Роберт Филнер: Американ саяхатшысы және экс-мэр

Кіріспе

Американдық саясаткер (туған 1942)

Роберт Эрл Филнер (4 қыркүйек 1942 жылы туған) – американдық бұрынғы саясаткер, 2012 жылдың желтоқсанынан 2013 жылдың тамызына дейін Сан-Диего қаласының 35-ші мэрі болған. Ол жыныстық қысым көрсету туралы бірнеше айыптауларға байланысты отставкаға кетті. Кейін ол мемлекеттік айыптамалар бойынша жалған тұтқындыққа алу және дене күші қолдану қылмыстарын мойындады. Ол Демократиялық партияның мүшесі. Филнер бұрын АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болып, 1993 жылдан 2012 жылға дейін 50-ші сайлау округін өкілдік еткен. 2007 жылдан 2011 жылға дейін ол Ардагерлер істері жөніндегі палата комитетінің төрағасы болды.

Ерте өмір және білім

Фильнер Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында, Скирилл Хилл ауданында дүниеге келген. Ол еврей, Сара Ф. және Джозеф Х. Филнердің ұлы. Оның әкесі кәсіподақтарды ұйымдастырушы, АҚШ Армиясының қатысушысы және кейін халықаралық металл саудагері болған. Ол Корнелл университетінде оқыды, онда студенттік газет The Cornell Daily Sun-да жұмыс істеді және азаматтық құқықтар үшін митингілерге қатысты. 1961 жылдың маусым айында Миссисипи штатының Джексон қаласындағы автобус стансасына "Тәуелсіздік жолымен" келгеннен кейін Филнер "тәртіпсіздік тудырғаны және наразылықты қоздырғаны" үшін тұтқындалды. Ол босату үшін кепілдік беруден бас тартты және екі ай түрмеде отырды. Ол 1963 жылы Корнелл университетін химия мамандығы бойынша бітірді, ал алты жылдан кейін ғылым тарихы бойынша докторлық диссертациясын қорғады.

Мансап

Докторлық дәрежесін аяқтаған кезде ол Сан-Диегоға көшіп, 20 жылдан астам уақыт бойы Сан-Диего мемлекеттік университетінде тарих профессоры болды. Фильнер 1975 жылы Миннесота штатының сенаторы Хьюберт Хамфриге, ал 1976 жылы Миннесота конгрессмені Дон Фрейзерге жұмыс істеді. 1984 жылы Сан-Диего аймағынан конгрессмен Джим Бейтс үшін де жұмыс істеді. Оның сайлау мансабы 1979 жылы басталды, ол аудандық мектептің жабылуына қарсы шығып, Сан-Диего біріктірілген мектеп округінің білім беру кеңесіне сайланды, бұл сайлауда ол ұзақ жылдар бойы қызмет еткен үміткерді жеңді. Оның білім берудегі «негіздерге қайта оралу» көзқарасы оған кең мақтау әкелді, ал әріптестері 1982 жылы оны кеңес президенті етіп сайлады. Ол 1987 жылы Сан-Диего қалалық кеңесіне сайланды және 1991 жылы қайта сайланды; оның әріптестері оны Сан-Диегоның вице-мэрі етіп тағайындады. Оның үйі де сол сайлау округіне қосылды. Тағы бір қарсыласы – мерзімі аяқталған тәжірибелі штат сенаторы Уадди Дедде болды. Фильнер Деддені шамалы айырмамен жеңіп, Бейтс алғашқы сайлауда үшінші орынды иеленді. Сайлау округінің 40 пайызы испаноязылдарды құрады (2000 жылғы аудандастырудан кейін бұл көрсеткіш 53 пайызға жетті), және ол демократтарға күшті база болды. Қарашадағы жеңісі (57 пайыз дауыспен) күтпеген нәрсе болған жоқ. Ол тоғыз рет республикалық қарсылықсыз қайта сайланды. 1998 жылы ол қарсылықсыз сайланды. 2012 жылы Конгресске қайта сайлануға түспей, Сан-Диего қаласының мэрі лауазымына үміткер болды. Сан-Диего қаласының мэрі болып қызметке кіру үшін 2012 жылдың 3 желтоқсанында Өкілдер палатасынан отставкаға кетті. Фильнердің Хуан Варгаспен, тағы бір демократ саясаткермен қатысты қызықты бәсекелестігі болды, ол демократиялық партияның алғашқы сайлауында үш рет Фильнерге қарсы тұрды. Фильнер мен Варгас бір-бірін сыбайлас жемқорлыққа айыптады. Алайда, 2012 жылғы мэр сайлауында Варгас Сан-Диего мэрігіне Фильнерді қолдады, ал Варгас Конгресстегі Фильнердің орнына сайланды.

Сайлау

Фильнер 2011 жылғы 8 маусымда 2012 жылғы сайлауда Сан-Диего қаласының мэрі лауазымына кандидат болатынын және Конгресске қайта сайлануға түспейтінін жариялады. 2012 жылғы 5 маусымда өткен алғашқы сайлауда ол дауыстардың 30,7%-ын алып, екінші орынға ие болды. 2012 жылғы қарашадағы сайлауда ол қалалық кеңес мүшесі Карл ДеМайомен бақ сынасты. Фильнер ДеМайоны 52,5% дауысқа қарсы 47,5% дауыспен жеңді. 70 жастағы Фильнер 1992 жылдан бері Сан-Диегоның тұңғыш сайланған демократ мэрі, ал 1971 жылдан бері екінші мэрі атанды.

Қызмет мерзімі

Қала әкімі болған алғашқы сөзінде Филнер Сан-Диегоның аудандарын қайта жаңартуға, қалалық қызметтерді жақсартуға, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге штаттық бірліктерді арттыруға, қалаға жұмыс орындарын әкелуге және Тихуанамен мықты аймақтық байланыстар орнатуға баса назар беретінін уәделеді. 2013 жылдың қаңтар айында Филнер мен Американдықтардың қауіпсіз қолжетімділігі үшін Сан-Диего бөлімшесінің кездесуінен кейін Филнер Сан-Диего полиция департаменті мен қалалық кодекс сақтау қызметкерлеріне марихуана диспансерлеріне қарсы кодекс қолдануды тоқтатуды және істерді Сан-Диего қалалық прокурорының кеңсесіне жіберуді тоқтатуды бұйырды. 2013 жылдың сәуір айында Филнер диспансерлерге тұрақты заңдық мәртебе беру үшін жаңа жарлық ұсынды, бірақ қалалық кеңес оны қабылдамады және қалалық прокурорға оның орнына жаңа жарлық әзірлеуді ұсынды. Осы аралықта федералдық агенттіктер қала шегіндегі диспансерлерге рейдтер жасауды және қудалауды жалғастырды. 2013 жылдың ақпан айында Филнер Сан-Диегоны туристік орталық ретінде ілгерілетуге міндеттелген, қонақүйлер басқаратын Tourism Marketing District ұйымына қаржыландыруға рұқсат бермеу арқылы дау тудырды. Бұл ұйым қонақүй бөлмелерінен алынатын 2 пайыздық үстеме төлем есебінен қаржыландырылады. 2012 жылы Сан-Диего қалалық кеңесі округті 39 жарым жылға жаңаруға келісті, бірақ бұрынғы әкім Джерри Сандерс қызметтен кеткенге дейін келісімге қол қоймады. Филнер келісімге қол қоюдан бас тартып, қонақүй қызметкерлерінің жалақысын арттыру, қаланы жауапкершіліктен қорғау және жиналған қаражаттың басым бөлігін Сан-Диего қаласы пайдалануы үшін бағыттау сияқты бірнеше талаптар қойды. Содан кейін округ әкімшілігі келісімді күшіне енгізу үшін әкімге қарсы сотқа жүгінді, бірақ судья Тимоти Тейлор Филнердің келісімге қол қоймауға құқылы екенін мәлімдеді. Осы шешімнен кейін Филнер мен қонақүй иелері келісімге келді және Филнер келісімшартқа қол қойды. Дегенмен, 2013 жылдың мамыр айының соңында Филнер Балбоа паркінің 100 жылдығын тойлауға алдын ала қаржыландыруға келіскенге дейін округке төлемдерді уақытша тоқтатты.

Жыныстық асырау туралы айыптаулар

2013 жылдың 11 шілдесінде Филнердің көп жылдық қолдаушыларының үшеуі баспасөз мәслихатын өткізіп, оның әйелдерді жыныстық қысымға ұшыратқандығы туралы көптеген нақтыланбаған, бірақ "сенімді" айыптауларға байланысты мэр лауазымынан кетуін талап етті. KPBS FM бірнеше ай бойы әйел қызметкерлерге қатысты жыныстық зорлық-зомбылық туралы хабарларды тергеп, шағымдардың арасында "жарамсыз пікірлер, сүйкімділік пен қол сұғу" болғанын мәлімдеді. Сол күні Филнер видео үндеу арқылы кешірім сұрап, өзінің мінез-құлқына өзгеріс енгізу үшін кәсіби көмек алуда екенін айтты. Келесі күні Филнер журналистерге әйелдермен дұрыс қарым-қатынас жасамағанын және кейде оларды қорқытқанын мойындады, бірақ "әділ және тәуелсіз тергеу" оны жыныстық зорлық-зомбылық айыптарынан ақтайтынына сендірді. 12 шілдеде Филнердің бас штабы Винс Холл дереу қызметтен кеткенін жариялады. 15 шілдеде бұрынғы үш қолдаушы тағы бір баспасөз мәслихатын өткізіп, Филнердің күштеп сүйгенін, қол сұққандарын және жыныстық сипаттағы сөздерге ұшыратқандарын айтқан әйелдердің айыптауларын егжей-тегжейлі баяндады. Айыптаушылардың арасында әкімшіліктің қызметкері, сайлауалды кампанияға еріктісі және сайлаушы болды. Филнер өзінің ешқандай қатесіз екенін және отставкаға кетпейтінін қайталады. 2013 жылдың 22 шілдесінде адвокат Глория Оллред баспасөз мәслихатында олардың фирмасы Филнердің бұрынғы байланыс директоры атынан жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты сотқа шағымданып, іс қозғағанын мәлімдеді. 26 тамызға дейін 19 әйел Филнердің оларды жыныстық қысымға ұшыратқанын жария етті, олардың ішінде зейнеткер адмирал, оның қайырымдастық шараларының бірінде Мэрилин Монро кейіпкері, қалалық қызметкер болған 67 жастағы әже, Ирактағы қызметі кезінде ми травмасы мен ПТСР-ге ұшыраған теңізшіге көмектесуді талап еткен медбике және қызметте зорланған АҚШ қарулы күштерінің бірнеше әйел өкілдері болды. Соңғы екі жағдайда Филнердің әйелдермен байланысы сол кездегі Ветерандар істері жөніндегі палата комитетінің жетекші мүшесі лауазымымен байланысты болды. Келесі апталарда демократ сенаторлары Дианна Файнштейн мен Барбара Боксер, өкілдер Сьюзан Дэвис және Скотт Питерс, DNC төрағасы және АҚШ өкілі Дебби Вассерман Шульц, Калифорния штатының ассамблеясының мүшелері Тони Аткинс және Лорена Гонсалес, Нэнси Пелоси және қалалық кеңестің барлық тоғыз мүшесі Филнердің отставкаға кетуін талап етті. 2013 жылдың 26 шілдесінде Филнер 5 тамыздан бастап "екі апталық қарқынды терапиядан өту үшін" демалысқа шығатынын мәлімдеді. Ол емді бастады, бірақ оның адвокатының сөзіне сәйкес, 10 тамызда оны ерте тоқтатып қойды. 2013 жылдың 29 шілдесінде Филнер Сан-Диего қаласынан өзінің бұрынғы байланыс директорына қатысты жыныстық зорлық-зомбылыққа қатысты сот ісі үшін заңгерлік қызметін төлеуді сұрады. Қалалық кеңес бұған қарсы дауыс берді және тіпті Филнерге қарсы оның іс-әрекеттерінен туындаған қаланың шығындарын өтеу үшін сотқа шағымдануға шешім қабылдады. Қалалық кеңес кейіннен Филнермен келісімге келген соң бұл шешімді кері қайтарды. Бір мәселе 2013 жылдың маусым айында оның сол кездегі жарымен Парижге жасаған саяхаты болды; оның шығындарын төлеген коммерциялық емес ұйым және оның қауіпсіздік қызметін қаржыландыру үшін қалалық кредиттік карталарын пайдалану туралы сұрақтар туындады. Басқа мәселеде ФБР агенттері Филнер "әкімшілік тежеу" арқылы тоқтатып қойған бірнеше тұрғын үй жобаларын тексерді, оның себебі әзірлеушілердің белгілі бір қалалық жобаларға қаржы жұмсауы еді.

On July 11, 2013, three of Filner's long time supporters held a press conference to call for Filner's resignation as mayor, based on numerous unspecified but "credible" allegations that he had sexually harassed women. KPBS FM said that it had been investigating reports of sexual harassment of female staff members for several months, and that the complaints included "inappropriate comments, kissing and groping". Later that day Filner issued a video statement apologizing and saying that he was seeking professional help to change his behavior. The next day Filner told reporters that he had treated women poorly and sometimes intimidated them, but insisted that a "fair and independent investigation" would clear him of sexual harassment charges. On July 12, Filner's chief of staff, Vince Hall, announced his resignation, effective immediately. On July 15, the same three former supporters held another press conference, describing in more detail charges by women who said they had been forcibly kissed, groped, and subjected to sexually suggestive comments by Filner; the alleged but unidentified victims include a mayoral staffer, a campaign volunteer and a constituent. Filner repeated that he had done nothing wrong and would not resign. On July 22, 2013, attorney Gloria Allred announced at a press conference that her firm had filed a sexual harassment lawsuit against Filner on behalf of the mayor's former communications director. By August 26, 19 women had publicly claimed that Filner had sexually harassed them, including a retired admiral, a Marilyn Monroe impersonator who appeared at one of his fundraisers, a 67 year old great grandmother who worked for the city, a nurse who said Filner demanded a date in exchange for helping a Marine who had suffered a brain injury and PTSD during service in Iraq, and several female members of the U. S. armed forces who had been raped during their service. In the last two instances, Filner's contact with the women stemmed from his position at the time as ranking member of the House Veterans' Affairs Committee. In the ensuing weeks, calls for Filner's resignation came from Democratic U. S. senators Dianne Feinstein and Barbara Boxer, representatives Susan Davis and Scott Peters, DNC chairwoman and U. S Representative Debbie Wasserman Schultz, California State Assembly members Toni Atkins and Lorena Gonzalez, Nancy Pelosi, and all nine members of the City Council. On July 26, 2013, Filner announced that he planned to take a leave of absence "to undergo two weeks of intensive therapy” starting August 5. He started the treatment but ended it early on August 10, according to his attorney. On July 29, 2013, Filner asked the city of San Diego to pay his legal fees for a sexual harassment lawsuit regarding his former communications director. The city council voted not to do so, and in fact to sue Filner for any costs incurred by the city due to claims filed against him and the city. The City Council later reversed itself as part of a negotiated agreement with Filner. One matter involved a trip he took to Paris with his then fiancée in June 2013; questions had been raised about the nonprofit group that paid his expenses and the use of city credit cards to pay for his accompanying security detail. On another issue, FBI agents looked into a pair of proposed housing developments which Filner blocked with an "administrative hold" until the developers contributed money to certain city projects.

Еске алу әрекеті

2013 жылдың тамызында екі түрлі топ Филнерге қарсы қайта шақыру науқанын бастады; кейіннен екі топ күштерін біріктірді. Қайта сайлау өткізу үшін олар 39 күн ішінде қала тұрғындарының 100 000-нан астам қолтаңбасын (соңғы сайлаудағы дауыстардың 15 пайызы) жинауға тиіс еді. 18 тамызда 1200 ерікті адам қол жинауға кірісті. Қол жинау науқаны басталғалы бір аптадан аспаған соң, Филнер отставкаға келісті. Қайта шақыру ұйымдастырушылары науқанды тоқтатты, барлық өтініштерді санап, жою үшін тапсыруға шақырды және соңғы қаржылық есепті дайындау жұмыстарын бастады.

Отставка

2013 жылдың 21 тамызында қалалық прокурор Ян Голдсмит Фильнер үш күндік медиациядан кейін қаламен келісімге келгенін мәлімдеді. Қалалық кеңес келісімді 23 тамызда жабық отырыста қарастырып, 7-0 дауыспен Фильнердің отставкасын қабылдады. Келісімге сәйкес, қала Фильнерге және өзіне қазіргі немесе бұрынғы қалалық қызметкерлер тарапынан түскен талаптар бойынша бірлесіп заңдық қорғауды қамтамасыз етеді, сондай-ақ оның сыртқы заңгерлік қызметіне 98 000 долларға дейін төлейді. Қалалық кеңес төрағасы Тодд Глория жаңа мэр сайланғанша шектеулі өкілеттіктермен уақытша мэр міндетін атқарды. 2013 жылдың 19 қарашасында арнайы сайлау өтті, бірақ ешбір кандидат көпшілік дауыс жинамағандықтан, 2014 жылдың 11 ақпанында екінші тур өтті, онда Кевин Фальконер келесі мэр болып сайланды.

Сенім

2013 жылдың 15 қазанында Филнер Сан-Диего жоғары сотында Калифорния штатының бас прокуроры тарапынан оған қойылған үш қылмыстық айып бойынша өзін кінәлі деп мойындады. Бұл іс бойынша Сан-Диего округінің прокуроры өзін шеттетуінен кейін істі Калифорния штатының бас прокуроры қабылдаған еді. Бірақ, оған үш айлық үй қамауы, үш жылдық сынақ мерзімі және оның қала әкімі зейнетақысының бір бөлігінен айырылу туралы келісім жасалғаны хабарланды. 2013 жылдың 9 желтоқсанында сот отырысында осы келісімнің шарттары күшіне енді. Бұл келісім оның болашақта мемлекеттік қызметке үміткер болуына немесе оны атқаруына тыйым салар еді, бірақ судья бұл тыйымды оның сынақ мерзімі аяқталғанға дейін ғана қолданылатындай етіп қысқартты. Ол үш айлық үй қамауында болды, ол 2014 жылдың 6 сәуірінде аяқталды. 2016 жылғы сұхбатында Филнер барлық сексуалдық қысым көрсету айыптарын жоққа шығарды.

2017 жылы қосымша мәлімдеме

2017 жылдың 20 қарашасында Конгрессмен Диана ДеГетт (Колорадо штаты, Демократ) MSNBC телеарнасының "Meet the Press Daily" бағдарламасында сұхбат беру кезінде Филнер лифтте оған күштеп шабуыл жасауға тырысқанын айтты.

Жеке өмір

Фильнер бірінші әйелі Барбара (Кристи) Фильнерден ажырасып, ол зейнеткер медиация маманы. Олар 1960-шы жылдардың басында Тускеги университетінде (кейін институт) жазғы бағдарламада оқығанда танысқан. Олардың екі ересек баласы бар – ұл мен қыз. Кейін Филнер Джейн Мерриллге үйленді, бірақ 2011 жылы ажырасты. 2012 жылы қала әкімі болып сайланғаннан кейін өткізген алғашқы баспасөз конференциясында Филнер өзінің никелі Бронвин Инграмды таныстырды, ол Әлеуметтік қамсыздандыру басқармасында мүгедектік сарапшысы болып жұмыс істеді. 2013 жылдың 8 шілдесінде Инграм өзінің қолдаушыларына электрондық хат арқылы никеден бас тартқанын және қарым-қатынастың аяқталғанын хабарлады. Кейін берген мәлімдемесінде Инграм Фильнердің сөздік зорлық-зомбылық жасағанын және ашық түрде жыныстық сипаттағы хабарламалар жібергенін айыптап, осыны ажырасу себебі деп көрсетті.