Дуглас DC-4 және C-54 Skymaster тарихы

Кіріспе

Дюглас DC-4 – Дуглас компаниясы жасаған төрт қозғалтқышты (поршенді), винтпен қоздырылатын американдық авиалайнер. Ұшақтың әскери нұсқалары, C-54 және R5D, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Берлин әуе көпірінде және 1960 жылдарға дейін пайдаланылды. 1945 жылдан бастап көптеген азаматтық авиакомпаниялар DC-4 ұшағын бүкіл әлемде пайдаланды.

Жобалау және әзірлеу

United Airlines компаниясының DC 4E ұшағын сынақтан өткізгеннен кейін, 52 орындық авиалайнердің тиімсіздігі және экономикалық тұрғыдан сенімсіз екені анық болды. Сондықтан, серіктес авиакомпаниялар – American Airlines, Eastern, Pan American, Trans World және United – ұшақ дизайнына көптеген өзгерістер енгізуді ұсынды. Douglas компаниясы жаңа талаптарды қабылдап, DC 4A деп аталатын мүлдем жаңа, кішірек модельді жасады. Бұл модельде қарапайым, қысымталмайтын фюзеляж, Pratt & Whitney R 2000 Twin Wasp қозғалтқыштары, сондай-ақ бір қанат және руль болды. Үш дөңгелекті қону шассисі сақталды. 1941 жылдың желтоқсанында АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқанда, АҚШ Әскери Әуе Күштері әуе компанияларының алдын ала тапсырыстарын қабылдап, оларға C 54 Skymaster деген атау берді. Алғашқы C 54 1942 жылдың 14 ақпанында Калифорния штатының Санта-Моника қаласындағы Кловер-Филд аэродромынан ұшып шықты. Әскери талаптарды орындау үшін, алғашқы сериялық ұшақта негізгі кабинада қосымша төрт жанармай бакі болды, бұл жолаушылар орындарының санын 26-ға дейін азайтты. Келесі партия ұшақтар әскери стандарттарға сәйкес салынған алғашқы үлгілер болды және C 54A деп аталды. Олар күштірек еден және жүк есігімен, сондай-ақ көтергіш және лебёдкамен жабдықталды. Алғашқы C 54A 1943 жылдың ақпан айында жеткізілді. 1944 жылдың наурыз айында C 54B үлгісі енгізілген кезде, қанаттарында жанармай бактері орналасқандықтан, кабинадағы екі бак алынып тасталды, бұл 49 орынға (немесе 16 жатқан орынға) мүмкіндік берді. C 54C президенттік қажеттерге арналған гибридтік модель болды. Ол C 54A фюзеляжымен, төрт кабиналық жанармай бактерімен және максималды ұшу қашықтығын қамтамасыз ету үшін кіріктірілген бактары бар C 54B қанаттарымен жабдықталды. Ең көп таралған нұсқасы C 54D болды, ол 1944 жылдың тамызында пайдалануға берілді. Бұл модель негізінен C 54B-ға ұқсас болды, бірақ қуаттырақ R 2000 11 қозғалтқыштарымен жабдықталған. C 54E үлгісіндегі соңғы екі кабиналық жанармай бактері қанаттарға көшірілді, бұл көбірек жүк немесе 44 жолаушы орындығына мүмкіндік берді. Барлығы 1942 жылдың қаңтарынан 1946 жылға дейін АҚШ әскері үшін 1163 C 54 (немесе АҚШ Әскери-теңіз күштерінде R5D) және соғыстан кейін тағы 79 DC 4 ұшағы салынды. Кейінірек жасалған, қуатты Merlin қозғалтқыштарымен жабдықталған және 40%-ға жуық жылдамдықпен ұша алатын нұсқасы Канадада Canadair North Star деп салынды.

Following proving flights by United Airlines of the DC 4E, it became obvious that the 52 seat airliner was too inefficient and unreliable to operate economically and the partner airlines, American Airlines, Eastern, Pan American, Trans World and United, recommended a lengthy list of changes to the design. Douglas took the new requirements and produced an entirely new, much smaller design, the DC 4A, with a simpler, still unpressurized fuselage, Pratt & Whitney R 2000 Twin Wasp engines, and a single fin and rudder. A tricycle landing gear was retained. With the entry of the United States into World War II, in December 1941, the United States Army Air Forces took over the provisional orders for the airlines and allocated them the designation C 54 Skymaster. The first C 54 flew from Clover Field in Santa Monica, California, on 14 February 1942. To meet military requirements, the first production aircraft had four additional auxiliary fuel tanks in the main cabin, which reduced the passenger seats to 26. The following batch of aircraft was the first built to military specifications, and was designated C 54A and built with a stronger floor and a cargo door with a hoist and winch. The first C 54A was delivered in February 1943. With the introduction of the C 54B in March 1944, the outer wings were changed to hold integral fuel tanks, allowing two of the cabin tanks to be removed; this allowed 49 seats (or 16 stretchers) to be fitted. The C 54C was a hybrid for Presidential use, it had a C 54A fuselage with four cabin fuel tanks and the C 54B wings with built in tanks to achieve maximum range. The most common variant was the C 54D, which entered service in August 1944, essentially a C 54B with more powerful R 2000 11 engines. With the C 54E the last two cabin fuel tanks were moved to the wings, which allowed more freight or 44 passenger seats. In total, 1,163 C 54s (or R5D in US Navy service) were built for the United States military between 1942 and January 1946 and another 79 DC 4s were built after the war. A later variant, with more powerful Merlin engines allowing it to fly over 40% faster, was built in Canada as the Canadair North Star.

Пайдалану тарихы

DC 4/C 54 танымал және сенімді тип болып шықты, 1942 жылдың мамырынан 1947 жылдың тамызына дейін 1245 дана, оның ішінде соғыстан кейінгі 79 DC 4 ұшағы жасалды. 2022 жылға дейін бірнешесі пайдалануда. Douglas компаниясы соғыс кезеңінде де ұшақты жетілдіріп, бейбіт уақытта әуе тасымалдауына дайындады. Жаңа ұшақтардың сатылымы азаматтық нарыққа шыққан 500 әскери C 54 және R5D ұшақтарымен бәсекелесті, олардың көпшілігі Douglas компаниясымен DC 4 стандартына келтірілді. DC 4 ұшақтары Great Lakes Airlines, North American Airlines, Universal Airlines және Transocean Airlines сияқты чартерлік авиакомпаниялардың сүйікті ұшағы болды. 1950 жылдары Transocean (Окленд, Калифорния) ең ірі азаматтық C 54/DC 4 операторы болды. Douglas компаниясы 1946 жылдың қаңтарынан 1947 жылдың 9 тамызына дейін 79 жаңа DC 4 ұшағын шығарды, соңғы үлгісі Оңтүстік Африка әуе компаниясына тапсырылды. Кабинаны қысыммен ұшу опциясы болды, бірақ барлық азаматтық DC 4 (және C 54) ұшақтары қысымсыз жасалды. Барлығы 330 DC 4 және C 54 Берлиннің әуе көпірінде қолданылды, бұл оларды ең көп қатысқан типтердің бірі етті. Жаңа DC 4 ұшақтарын сатып алғандардың қатарында Pan American Airways, National Airlines, Northwest Airlines және Western Airlines (АҚШ), KLM Royal Dutch Air Lines, Scandinavian Airlines System, Испанияның Iberia Airlines, Swissair, Air France, Sabena Belgian World Airlines, Cubana de Aviación, Avianca, Aerolíneas Argentinas, Венесуэланың Aeropostal (1946) және Оңтүстік Африка әуе компаниясы болды. Бірнеше әуе компаниялары Латын Америкасы мен Еуропа арасындағы жоспарлы трансатлантикалық рейстерді бастау үшін жаңа DC 4 ұшақтарын пайдаланды. Олардың арасында ең алғашқылары Aerolíneas Argentinas (1946), Испанияның Iberia Airlines (1946) және Cubana de Aviación (1948) болды. 1946-1947 жылдары жаңа DC 4 ұшағының бағасы шамамен 140 000 фунт стерлинг болды. 1960 жылы қолданылған DC 4 ұшақтарын шамамен алуға болыпты. 2020 жылға дейін Оңтүстік Африка әуе компаниясы музейінің қоғамы Оңтүстік Африкада чартер рейстері үшін екі DC 4 ұшағын (ZS BMH және ZS AUB) пайдаланды, екі ұшақ та Оңтүстік Африка әуе компаниясының тарихи бояуында болды. Солтүстік-Батыс территориясындағы Йеллоунайф қаласындағы Buffalo Airways компаниясы осы типтегі ұшақтарды коммерциялық түрде пайдалануды жалғастыруда.

The DC 4/C 54 proved to be a popular and reliable type, with 1,245 being built between May 1942 and August 1947, including 79 postwar DC 4s. Several remain in service as of 2022. Douglas continued to develop the type during the war in preparation for a return to airline use when peace returned. Sales of new aircraft had to compete against 500 wartime ex military C 54s and R5Ds which came onto the civilian market, many of which were converted to DC 4 standard by Douglas. DC 4s were a favorite of charter airlines such as Great Lakes Airlines, North American Airlines, Universal Airlines, and Transocean Airlines. In the 1950s, Transocean (Oakland, California) was the largest civilian C 54/DC 4 operator. Douglas produced 79 new build DC 4s between January 1946 and August 9, 1947, the last example being delivered to South African Airways. Pressurization was an option, but all civilian DC 4s (and C 54s) were built unpressurized. A total of 330 DC 4s and C 54s were used in the Berlin Airlift, which made them one of the most numerous types involved. Purchasers of new build DC 4s included Pan American Airways, National Airlines, Northwest Airlines, and Western Airlines in the US, and KLM Royal Dutch Air Lines, Scandinavian Airlines System, Iberia Airlines of Spain, Swissair, Air France, Sabena Belgian World Airlines, Cubana de Aviación, Avianca, Aerolíneas Argentinas, Aeropostal of Venezuela (1946), and South African Airways overseas. Several airlines used new build DC 4s to start scheduled transatlantic flights between Latin America and Europe. Among the earliest were Aerolíneas Argentinas (1946), Iberia Airlines of Spain (1946), and Cubana de Aviación (1948). Basic prices for a new DC 4 in 1946–47 were around £140,000 In 1960, used DC 4s were available for around
as of 2020, two DC 4s were used for charters in South Africa by the South African Airways Museum Society, with both aircraft (ZS BMH and ZS AUB) carrying historical South African Airways livery. Buffalo Airways of Yellowknife, Northwest Territories continues to operate the type commercially.

Тірі қалған әуе кемелері

Қазіргі таңда қызметте DC-4-тердің өте аз ғана саны қалды. Әлемдегі соңғы екі жолаушы тасымалдайтын DC-4 ұшағы Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласында орналасқан. Олар ескі South African Airways (SAA) бояуымен ұшады. Олар – ZS AUB Outeniqua және ZS BMH Lebombo, және Оңтүстік Африка әуе компаниясы мұражайы қоғамына тиесілі, ал Skyclass Aviation компаниясы басқарады. Бұл компания Африкадағы экзотикалық бағыттарға классикалық және VIP чартерлік рейстерге маманданған. 1944 жылы салынған DC 4/C 54 Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Тарихи ұшақтарды қалпына келтіру қоғамында қойылған, оны ұшуға жарамды күйге келтіру жоспарлануда. 1945 жылы салынған DC 4 (C 54D) 43 17228 Берлин әуе көпірі тарихи қорымен Берлин әуе көпірінің ұшатын мұражайы ретінде пайдаланылуда. "Еркіндік рухы" деп аталған ол, 2020 жылы дауылдан зақымданған бұрынғы C 54 (44 9144) ұшағының орнын басты. Бұрын Buffalo Airways компаниясына тиесілген DC 4 (N55CW c/n 10673, қазіргі уақытта Aircraft Guaranty Corp Trustee-ге тіркелген) қанаттарының үстіне шашырату құралдары орнатылған, қазіргі уақытта Флорида штатында мұнай ластануын бақылауға дайын күйде тұр. 1945 жылы салынған C 54 (C 54E 5 DO) c/n 27289, USAAF сериялық нөмірі 44 9063, DC-4-ке түрлендіру үшін Douglas компаниясымен Қайта құру қаржы корпорациясынан қайта алынды. Ол 1946 жылдан 1952 жылға дейін NC 88887 тіркеу нөмірімен Pan American World Airways компаниясында қызмет етті, содан кейін 1989 жылы N88887 тіркеу нөмірімен зейнетке шыққанға дейін бірнеше тасымалдаушылар мен жеке меншік иелерінде болды. Шамамен 1990 жылы ол Франкфурт әуежайындағы Берлин әуе көпірінің ескерткіш кешенінде қойылды.