Кіріспе

Вилли Льюис Браун-младший (Willie Lewis Brown Jr.) – американдық саясаткер. Демократиялық партия мүшесі, ол 1996 жылдан 2004 жылға дейін Сан-Франциско қаласының мэрі болды, бұл лауазымды алғаш рет атқаратын афроамерикалық. Техас штатының Минеола қаласында туған, орта мектепті бітірген Браун 1951 жылы Сан-Францискоға көшіп келді. 1955 жылы Сан-Франциско мемлекеттік университетін бітіріп, 1958 жылы Калифорния университетінің Гастингс заң колледжін аяқтады. Одан кейін адвокат болып жұмыс істеді және азаматтық құқықтар қозғалысына қатысты. 1964 жылы Калифорния штатының заң шығарушы жиналысына сайланды, сол кезде Сан-Францискода танымал болды және елдегі ең беделді штаттық заң шығарушылардың бірі ретінде белгілі болды. Браун 1999 жылы қайта сайланды, бірақ мерзімдік шектеулер үшінші рет сайлауға қатысуына кедергі келтірді, ал оның орнын саяси ізбасары Гавин Ньюсом иеленді. «Сан-Франциско Хроникасы» Браунды «Сан-Францисконың ең көрнекті мэрлерінің бірі» деп атады, оның «қала шекарасынан тысқары даңққа ие» екенін қосты. Ол Техас штатының шығысындағы нәсілдік шиеленістермен белгілі шағын Минеола қаласында Минни Коллинз Бойд пен Льюис Браун отбасында дүниеге келді. Ол бес баланың төртіншісі болды. Браун бала кезінде Минеоладағы ұйымдасқан зорлық-зомбылық афроамерикалықтардың сайлауға қатысуына кедергі келтірді. Оның алғашқы жұмысы ақ нәсілділердің шаштаразында аяқ киім сылап беру болды. Ол жас кезінде әжесінен еңбекқорлықты үйренді. «Жас демократтар» клубына қосылып, Джон Л. Бертонмен дос болды. Кейін ол заң факультетіне түсуінің басты себебі әскери шақырудан қашу болғанын айтты. ROTC-ден шығып, Калифорния армиясының Ұлттық гвардиясының 126-шы медициналық батальонына қосылды, онда тіс гигиенисі мамандығын алды. Браун Калифорния университетінің Гастингс заң колледжінде оқыды, сонымен қатар үй шаруашылығы жұмыстарына да қатысты. Ол Сан-Францисконың болашақ мэрі Джордж Москонмен достық қарым-қатынас орнатты, кейін Браун оның сайлау кампаниясын басқарды. 1995 жылға дейін заң шығарушы жиналысқа қайта-қайта сайланды. 1960 жылдары Браун Заңнамалық өкілдік комитетінің төрағасы болды, бұл оның жиналыстағы сатылап өсуіне көмектескен ықпалды лауазым болды. Браун сондай-ақ жиналыстың жолдар мен құралдар комитетінде жұмыс істеді. 1972 жылы Демократиялық партияның ұлттық конвенциясында сөз сөйледі. 1972 жылы спикерлікке үміткерлігі сәтсіз аяқталды. 1975 жылы Браун Калифорнияда гомосексуализмді заңдастырған «Ересектердің өзара келісіммен жыныстық қатынасқа түсуі туралы» заң жобасын жасап, қабылдануына лобби жасады, осылайша Сан-Францисконың гей қауымдастығының күшті және тұрақты қолдауын иеленді. Сонымен қатар, ол 1977 жылы бір жынысты некеге тыйым салған AB 607 заңына қарсы дауыс берді, бұл гейлер мен лесбиянкалардың азаматтық құқықтарын қолдаушы ретінде оның беделін арттырды. 1970 жылдары Браун заңгерлік тәжірибесін кеңейтуді жалғастырды, соның ішінде бірнеше ірі жылжымайтын мүлік әзірлеушілерін өкілдік етті. 1980 жылы спикер сайлауында 28 республикалық және 23 демократиялық дауыспен жеңіске жетті. Браун Калифорния штатының заң шығарушы жиналысының алғашқы афроамерикалық спикері болды және 1981 жылдан 1995 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1990 жылы 64 күндік бюджет дауының аяқталуына көмектесті. 1994 жылы Браун спикерлігін сақтап қалу үшін бірнеше республикашылардың дауысын алды, өйткені демократтар Джим Брульте басшылығымен республикашыларға жиналыстың бақылауын жоғалтты. 1995 жылы Браун республикашылдардың Дорис Аллен мен Брайан Сетенчичпен келісім жасап, спикер болып сайланды. Браунның жиналыстағы ұзақ қызметі мен саяси байланыстары, келіссөз жүргізу дағдылары және басшылық тағайындаулары үшін жиналыстың тәртібі Браунға Калифорния заң шығарушы органына толық бақылау жасауға мүмкіндік берді. «Нью-Йорк Таймс» газетінің хабарлауынша, Браун елдің ең беделді штаттық заң шығарушыларының біріне айналды. Браун Сан-Францискода өте танымал болды, бірақ штаттың қалған бөлігінде ондай емес. Дегенмен, ол штаттық заңнамалық істерді және саяси тағайындауларды қатаң бақылай алды, бұл оның консервативті қарсыластарына оның билігін жоюды қиындатты. Браунды басшылық лауазымынан жартылай алып тастау үшін 1990 жылы сайлаушылар конституциялық түзету бастамасын ұсынды және қабылдады, бұл штаттық заң шығарушылардың мерзіміне шектеулер қойды. Браун бастаманың басты назарына айналды және оны жеңу үшін 1 миллион доллардан астам ақша жинады. Калифорнияның 140-жобасы заң шығарушы орган қызметкерлерінің бюджетін 30 пайызға қысқарды, бұл Браунның заң шығарушы орган қызметкерлерін кем дегенде 600 адамға азайтуына әкелді. Калифорниядағы мерзімдік шектеулер заңына сәйкес, Калифорния штатының заң шығарушы жиналысының ешбір спикері Браунның мерзімінен ұзақ қызмет ете алмайды. Браун штаттық заң шығарушы органда не болып жатқанын әрқашан білуге беделді болды. Браун жиналыста Оңтүстік Африкадан мемлекеттік университеттердің активтерін алу және ЖИТС зерттеуін қаржыландыру жөніндегі күш-жігерге жетекшілік етті. Ол Сан-Франциско үшін, соның ішінде денсаулық сақтау және психикалық денсаулық қорлары үшін мемлекеттік қаражат алуға көмектесті. Браун 1992 жылғы штаттық бюджетті губернатор Пит Уилсон қосымша 1,1 миллиард доллар қосса 63 күнге тоқтатты.

Сан-Франциско қаласының әкімі

1995 жылы Браун Сан-Франциско қаласының мэрі лауазымына кандидат болды. Ол өзінің үміткерлік сөзінде Сан-Францискоға "қайта жаңғыру" қажет екенін және қалаға қажетті "жаңашылдық көшбасшылығын" әкелетінін айтты. Браун Джорданды оңай жеңіп шықты. Браунның инаугурациялық тойына 10 000 адам шақырылды, ал жергілікті мейрамханалар тұрғын үйсіздерге 10 000 тамақ дайындап берді. Президент Билл Клинтон Браунды құттықтау үшін қоңырау шалды, ал құттықтау сөздері көпшілікке жеткізілді. Ол өзінің іс-қимыл баяндамасын нотаға қарамай жасады және оркестрді "Жұлдыздар мен жолақтар мәңгілік" әнімен басқарды. Ол шараға атпен жегілген каретамен келді. 1999 жылғы мэр сайлауы туралы "Көріңіз, олар қалай жүгіреді" атты деректі фильм түсірілді.

Қылмыс пен қоғамдық қауіпсіздік

Браунның айтуынша, 2001 жылдың 11 қыркүйегінде шабуыл болған күні Нью-Йоркке ұшатын жоспары болғанымен, әуежай қауіпсіздігінің бір қызметкері телефон арқылы "жай ескерту" жасап, ұшудан бас тартуға кеңес берген. Браун ескертуге құлақ аспады және сағат 8-де (Тынық мұхиты уақытымен) ұшуға әуежайға баруға көлік күтіп отырғанда шабуыл туралы білді. 1998 жылы Браун Голден Гейт паркінен баспанасыз адамдарды күштеп шығаруды, сондай-ақ баспанасыз адамдардың мас болуы, зәр тастауы, дәрет жасауы немесе тротуарда ұйықтауы үшін полицияның қатаң шараларын қолдады. Браун жұмысқа оқыту бағдарламаларын және 11 миллион долларлық есірткіге қарсы емдеу бағдарламасын енгізді. Сол кезде елдің 13-ші ірі қаласы болған Сан-Францискода 16 000 адамға дейін елдегі үшінші ең көп баспанасыз адамдар саны тіркелді. 1997 жылдың қараша айында Браун Голден Гейт паркінде түнгі уақытта тікұшақпен іздеу жүргізуді ұсынды.

Жаппай көлік

Браунның сайлауалды бағдарламасының негізгі уәделерінің бірі – «Муни үшін 100 күндік жоспар» болды, онда ол қаланың муниципалды автобус жүйесін сол мерзім ішінде жақсартатынын айтты. Ол Муни басшысы Фил Адамсты қызметтен босатып, оның орнына өзінің бас кеңесшісі Эмилио Крузді тағайындады. 1998 жылы Браун қала әкімі болып тұрғанда Муни жаңа ATC жүйесін енгізу кезінде үлкен қиындыққа тап болды, сондай-ақ ол жолаушыларға жақын арада жағдай жақсаратынын уәде етті. Келесі жылы сайлаушылар бекіткен бастама Муни қызметтерін жақсартуға көмектесті. Браун өкілеттік мерзімінде Муни бюджетін ондаған миллион долларға арттырды. Браун 1997 жылғы BART ереуіліне келісімге келуге көмектесті. Бұл жобаның мақсаты – жерді қайта дамыту арқылы нарықтық бағадағы тұрғын үйлер салуға дайындау. Қаржылық ауданға және Оңтүстік жағажайға жақын, Бірінші және Миссия көшелерінде орналасқан бұл терминал бастапқыда Сан-Францискодағы Шығыс шығанағының электр пойыздары, трамвайлардың «Key System» жүйесі және Сан-Франциско-Окленд шығанағы көпірінің төменгі деңгейінде қатынайтын «Sacramento Northern» темір жолы үшін аялдама ретінде пайдаланылды. 1958 жылы трамвай қызметі тоқтатылғаннан бері терминал Шығыс шығанағының тұрғындары үшін маңызды автобус орталығы болып табылады. «AC Transit» автобустары жолаушыларды терминалдан тікелей Шығыс шығанағының ішкі аудандарына жеткізеді. Терминал сонымен қатар «SamTrans» және «Golden Gate Transit» автобустарында Сан-Матео округіне және Солтүстік шығанағына сапарлайтын жолаушыларға, сондай-ақ автобуспен келген туристерге қызмет көрсетеді. Бүгінде терминалды аймақтық жаппай көлік орталығы ретінде қайта дамыту жоспарлануда, қазіргі автобус қызметтерін сақтап, жаңа туннель салу арқылы «Caltrain» пойыз жолын қазіргі Төртінші және Таунсенд көшелеріндегі аялдамасынан бұл жерге дейін ұзарту көзделіп отыр. Жоба аяқталғаннан кейін «Caltrain» жолаушылары қала орталығындағы қаржылық ауданға жету үшін «Муни» пойызына ауысу қажеттілігі болмайды, ал терминалдың ауыр рельстік бөлігі Лос-Анджелеске жоспарланған жоғары жылдамдықты теміржол желілерін қабылдауға бейімделеді.

Критикалық масса

1992 жылдан бері Сан-Францискодағы ай сайынғы "Критикалық масса" велосипед жүрісінде велосипедшілер көшелердің қиылыстарында "коркинг" тәсілін қолданып, сағат түскі уақыттағы көлік қозғалысын тоқтатқан. 1997 жылы Браун Сан-Франциско полиция департаментінің бастығы Фред Лаудың жүрістерді тоқтату жоспарын мақұлдады, оларды "өте жаман төзімсіздік көрсету" және "көрсетілген өршілдіктің керемет мысалы" деп атады. "Критикалық масса" іс-шарасы зорлыққа ұласқаннан кейін тұтқындалғандардан соң Браун: "Менің ойымша, біз олардың велосипедтерін тәркілеуіміз керек" және "аздаған түрме жазасы" "Критикалық масса" жүргізушілеріне сабақ болсын дейді. 1997 жылдың 25 шілдесінде 115 жүргізуші заңсыз жиналғандары үшін тұтқындалып, түрмеге қамалды және велосипедтері тәркіленді. 2002 жылға қарай Браун мен қаланың "Критикалық массамен" қарым-қатынасы өзгерді. 2002 жылдың 27 қыркүйегінде "Критикалық массаның" 10 жылдығында қала жыл сайынғы Автокөліктен бос күндік көше жәрмеңкесі үшін төрт блокты автомобильдер қозғалысынан ресми түрде жапты. Браун оқиға туралы: "Мен қуаныштымын. Біздің қаламызда жаңа дәстүр туды" деді.

Қалалық жоспарлау және дамыту

Қала әкімі ретінде Браун билікті шоғырландырғаны және қаланың мүддесіне қайшы келіп, белгілі бір бизнес топтарын жақтағаны үшін сынға ұшырады. Оның жақтастары оның басшылығымен аяқталған немесе жоспарланған көптеген даму жобаларын, соның ішінде қалалық әкімдік пен тарихи жағалау ғимараттарын қайта жаңартуды; Миссия шығанағындағы қаланың ең ірі жасыл жеңілдіктер жобасының басталуын және Сан-Францискодағы Калифорния университетінің екінші кампусын дамытуды атап көрсетеді. Ал қарсыластары бұрынғы жұмысшы табының аудандарында көптеген тұрғын үйлердің салынуына қарсы болды, олардың пікірінше, бұл жергілікті тұрғындардың және шағын өнеркәсіптің қоныс аударуына және аудандардың сәнділенуіне әкелді. Браунның басшылығымен 1989 жылғы Лома-Приета жер сілкінісінен зардап шеккен қалалық әкімдік қайта жаңартылды. Ол жарық алаңдарын қалпына келтіруді және күмбезді 400 000 доллардан астам құны бар нағыз алтынмен жалатуды талап етті. Embarcadero қайта жаңартылып, Mission Bay даму жобасы басталды. Браун сондай-ақ 100 миллион долларлық Catellus Development Corp. компаниясының 100 жылдық Ferry Building, жаңа Азия өнер мұражайы, жаңа M. H. de Young Memorial Museum, Moscone Convention Center және Сан-Франциско халықаралық әуежайының жаңа халықаралық терминалын кеңейтуді қадағалады. Қала әкімі ретінде Браун Сан-Франциско 49ers үшін жаңа стадион салуды жоспарлады және олармен бірлесіп жоспар жасады. Браун Сан-Франциско Giants командасымен бірге Қытай шығанағында жаңа стадион салу үшін жұмыс істеді, бірақ бұрынғы стадион жобалары дауыс беру кезінде сәтсіз аяқталды. Браунның баласы бар қайырымдылық қызметін ұйымдастырушы Кэролин Карпенетиге жақындық танытқаны да айтылды. 1998 жылы Браун Карпенетиге қалаға тиесілі Билл Грэм азаматтық сарайында тегін кеңсе алуға көмектесті. Сол кезден бастап 2003 жылға дейін, оның қызының дүниеге келуімен бірге, Карпенети коммерциялық емес ұйымдар мен саяси комитеттерден шамамен 2,33 миллион доллар алды, бірақ бұл ақшаның барлығы тікелей Карпенетиге түспеді. Браун 1995 және 2001 жылдар аралығында қаланың арнайы кеңесшілерінің жалақысын 15,6 миллион доллардан 45,6 миллион долларға дейін көбейтті. 2001 жылдың 29 сәуірі мен 3 мамыры аралығында Сан-Франциско Chronicle газетінің тілшілері Лэнс Уильямс пен Чак Финни Браун мен қалалық келісімшарттармен, лоббистермен және оның әкімдік кезеңінде жасаған тағайындамалар мен жұмысқа орналастырулармен қарым-қатынасы туралы бес бөлімнен тұратын мақала жариялады. Есепте қалалық келісімшарттар мен даму мәмілелерін беруде жақындық пен мүдделердің қақтығысы байқалғаны, ірі келісімшарттардың қалалық әкімшілікке артық ықпал еткені және науқан жұмыскерлерін, демеушілерді, заң шығарушы әріптестерді және достарды мемлекеттік лауазымдарға тағайындау арқылы қамқорлық жасалғаны туралы қорытынды жасалды. ФБР Браун спикер болған кезде оны тергеді. Бір тергеу - Браунға пара беруге тырысқан жалған балық компаниясына қатысты операция болды; ол қылмыстық іс қозғалмады. ФБР 1998 жылдан 2003 жылға дейін Браунның әуежай комиссиясындағы тағайындалған адамдары бойынша мүдделердің қақтығысы болу мүмкіндігін тергеді. Браунның досы, демеушісі және бұрынғы заңгері Чарли Уокерге қалалық келісімшарттардың үлесі берілді. Уокер бұрын Браун үшін бірнеше кештер өткізген және оның ең ірі демеушілерінің бірі болған. Браунның Харриспен қарым-қатынасы 2019 жылдың басында ол АҚШ сенаторы болып, президенттікке үміткер болғаннан кейін қайтадан назар аударды. Браун Сан-Франциско Chronicle газетінде "Расында, мен Камала Харриспен кездестім. Несі бар?" деген мақала жариялап, бұл мәселеге жауап берді. Ол оның мансабына "әсер еткенін", оны түрлі кеңестерге тағайындап, округтік прокурорлыққа үміткерлігін қолдағанын, бірақ басқа да саясаткерлердің мансабына да ықпал еткенін жазды. Браун Харрис пен басқа саясаткерлердің арасындағы айырмашылықты атап өтті: "Харрис - мен оған көмектескеннен кейін, егер мен прокурор болған кезде "қадам басып қана тұрсам да" маған айып тағылатынын айтқан жалғыз адам. Міне, саясат осылай".

Қала әкімі болғаннан кейін

Мэриядан кеткеннен кейін Браун штат Сенатына үміткер болуды қарастырды, бірақ соңында бас тартты. 2006 жылдың қаңтар айынан қыркүйек айына дейін ол жергілікті Сан-Францискодағы Air America радиосының филиалында комедиант Уилл Дёрстпен бірге таңертеңгі радио бағдарламасын жүргізді. Ол сондай-ақ апта сайын подкаст жасайды. Браун Сан-Франциско мемлекеттік университетінде Вилли Л. Браунның саясат және қоғамдық қызмет институтын құрды, бұл коммерциялық емес ұйым. Ол студенттерді қалалық, округтік және аймақтық билік органдарында жұмыс істеуге дайындайды. Бұл орталық елдегі жергілікті билікке бағытталған алғашқы орталықтардың бірі болады. Браун кітапханасына өзінің 40 жылдық мемлекеттік қызметтегі артефактілерін, бейнежазбаларын және заңнамалық құжаттарын сыйлады. Ол студенттерге жетекшілік етуді, көшбасшылық туралы курс оқытуды және қонақ спикерлер шақыруды жоспарлап отыр. 2009 жылы Браун Калифорния штатының Аламо қаласындағы жалпы құрылыс мердігері Моника Унгті қорғады. Еңбек заңдарын бұзды және Окленд қаласындағы құрылыс жобаларында жұмыс істеген иммигрант құрылысшылардың жалақысын ұрлады деген айыппен Унг 2009 жылдың 24 тамызында Аламеда округінің Жоғарғы сотында көптеген ауыр қылмысқа қатысты айыптамалармен сотқа тартылды. Браунның Унгті қорғау шешімі Шығыс аймағының еңбекші қауымының көптеген өкілдерін ашуландырды. 2013 жылдың қыркүйегінде Бей көпірінің батыс жағы ресми түрде Браунның есімімен аталып, оның құрметіне берілді. 2015 жылдың басында ол Сан-Францискодағы Global Blood Therapeutics биофармацевтикалық компаниясының директорлар кеңесіне мүше болып тағайындалды. Браун бұрынғы Калифорния губернаторы Арнольд Шварценеггермен жиі байланыста болды, ол Браунның мэрлік қызметі аяқталғаннан кейін жеті жыл басшылық қызмет атқарды. Зейнетке шыққаннан кейін Браун басқа саясаткерлерге қаржы жинау және кеңес беру ісіне қатысып, оларға көмектесе берді.

Тасымалдаушы компания

2012 жылдың соңында Браун Wingz көлікті ортақтастыру қызметінің реттеуші заңгері болды. Осы қызметінде ол компанияны Калифорния мемлекеттік коммуналдық қызметтер комиссиясы алдында өкілдік етті, ол Калифорнияда көлік желісі компанияларына көлікпен бөлісу қызметін жүзеге асыруға рұқсат беру үшін жаңа ережелер әзірледі.

БАҚ-та

Қала әкімі ретінде Браунды саяси карикатурашылар мен бағана жазушылар жиі қызықтап, бірақ әуесқойлықпен Сан-Франциско патшалығына шапан мен тәж киіп отырған бос хан ретінде бейнелейтін. Ол бұл оның жеке өміріне келген назарды ұнататын, ал оның күлкісі достары мен сыншыларын оның ұстанатын саясатынан алшақтатты. Браунның ерекше стильі оны толыққанды саясаткер ретінде жақсы танымал етті, сондықтан 1990 жылдардағы «Құдагер» фильмінің үшінші бөлігінде партиялық саясаткер рөлін ойнаған актер режиссер Фрэнсис Форд Копполаның кейіпкерін Брауннан үлгі алу туралы нұсқауларын түсінбегенде, Коппола актерді жұмыстан шығарып, Браунды өзі шақырды. Кейін Браун 2000 жылы «Жалғыз бір түнде» судья рөлінде пайда болды. Ол сондай-ақ екі Disney фильмінде – «Джунглидегі Джордж» және «Принцессаның күнделігінде» және 2003 жылғы «Халк» фильмінде Сан-Францисконың мэрі ретінде ойнады. Ол «Нэш Бриджес» сериалының бір эпизодында Джеральдо Риверамен бірге өзінің рөлінде пайда болды. Сондай-ақ ол 1984 жылғы Jefferson Starship музыкалық видеосы «Layin' It on the Line» (фютуристикалық 1988 жылғы президенттік науқанды бейнелейтін) түсіріліміне эпизодтық қатысты. 1996 жылы Браун 49ers командасының қосалқы ойыншысы Элвис Грбакты «адамзатқа ұят» деп айтқаны үшін сынға ұшырады. 1997 жылы ол Golden State Warriors ойыншысы Латрелл Спреуэллдің бапкері П.Дж. Карлесимоны тұншықтырғанына жауап ретінде «оның бастығы тұншықтырылуға мұқтаж болған шығар» деген пікір білдіргені үшін сынға ілікті.

Отбасы және қарым-қатынастар

1958 жылдың қыркүйегінде Браун Бланш Витероға үйленді, одан үш баласы болды. Оның төрт немересі және бір өгей немересі бар. 1984 жылғы New York Times газетінде жарияланған мақалаға сәйкес, Браун мен Витеро 1982 жылы достықпен ажырасты. "Сакраменто Би" газетінің тілшісі Джеймс Ричардсон Браун туралы: "Оның әсемдігінің деңгейі – ол бір қолында әйелімен, екінші қолында сүйіктісімен келеді" деді. Браунның қайырымдылық қызметін ұйымдастырушы Кэролин Карпенеттиден Сидней Браун есімді қызы бар. 1994 жылдан 1995 жылға дейін Браун Камала Харриспен кездесті, ол сол кезде Аламеда округінің аудандық прокурорының орынбасары болып жұмыс істеген және одан 30 жас кіші болған. Олардың қарым-қатынасы 2019 жылдың басында, ол АҚШ сенаторы болып, президенттікке кандидат болғаннан кейін жаңадан қызығушылық тудырды.

Эстетикалық стиль

Браун өзінің жеке стиліне ертеден-ақ ерекше талғам көрсетіп, осының арқасында кейіннен саяси үстемдікке қол жеткізді. Оқушы кезінде-ақ ол сыртқы түріне аса мән беретін. Қызмет бабында ол британдық және итальяндық костюмдерімен, спорттық көліктерімен, түнгі клубтарға баруымен және әсем шляпалар жинағымен танымал болды. "Эскуайр" журналы бір кезде оны "Сан-Францискодағы ең әдемі киінген адам" деп атады. 2008 жылы жарық көрген "Basic Brown" атты автобиографиясында ол 6000 долларлық Brioni костюмдерін және тамаша шоколад түсті Corvette іздегенін баяндады. "Киімнің күші: Дукакистің қатесін қайталама" деген тарауда Браун әр маусымға бір теңізшілер костюмі болуы керек деп жазады: көктемге жасыл реңі бар, ал күзге – қызыл жіптермен тоқылған. Ол былай дейді: "Көпшілік алдында тек бір киіммен күнді өткізуге тырыспаған жөн. Кейде күніне төрт рет киім ауыстырамын".