Кіріспе

Монреаль, Квебек, Канадада жыл сайын өткізілетін музыка фестивалі – Монреаль халықаралық джаз фестивалі. Монреаль джаз фестивалі 2004 жылы әлемдегі ең ірі джаз фестивалі ретінде Гиннес рекордтары кітабына енді. Жыл сайын фестивальге 30-ға жуық елден шамамен 3000 өнерпаз қатысады, 650-ден астам концерт (оның ішінде 450 тегін ашық ауадағы қойылым) ұйымдастырылады және 2 миллионнан астам адам (олардың 12,5% туристер) мен 300 аккредиттелген журналист келеді. Фестиваль 20 түрлі сахнада өтеді, олардың арасында ашық және жабық концерт залдары бар. Көрермендер саны кейде 200 мыңнан асып түседі. Көрсетілімдер салыстырмалы түрде кішкентай джаз клубтарынан бастап, Place des Arts-тың үлкен концерт залдарына дейін әртүрлі жерлерде өтеді. Ашық ауадағы кейбір концерттер қоршалған көшелерде, ал басқалары террасалы саябақтарда ұйымдастырылады.

Тарих

Руэ Доду Бойсел 1978 жылы Монреальдің алғашқы блюз және джаз фестивалі – Rising Sun Festijazz-ды ұйымдастырды. Монреальде осыған дейін басқа да джаз фестивальдері өткен, соның ішінде 1979 жылы Монреаль бассисі Чарли Биддл құрған үш күндік Jazz de Chez Nous фестивалі. Монреаль джаз фестивалі (кейін: Монреаль халықаралық джаз фестивалі) 1970-ші жылдары Productions Kosmos компаниясымен жұмыс істеген Ален Симардтың идеясымен құрылды. Ол Чак Берри, Дейв Брубек, Чик Кореа, Бо Диддли, Джон Ли Хукер, Мэдди Уотерс сияқты әртістерді Монреальге концертке шақырды. 1977 жылы Симард Андре Менард пен Дениз Макканнмен бірігіп, Монреальде жазғы фестиваль ұйымдастыру мақсатымен Spectra Scène (қазір L'Équipe Spectra деп аталады) агенттігін құрды. Олар алғашқы фестивальді 1979 жылдың жазына жоспарлады. Қаржы жетіспеуіне байланысты жоспарлары орындалмады, бірақ олар Кит Джаррет пен Пэт Метеньнің қатысуымен Théâtre St Denis сахнасында екі кештік концерт өткізе алды. 1980 жылдың 10 мамырында CBC Stereo және Radio Québec радиостанцияларының Ален де Гросбуа қаржылық қолдауымен Монреаль джаз фестивалі өтті. Гари Бертон, Рей Чарльз, Чик Кореа және Вик Фогельдің қатысуымен өткен шара сәтті деп танылды және содан бері үнемі дамып келеді. 2000 жылы фестиваль Distribution Select компаниясымен бірлесіп, «Over 20 years of music – Plus de 20 ans de musique» атты төрт дискілік жинақты шығарды. Жинаққа әртістердің өмірбаяндығы және музыка туралы толық мәліметтер жазылған 13 беттік буклет қоса берілді. 1999 жылы Монреаль халықаралық джаз фестивалінің Монреаль джаз музыканттарын қолдау және оларды таныстырудағы жетіспеушілігіне наразы болған Монреаль джаз музыканттарының тобы L'OFF Festival de Jazz de Montreal атты балама фестиваль құрды. Балама фестиваль Монреальде жыл сайынғы, бір апталық джаз фестивалі ретінде жалғасуда, оны көбінесе музыканттар ұйымдастырады. 2020 жылы, 40 жылдық тарихында алғаш рет, COVID-19 пандемиясының салдарынан Халықаралық Монреаль джаз фестивалінің 41-ші шақырылысы өткізілмеді. 2021 жылы COVID-19 пандемиясының жалғасуына байланысты 41-ші шақырылысты күзге дейін кейінге жылдыру туралы хабарланды, ол 5 күнге дейін қысқартылып, ашық ауадағы өнер көрсетулер шектелді, ал жабық залдардағы концерттер 2022 жылға дейін тоқтатылды. Фестивальді толығымен жою мүмкіндігі де қарастырылды.