Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көмірсутектердің толық емес жану өнімі
Product of incomplete combustion of hydrocarbons
Көмір (suut) – көмірсутектердің толық емес жануынан пайда болатын таза емес көміртек бөлшектерінің жиынтығы. Бұл термин көбінесе газ фазасындағы жану процесінің өнімдеріне қатысты қолданылады, бірақ көмір, кеносфера, күйген ағаш және мұнай коксы сияқты пиролизденген отын бөлшектерін де қамтиды. Бұл бөлшектер пиролиз кезінде ауаға таралуы мүмкін және кокс немесе көмір ретінде дұрыс анықталады. Көмір түрлі қатерлі ісіктерге және өкпе ауруларына себеп болады.
Soot (/s//ʊ//t/ suut) is a mass of impure carbon particles resulting from the incomplete combustion of hydrocarbons. It is more properly restricted to the product of the gas phase combustion process but is commonly extended to include the residual pyrolysed fuel particles such as coal, cenospheres, charred wood, and petroleum coke that may become airborne during pyrolysis and that are more properly identified as cokes or char. Soot causes various types of cancer and lung disease.
Сипаттама
Климаттың өзгеруі жөніндегі үкіметаралық топ (ХІКК) Шарлсон мен Хайденбергтің (1995) сөздігінде берілген көмір қара бөлшектерінің сипаттамасын қабылдады: "Органикалық булардың жалынының сыртқы жиегінде газдардың тоқтатылуы кезінде пайда болатын, негізінен көміртектен тұратын, аздаған мөлшерде оттегі мен сутек карбоксил және фенол топтары түрінде кездесетін және толық емес графит құрылымына ие бөлшектер". Көмір қараның пайда болуы – бірнеше молекулалардың бірнеше миллисекунд ішінде көптеген химиялық және физикалық өзгерістерге ұшырайтын күрделі процесс. Көмір қарадағы полициклді ароматты көмірсутектер (ПАҚ) белгілі мутагендер болып табылады және Халықаралық қатерлі ісіктерді зерттеу агенттігі (IARC) оларды "адамға қатерлі ісік туғызатын белгілі заттар" деп жіктейді. Көмір қара ацетилен сияқты алдынғы молекулалардың толық емес жануынан пайда болады. Ол диаметрі 6-30 нм аралығындағы біріккен нанобөлшектерден тұрады. Көмір қара бөлшектері металл оксидтерімен және минералдармен араласуы мүмкін, сондай-ақ күкірт қышқылымен қапталуы мүмкін.
The Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) adopted the description of soot particles given in the glossary of Charlson and Heintzenberg (1995), "Particles formed during the quenching of gases at the outer edge of flames of organic vapours, consisting predominantly of carbon, with lesser amounts of oxygen and hydrogen present as carboxyl and phenolic groups and exhibiting an imperfect graphitic structure". Formation of soot is a complex process, an evolution of matter in which a number of molecules undergo many chemical and physical reactions within a few milliseconds. The PAHs in soot are known mutagens and are classified as a "known human carcinogen" by the International Agency for Research on Cancer (IARC). Soot forms during incomplete combustion from precursor molecules such as acetylene. It consists of agglomerated nanoparticles with diameters between 6 and 30 nm. The soot particles can be mixed with metal oxides and with minerals and can be coated with sulfuric acid.
Саңылау модельдеуі
Көміртек тозаңдалу механизмін математикалық тұрғыдан модельдеу қиын, себебі дизель отынының көптеген бастапқы құрауыштардан, күрделі жану механизмдерінен және көміртек тозаңдалу кезіндегі гетерогендік өзара әрекеттесулерден тұрады. Қазіргі заманғы техникалық қолданыстарда бұл "көміртек қарасы" деп аталады.
Soot mechanism is difficult to model mathematically because of the large number of primary components of diesel fuel, complex combustion mechanisms, and the heterogeneous interactions during soot formation. In modern technical applications it is referred to as "carbon black".