (Jewish quarter). A synagogue, built in 1731, was replaced by a new one in 1867. The Jewish community of Homburg was originally part of the jurisdiction of the rabbinate of Friedberg but began to appoint its own rabbis in the 19th century. A Hebrew printing house was located in Homburg by Seligmann ben Hirz Reis from 1710 until 1713, when he relocated to Offenbach am Main. Among other items, he published Jacob ibn Ḥabib's Ein Ya'akov (1712). Hebrew printing was resumed there in 1724 by Samson ben Salman Hanau but lack of capital limited his output. The press was acquired in 1736 by Aaron ben Ẓevi Dessau whose publications included the Shulhan Arukh (Ḥoshen Mishpat) with commentary (1742). The press was sold in 1748 and transferred in 1749 to Roedelheim. At the beginning of the 20th century, the spa of Homburg became a meeting place of Russian Jewish intellectuals. The Jewish population numbered 604 (7.14% of the total population) in 1865, declining to 379 in 1910 (2.64%), and 300 in 1933. Of the 74 Jews who remained on 17 May 1939, 42 were deported in 1942/1943 to Concentration Camps, never to return.
Қазіргі заман
Екі дүниежүзілік соғыстан кейін шипа бизнесі ұзақ мерзімге төмендеді, бірақ қала түрлі билік органдары мен әкімшілік мекемелердің штаб-пәтерлеріне айналғандықтан маңызға ие болды. 1946 жылдың күзінде әскери үкімет бизоналық органдар құруға бұйрық берді. Бад-Гомбург қаржы-әкімшілік орталығының орналасқан жері ретінде таңдалды. 1947 жылдың 23 шілдесінде Бизон экономикалық кеңесі валюта реформасына дайындық мақсатында мұнда "Арнаулы ақша және несие орталығын" құрды. Орталықты Людвиг Эрхард басқарды. Германия Федеративтік Республикасы (Батыс Германия) Бонн қаласындағы астанасымен құрылғаннан кейін, Федералды қарыз басқармасы (Bundesschuldenverwaltung), Қағаз бағалы құжаттарды реттеу кеңсесі (Amt für Wertpapierbereinigung) және Федералды теңдестіру кеңсесі (Bundesausgleichsamt) Бад-Гомбургте қалды. ХХ ғасырда Бад-Гомбург жоғарғы топ арасында танымал тұру орнына айналды. 1989 жылдың 30 қарашасында Бад-Гомбургте Deutsche Bank-тың директоры Альфред Херрхаузен көлік құралына жасалған бомбалық шабуылда қаза тауып, оның жүргізушісі жарақат алды. Бұл шабуылды Қызыл Армия фракциясы жасады деген болжам бар, бірақ ол ешқашан дәлелденген жоқ.
While the spa business experienced a long term decrease after the two world wars, the town gained importance by becoming the site for headquarters of various authorities and administrative bodies. By autumn 1946, the military government had already ordered the founding of bizonal authorities. Bad Homburg was chosen as the seat of the financial administrative centre. On 23 July 1947, the Bizone Economic Council instituted the "Special Money and Credit Centre" here in preparation for currency reform. The centre was managed by Ludwig Erhard. After the Federal Republic of Germany— West Germany— was founded with its capital in Bonn, the Federal Debt Administration (Bundesschuldenverwaltung), the Office for Security Adjustment (Amt für Wertpapierbereinigung) and the Federal Equalization Office (Bundesausgleichsamt) stayed in Bad Homburg. In the 20th century, Bad Homburg became a favourite residential area among the upper classes. On 30 November 1989, Alfred Herrhausen, the manager of Deutsche Bank, was killed and his driver was injured by a car bomb in Bad Homburg. It is alleged that this was an attack by the Red Army Faction, though this has never been proven.
Елтаңба
Бад-Хомбургтің азаматтық елтаңбасы 1903 жылы бекітілген, бірақ сол кезден белгілі мөрлерге сүйене отырып, 15 ғасырдан бері қолданылып келгені айтылады. Алайда, мөрлерде бүгінгі екі балтаның орнына диагональ жолақ (сальтир) бейнеленген (сальтир екі нашар көрінетін балта болуы мүмкін). Елтаңбадағы балталардың себебі белгісіз, бұл, мүмкін, жергілікті диалекттегі тіл билеуі болуы мүмкін. Көк түсті өрісте күміс түсті балталардың қолданылуы кем дегенде 1621 жылдан бастап белгілі.
Bad Homburg's civic coat of arms was granted in 1903 but is said to date from the 15th century on the basis of seals known from that time, although they show a saltire rather than the two adzes seen today (the saltire might be two unclear adzes). The reason for the adzes in the arms is not known; it is possibly dialectal canting. The colours, with silver adzes in a blue field, have been in use at least since 1621.
Спорт
Бейсбол клубы Бад-Хомбург Хорнетс Германияның 2-ші Бундеслигасында ойнайды, 2018 жылға дейін елдің бірінші дивизионында бақ сынаған. Бад-Хомбург Ашық турнирі – қалада теннис спортын ойнау және дамытудың ұзақ тарихын құрметтеу үшін өткізілетін WTA 250 турнирі. Бад-Хомбург Ашық турнирінің алғашқысы 2021 жылы TC Bad Homburg клубында шөп кортанда өткізілді. Германиялық теннисші Анжелика Кербер турнир жеңімпазы атанды. 2024 жылы турнир WTA 500 деңгейіне көтерілді.
Baseball club Bad Homburg Hornets play in Germany's 2. Bundesliga, having competed in the country's first division until 2018. The Bad Homburg Open is a WTA 250 tennis tournament held in the town in honour of its long legacy of playing and developing the sport. The inaugural Bad Homburg Open was held in 2021 and played on grass at the TC Bad Homburg. German player Angelique Kerber won the event. In 2024, it was upgraded to a WTA 500 event.