Кіріспе
Кокос пластинасы – Орталық Американың батыс жағалауындағы Тынық мұхитының астындағы жас теңіздік тектоникалық пластина, Кокос аралының атымен аталады. Кокос пластинасы шамамен 23 миллион жыл бұрын Фараллон пластинасы екіге бөлінген кезде, соның ішінде Наска пластинасы да пайда болды. Кокос пластинасы да екіге бөлініп, кішкентай Ривера пластинасын құрады. Кокос пластинасы бірнеше басқа пластиналармен шектеседі. Солтүстік-шығысында Солтүстік Америка және Кариб пластиналары, батысында Тынық мұхиты пластинасы және оңтүстігінде Наска пластинасы орналасқан. Кокос пластинасының судан жоғары көтерілген жалғыз жері – Кокос аралы, ол Коста-Рика басқаруында болып, Коста-Риканың материгінен оңтүстік-батысқа қарай шамамен 550 км (342 миль; 297 теңіздік миль) қашықтықта жатыр. TOC
The Cocos Plate is a young oceanic tectonic plate beneath the Pacific Ocean off the west coast of Central America, named for Cocos Island, which rides upon it. The Cocos Plate was created approximately 23 million years ago when the Farallon Plate broke into two pieces, which also created the Nazca Plate. The Cocos Plate also broke into two pieces, creating the small Rivera Plate. The Cocos Plate is bounded by several different plates. To the northeast it is bounded by the North American Plate and the Caribbean Plate. To the west it is bounded by the Pacific Plate and to the south by the Nazca Plate. The only land above water on the Cocos Plate is Cocos Island, which is administered by Costa Rica and lies approximately 550 km (342 mi; 297 nmi) southwest of the Costa Rican mainland. TOC
Геология
Кокос пластинасы Тынық мұхитының шығыс бөлігіндегі теңіз түбінің кеңеюі және Кокос қырқасы арқылы қалыптасқан, әсіресе геологтар Кокос-Наска кеңею жүйесі деп атаған күрделі аймақта. Пластина көтерілістен шығысқа қарай итеріледі және тығыздығы төмен Кариб пластинасының астына итеріледі немесе сүйреледі (мүмкін екеуі де). Субдукция процесінде, батып кетуімен бірге, алдыңғы жиегі қызып, үстіндегі мантияға суын қосады. Астеносфера деп аталатын мантия қабатында мантиялық тау жыныстары балқып, магма түзеді, осы арқылы үлкен қысыммен қызған су тұтқындалады. Нәтижесінде, субдукцияланатын жиектің солтүстік-шығысында Коста-Рикадан Гватемалаға дейін созылатын және Мексикаға қарай кеңейтілген жер сілкінісі белдеуімен қатар Орталық Американың вулкандық доғасы орналасқан. Кокос пластинасының солтүстік шекарасы – Орталық Америка шұңқыры. Шығыс шекарасы – трансформациялық жарық, Панама жарық аймағы. Оңтүстік шекарасы – мұхиттың орталық жотасы, Галапагос көтерілісі. Батыс шекарасы – тағы бір мұхиттың орталық жотасы, Тынық мұхитының шығыс жотасы. Галапагос аралдарының астындағы ыстық нүкте Галапагос көтерілісі бойында орналасқан. (Галапагос ыстық нүктесі мен Галапагос микропластинасын қараңыз). Кокос пластинасының солтүстігіндегі Ривера пластинасы шамамен 5-10 миллион жыл бұрын Кокос пластинасынан бөлінген деп саналады. Екі пластина арасындағы шекарада анық трансформациялық жарық байқалмайды, бірақ олар ерекше пластиналар ретінде қарастырылады. Кокос пластинасынан бөлінгеннен кейін Ривера пластинасы тәуелсіз микропластина ретінде қалыптаса бастады. 1985 жылғы Мехико қаласындағы және 2017 жылғы Чиапас жер сілкінісі Кокос пластинасының Солтүстік Америка пластинасының астына батып кетуінің салдары болды. 2001 жылғы қаңтар және ақпан айларындағы Эл Сальвадордағы құрылыс қиратушы жер сілкінісі осы пластинаның Кариб пластинасының астына батып кетуінен туындады.
The Rivera Plate north of the Cocos Plate is thought to have separated from the Cocos Plate 5–10 million years ago. The boundary between the two plates appears to lack a definite transform fault, yet they are regarded as distinct. After its separation from the Cocos Plate, the Rivera Plate started acting as an independent microplate. The devastating 1985 Mexico City earthquake and the 2017 Chiapas earthquake were results of the subduction of the Cocos Plate beneath the North American Plate. The devastating El Salvador earthquakes in January 2001 and February 2001 were generated by the subduction of this plate beneath the Caribbean Plate.