Кіріспе

1926 жылдан 1929 жылға дейін және 1934 жылдан 1935 жылға дейін Саскачеван провинциясының премьер-министрі болған Джеймс Гарфилд Гардинер (30 қараша 1883 – 12 қаңтар 1962) – канадалық фермер, педагог және саясаткер. Ол Саскачеванның төртінші премьер-министрі және Канада үкіметі кабинетінің мүшесі болды.

Саяси мансап

Гарднер алғаш рет 1914 жылы Саскачеван заң шығару жиналысына сайланды, 1922 жылдан бастап премьер-министр Чарльз А. Дуннинг үкіметінде Автомобиль жолдары министрі (1922–1926) қызметін атқарды. 1926 жылы Дуннингтің орнына премьер-министр болды. Өте жақтас либерал болған оның үкіметі 1929 жылғы сайлауда заң шығарушы жиналыстағы көпшілігін жоғалтты, себебі ол қызметке орналастырудағы сыбайлас жемқорлық пен Ку-клукс-кланның француз тілдес халыққа, католиктерге және иммигранттарға қарсы жүргізген науқанының салдарынан болды. Консервативтік партия аз орын жеңіп алғанмен, сенімсіздік білдіру арқылы Гардинер үкіметін жеңіп, кейіннен Прогрессивтік партияның және заң шығару жиналысының тәуелсіз депутаттарының қолдауымен «бірлескен үкімет» құрды. Оппозиция жетекшісі ретінде Гардинер Джеймс Андерсонның консервативтік үкіметін фанатизммен айыптады және оның Кланмен байланысы бар екенін мәлімдеді. Гардинер 1934 жылғы сайлауда Андерсонды жеңіп, екінші рет премьер-министр болды. 1935 жылы Регинада Оттаваға аттанғандардың наразылығын аяқтау бойынша келіссөздерге қатысты. 1935 жылдың соңында Гардинер провинциялық саясаттан кетіп, либерал премьер-министр Уильям Лайон Маккензи Кингтің федералды кабинетіне Ауыл шаруашылығы министрі болып кірді. Бірнеше айдан кейін ол Халық қатарына сайланды. Гардинер 1957 жылғы федералды сайлауда либералдық үкімет жеңілгенге дейін 22 жыл бойы ауыл шаруашылығы портфелін басқарды. Гардинер 1940 жылдың 12 шілдесінен 1941 жылдың 10 маусымына дейін Ұлттық соғыс қызметтерінің алғашқы министрі болып тағайындалды. Гардинер Кинг және Сен-Лоран үкіметтерінде де ықпалды тұлға болды. 1947 жылы ол Императорлық жеке кеңеске ант берді, бұл оған «Өте құрметті» атағын пайдалануға мүмкіндік берді. Гардинер 1948 жылғы Либералдық партияның басшылық конференциясында Канада Либералдық партиясының басшылығына үміткер болды, бірақ Луи Сен-Лоранға жеңілді. Ол 1958 жылғы Дифенбейкердің үлкен жеңісіне дейін Канаданың Халық қатарында қалды.

Жеке өмір

Гарднер үш рет үйленген: алғаш 1912 жылы Розетта Джейн Гарднермен, содан кейін 1917 жылы Вайолет Макьюенмен, ал соңғы рет 1944 жылы Изабелла (Скот) Кристимен. Оның ұлы Джеймс Уилфрид Гардинер Саскачеван заң шығару жиналысында қызмет еткен. Оның тағы бір ұлы, пилот-лейтенант Джон Эдвин (1919–1942), 403-ші эскадрильяда, RCAF қызмет етіп, 1942 жылдың 19 тамызында Дипп рейдінде әуеден жабу мен қолдау көрсету кезінде қаза тапты. Гарднерлер отбасының шаруашылығы Лемберг қаласының жанында, Саскачеван провинциясында болған.

Мұра

1928 жылы Саскачеванның премьер-министрі ретінде Гарднер Саскачеван санитариялық және ауруханалар заңын қолдады, бұл Солтүстік Америкада туберкулезбен ауырғандарға тегін ауруханада жатқызу және емдеу мүмкіндігін берген алғашқы заң болды. Ол 1929 жылғы 1 қаңтарда провинциялық заң шығарушы органмен бірауыздан қабылданды және Саскачеванның мемлекеттік саясатындағы оның ең аз танымал жетістіктерінің бірі болып саналады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлттық соғыс қызметтері министрі болған Гарднер Канададағы саналы түрде әскери қызметтен бас тартқандарға балама, әскери емес қызмет атқаруға мүмкіндік жасады. Канаданың анабаптист бейбітшілік шіркеулерінің делегациясы министрлердің орынбасарларымен келісімге келе алмағаннан кейін, тікелей Гардинерге жүгінді, онда олар жылы қабылдауға ие болды; себебі Гардинер Канаданың Біріккен шіркеуінің мүшесі болғандықтан, ол сонымен қатар теологиялық тұрғыдан жаһандық бейбітшілікке берілгендік танытты. Ұлттық соғыс қызметтері ережелеріне Парламент 1940 жылғы 24 желтоқсанда түзетулер енгізді, бұл балама қызметке жол ашты. 1967 жылғы 21 маусымда ашылғаны жарияланған Саскачеванның Гардинер тоғаны оның құрметіне аталды. 2006 жылы CBC Гардинерді бейнелеуге қатысты сынға жауап ретінде "Дала алпауыты: Томми Дуглас тарихы" фильмін барлық эфирден алып тастауға келісті.

Саскачеван жалпы сайлауы, 1929 және 1934 жылдар

Гардинер Либералдық партияны 1929 және 1934 жылдары өткен екі жалпы сайлауда жетекшілік етті. 1929 жылғы сайлау нәтижесінде консерваторлар азшылық үкімет құрды, ал Гардинер 1934 жылғы сайлауда көпшілік дауыспен жеңіске жетіп, үкімет құрды.

1929 жылғы жалпы сайлау

Гарднер 1926 жылы Дуннингтің орнын басып, 1929 жылы жалпы сайлауға Либералдық партияны бастап шықты. Гардинер мен либералдар халықтың дауыс беруі мен Ассамблеядағы орындар саны бойынша көпшілік дауысқа ие болғанымен, абсолютті көпшілікке қол жеткізе алмады. Гардинер үкіметін сақтау үшін оппозициялық мүшелерден жеткілікті қолдау алып, Ассамблеяға жүгінуді жөн көрді, бірақ сенім туралы мәселе бойынша дауысқа түсіп, отставкаға кетті. Оның орнына премьер-министр болып Джеймс Андерсон тағайындалды, оның Консервативтік партиясы екінші ең көп орынға ие болды. + Саскачеван провинциясының жалпы сайлауы: 1929 жылғы 6 маусым
Партиялар | Лидерлер | Жеңілген орындар | Халықтың дауысы | Халықтың дауысының үлесі
---|---|---|---|---
Джеймс Гарфилд Гардинер | 1 | 28 | 164,487 | 45.56%
Джеймс Андерсон | 2 | 24 | 131,550 | 36.44%
Тәуелсіз | – | 6 | 32,729 | 9.06%
| | – | 5 | 24,988 | 6.92%
| | – | 0 | 4,181 | 1.16%
Экономикалық топ | – | 0 | 1,942 | 0.54%
Тәуелсіз либерал | – | 0 | 1,160 | 0.32%
Жалпы | | 63 | 361,037 | 100.00%
Источник: Elections Saskatchewan — Сайлау нәтижелері — 1929

1 Сайлау шақырылған кезде премьер-министр болған; сайлаудан кейін Ассамблеяда сенімсіздік білдіру ұсынысын жоғалтты; премьер-министр лауазымынан кетіп, Оппозиция жетекшісі болды. 2 Сайлау жарияланғанда оппозицияның тең төрағасы; сенімсіздік дауысынан кейін премьер-министр болды.

Саскачеван сайлау округінің сайлауы

Гарднер Заңнамалық Ассамблеяға сайлауға жеті рет түсті, бір рет қосымша сайлауда және алты жалпы сайлауда. Ол Солтүстік К’Аппель сайлау округінде алты рет, ал жетінші және соңғы сайлауда Мелвилл сайлау округінде сайланды. Ол екі рет дауыс берусіз, бес рет қарсылықпен сайланды.

1917 жылғы жалпы сайлау: Солтүстік К'Аппель

Саскачеван жалпы сайлауы, 26 маусым 1917: Солтүстік К'Аппел партиясының үміткері Халық дауысы % E X Джеймс Гарфилд Гардинер 1,827 59.49% Джордж Уилсон Бальфур 1,244 40.51% Барлығы 3,071 100.00% Көз: Саскачеван мұрағаттары – Сайлау бөлімі бойынша сайлау нәтижелері – Солтүстік К'Аппел.

E – Сайланды. X – Қайта сайланды.

1925 жылғы жалпы сайлау: Солтүстік К'Аппель

+ Саскачеван жалпы сайлауы, 2 маусым 1925 жыл: Солтүстік К'Аппел партиясының үміткері Халық дауысы % E X Джеймс Гарфилд Гардинер 2,370 60,71% Кейлеб Х. Фишер 1,534 39,29% Барлығы 3,904 100,00% Көз: Саскачеван мұрағаттары – Сайлау бөлімі бойынша сайлау нәтижелері – Солтүстік К'Аппел.

E Сайланды. X Қайта сайланды.

1929 жылғы жалпы сайлау: Солтүстік К'Аппель

+ Саскачеван провинциясының жалпы сайлауы, 6 маусым 1929 жыл: Солтүстік К’Аппел округінен кандидаттар, халықтың дауыс беруі (%) E X Джеймс Гарфилд Гардинер 2752 59,79% Уолтер Уэстон 1448 31,46% Ричард Максуини 403 8,75% Барлығы 4603 100,00% Көзі: Саскачеван мұрағаты — Сайлау округтері бойынша сайлау нәтижелері — Солтүстік К’Аппел.

E Сайланды. X Қайта сайланды.

1934 жылғы жалпы сайлау: Мелвилл

+ Саскачеванның жалпы сайлауы, 1934 жылдың 19 маусымы: Melville сайлау округі: Партия Үміткері Халық дауысы (%) E X Джеймс Гарфилд Гарднер 4,989 59.23% Элиша Форест Шарф 1,930 22.91% Уилфрид Васс 1,504 17.86% Барлығы 8,423 100.00% Көз: Саскачеван мұрағаттары – Сайлау округтары бойынша сайлау нәтижелері – Melville E сайланды. X Қайта сайланды.

Федералды сайлау округтері, 1936-1958 жылдар

Гарднер 1936 жылдан 1958 жылға дейін Саскачеван провинциясының екі округінен (алғаш Ассинибоя, содан кейін келесі алты сайлауда Мелвилл) Қауымдар палатасына жеті рет кандидат болды. Ол алты рет сайланды. 1958 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін саясаттан шықты.

1936 жылғы қосымша сайлау: Ассинибоя

+ Федералды қосымша сайлау, 1936: Ассинибоя, Саскачеван партиясының үміткері Халықтың дауысы % E Джеймс Гарфилд Гарднер 7,282 66.21% Кооперативтік Комонвелл федерациясы Уильям Ирвин 3,717 33.79% Барлығы 10,999 100.00% Көз: Парламент кітапханасы: Ассинибоя. 1935 жылдың 9 желтоқсанында отырған либералдық депутат Роберт Маккензи Таққа бағынышты табысты қызметке тағайындалғаннан кейін қосымша сайлау шақырылды. E сайланды.

1940 жылғы жалпы сайлау: Мелвилл

+ 1940 жылғы федералды сайлау: Мелвилл, Саскачеван Партиясының үміткері Халық дауысы % E Джеймс Гарфилд Гардинер 10,158 48.29% Кооперативтік Ұлттық Бірлестік федерациясы Луиза Лукас 9,042 42.98% Ұлттық Бірлік Гилберт Генри Бартлетт 1,837 8.73% Барлығы 21,037 100.00%
Источник: Парламент кітапханасы: Мелвилл

E Сайланған.

1945 жылғы жалпы сайлау: Мелвилл

+ 1945 жылғы федералды сайлау: Мелвилл, Саскачеван Партиясы Үміткер Халық дауысының пайыздық үлесі % E X Джеймс Гарфилд Гардинер 10,095 50.07% Кооперативтік достастық федерациясы Хелмер Джон Бенсон 10,067 49.93% Барлығы 20,162 100.00% Көз: Парламент кітапханасы: Мелвилл. Е Сайланды. X Қайта сайланды.

1949 жылғы жалпы сайлау: Мелвилл

+ Федералды сайлау, 1949: Мелвилл, Саскачеван Партиясы Үміткер Халық дауысы % E X Джеймс Гарфилд Гардинер 11,120 58.61% Кооперативтік Ұлттар Достастығы федерациясы Уильям Джеймс Артурс 6,388 33.67% Томас Уильям Древер 1,465 7.72% Барлығы 18,973 100.00% Көзі: Парламент кітапханасы: Мелвилл. Е Сайланды. X Қайта сайланды.

1953 жылғы жалпы сайлау: Мелвилл

+ Федералды сайлау, 1953: Мелвилл, Саскачеван Партиясы Үміткер Халық дауысы % E X Джеймс Гарфилд Гардинер 10,024 50.02% Кооперативтік Ұлттар Достастығы Федерациясы Перси Эллис Райт 8,092 40.38% Джеймс Норрис Ормистон 1,142 5.70% Луис Вендел 783 3.91%Барлығы 20,041 100.01%1Дереккөз: Парламент кітапханасы: Мелвилл. Е Сайланды. X Қайта сайланды. 1 Дөңгелектеу қатесі.

1957 жылғы жалпы сайлау: Мелвилл

+ Федералды сайлау, 1957: Мелвилл, Саскачеван Партиясы Үміткер Халық дауысы % E X Джеймс Гарфилд Гарднер 7,949 40.63% Кооперативтік Ұлттар Достастығы федерациясы Джон Бертон 7,590 38.80% Джеймс Норрис Ормистон 2,596 13.27% Дэвид Мерсье 1,429 7.30% Барлығы 19,564 100.00% E Таңдалды. X Қайта сайланды.

1958 жылғы жалпы сайлау: Мелвилл

+ Федералдық сайлау, 1958: Мелвилл, Саскачеван Партиясы Үміткер Халық дауысы % E Джеймс Норрис Ормистон 8,440 42.60% Кооперативтік Ұлттар Достастығы Федерациясы Джон Бертон 5,698 28.76% X Джеймс Гарфилд Гардинер 5,673 28.64% Барлығы 19,811 100.00% Көз: Парламент кітапханасы: Мелвилл.

Е Сайланды. X Қайта сайланды.