Кіріспе

Германияның Баден-Вюртемберг жерінде орналасқан

Баденвайлер (Жоғары алеман тілінде: Badewiler) – Германияның Баден-Вюртемберг федералды жерінің Брейсгау-Хохшварцвальд ауданындағы денсаулық сақтау курорты және шипажай. Тарихи тұрғыдан Маркграфтық жерге жатады. Базель қаласына автомобиль және теміржолмен 28 шақырым, Франция шекарасына 10 шақырым, Мюльхауз қаласына 20 шақырым қашықтықта орналасқан. Германия шекарасының жанындағы ең жақын ірі қала – Фрайбург, ол шамамен 30 шақырым жерде. Баденвайлер Қара Орманның батыс жиегінде жатыр. Оны 1,164 метр (3,820 фут) биіктігіндегі Блауэн тауы қорғайды және климаты өте қолайлы. Оның приходтық (Евангелистік) шіркеуі (1897 жылы салынған) 11 ғасырда Баден маркграфтарына тиесілі болған және Людовик XV соғыстары кезінде француздар қиратқан қамалдың іргесінде орналасқан. Көптеген адамдар Баденвайлерге 21°C (70°F) температурадағы жылы минералды суларға емделу үшін, ал кейбіреулері сарысумен емделуге, енді біреулері теңдестірілген климаты мен көркем жарасымды айналасына тартылып келеді. Мұнда Курхаус және 15 акр (61,000 м²) аумақты қамтитын саябақ бар, онда тарихи дендропарк (Stateliche Baderverwaltung Badenweiler) және герцог сарайы орналасқан. 1784 жылы мұнда жақсы сақталған рим моншалары табылды.

Римдік ғибадатхана және Пауыл шіркеуі

Қазіргі протестанттық Сент-Пол шіркеуі тұрған жер – римдік дәуірде діни құлшылық орыны болған тарихи орын. Римдіктер мұнда 145 жылы үлкен подиумдық ғибадатхана салды, оның қалдығы өте аз. Ғибадатхана "қазықтарға" орнатылған. Ғибадатхананы салғандар осы ауыр құрылыстың негізін нығайту үшін балшықты топыраққа өткір емен қазықтарын айдады. Ғибадатхана галло-римдік стилінде болған, классикалық итальяндық негізгі фасады монументалды подиумға орналасқан. Рим ғибадатханасының қираған жеріне XII ғасырда христиан шіркеуі салынды. 1892 жылы шіркеу қиратылған кезде нашар күйде болды және 1893-1898 жылдар аралығында нео-романдық стильде қайта салынды.

Тұлғалар

Орыс жазушысы Антон Чехов 1904 жылы 15 шілдеде (ескі стиль бойынша 2 шілдеде) қайтыс болды. Баденвайлерден Чехов әпкесі Машаға тамақ пен төңіректі сипаттап, сырттай көңілді хаттар жазды. Баденвайлер 2002 жылы Чеховтың туған қаласы Таганрогтың бауырлас қалаларының бірі атанды. Америкалық ақын, романист және журналист Стивен Крейн 1900 жылы 15 маусымда туберкулезден қайтыс болды. Ефрем Мозес Лилиен (1874–1925) – модерн стиліндегі суретші және гравюра шебері, еврей және сионистік тақырыптардағы өнерімен ерекше көзге түсті. Оны кейде «алғашқы сионист суретшісі» деп атайды. Музыкатанушы Вольфганг Александр Томас Сан Галли 1875 жылы Баденвайлерде дүниеге келді. Үндістанның тұңғыш премьер-министрі Джавахарлал Нерудің әйелі Камала Неру осы жерде туберкулезбен емделді. Джавахарлал Неру әйелінің жанында Баденвайлерде көп күндер өткізіп, оның күтімін жасады. Идиш тіліндегі ақын және мемуаршы Дэниел Чарни де осы жерде туберкулезбен емделді. Ол Чехов қайтыс болған бөлмеде болғанын айтады. Сондай-ақ, ол Чеховты және танымал идиш жазушысы Шолем Алейхемді емдеген дәрігердің өзімен емделгенін мәлімдейді.