Кіріспе
Неміс жазушысы, редакторы және ғалымы Уве Джонсон (20 шілде 1934 – 22 ақпан 1984) – неміс жазушысы, редакторы және ғалымы. Гүнтер Грасс және Ханс Майер сияқты көрнекті жазушылар мен ғалымдар Джонсонды Шығыс Германиядан шыққан ең маңызды жазушы деп жариялады, оның себебі – саяси көзқарастары және шығармаларындағы модернистік тәжірибелер, ол социалистік реализмнің басым доктринасына қарсы тұрды. 1959 жылы Батыс Берлинге көшкеннен кейін, ол «екі Германияның авторы» атанды, себебі Шығыс Германияны социалистік идеалдарды сатқан мемлекет деп сынағанмен, Батыс Германияны тиімді балама деп санамады және Германияның бөлінуіне қарсы болды. Оның шығармалары Шығыс және Батыс Германия қоғамдарын зерттеуге және олардың арасындағы қарым-қатынастарды талдауға арналған.
Uwe Johnson (; 20 July 1934 – 22 February 1984) was a German writer, editor, and scholar. Such prominent writers and scholars as Günter Grass and Hans Mayer declared Johnson to be the most significant writer to emerge from East Germany. both for political reasons and for Modernist experiments in his works which made him opposed to the dominant doctrine of Socialist realism; after moving to West Berlin in 1959, he gained the label of "the author of the two Germanies", as, while criticizing the East Germany as the state which betrayed the Socialist ideals, he didn't regard the West Germany as a viable alternative and opposed the division of Germany in general. His works were dedicated both to East and West German societies and examined the relations between them.
Өмір
Джонсон Помераниядағы Каммин қаласында (қазіргі Польшаның Каминь-Поморски) дүниеге келген. Оның әкесі швед тегінен шыққан Мекленбургтен келген шаруа, ал анасы – Помераниядан. 1945 жылы отбасы Батыс Помераниядағы Анклам қаласына қашып келді, ал 1946 жылы әкесі Кеңес лагерінде (Фюнфейхен) қайтыс болды. Отбасы ақырында Гюстроу қаласына қоныстанды, онда ол 1948 жылдан 1952 жылға дейін Джон Бринкман Обершюлесінде оқыды. Ол алдымен Росток (1952–1954), содан кейін Лейпциг (1954–1956) қалаларында неміс филологиясын оқыды. Дипломдық жұмысы Эрнст Барлахқа арналған еді. Шығыс Германияның коммунистік режимін қолдамағандықтан 1953 жылдың 17 маусымында университеtten шығарылды, бірақ кейін қайта қабылданды. 1953 жылдан бастап Джонсон өзінің алғашқы романы «Ингрид Бабендерерде» романымен айналысты, бірақ ол әртүрлі баспа үйлерден қабылданбады және оның өмірінде жарияланбады. 1956 жылы Джонсонның анасы Батыс Берлинге кетті. Осының салдарынан, ол Шығыста қалыпты жұмыс істеуге мүмкіндік алған жоқ. Саяси себептермен жұмыссыз қалған ол Герман Мелвиллдің «Исраэль Поттер: Оның елу жылдық жер аударуы» кітабын аударды (аударма 1961 жылы жарық көрді) және 1959 жылы Франкфурт-на-Майндағы Сухркамп баспасында жарық көрген «Мутмассунген убер Якоб» романын жаза бастады. Ол сол кезде Батыс Берлинге көшіп келді. Ол тез арада Gruppe 47 тобымен байланысқа түсті, Ханс Магнус Энзенсбергер оны «бас қаласы жоқ әдебиеттің орталық кафесі» деп сипаттады. 1960 жылдардың басында Джонсон көркем әдебиет жазуды және жариялауды жалғастырды, сонымен қатар аудармашы (негізінен ағылшын тілінен) және редактор болып жұмыс істеп өзін қамтамасыз етті. 1961 жылы ол Америкаға сапар шекті. Келесі жылы ол үйленді, қызы дүниеге келді, Римдегі Вилла Массимоға стипендия алды және Prix International сыйлығын жеңіп алды. 1964 жылы ол «Тагэспигель» газеті үшін Шығыс Германиядан таратылатын телебағдарламаларға рецензия жазды, кейіннен «Der 5. Kanal» (Бесінші арна, 1987) деген атпен жарияланды. Сол жылы ол «Karsch, und andere Prosa» (Карш және басқа проза) әңгімелер жинағын және екі жылдан кейін «Zwei Ansichten» (Екі көзқарас) жинағын шығарды. 1965 жылы Джонсон қайтадан АҚШ-қа сапар шекті. Содан кейін ол Бертольд Брехттің «Me ti. Buch der Wendungen. Fragmente 1933–1956» (Me ti: Өзгерістер кітабы. Фрагменттер, 1933–1956) кітабын редакциялады. 1966 жылдан 1968 жылға дейін ол Нью-Йорктегі Harcourt, Brace & World баспасында оқулық редакторы болып жұмыс істеді және әйелі мен қызымен бірге Манхэттендегі 243 Риверсайд Драйв мекенжайында тұрды. 1967 жылы ол өзінің басты туындысы – «Jahrestage» романын жаза бастады және ағылшын тілді студенттерге арналған неміс тілі оқулығы «Das neue Fenster» (Жаңа терезе) құрастырды. 1967 жылдың ақпан айында 1-ші Коммуна Батыс Берлиндегі Джонсонның пәтер ғимаратына көшіп келді. Ол бұл туралы АҚШ вице-президенті Хьюберт Хамфриге «пудинг шабуылы» жоспары туралы газетте оқығаннан кейін білді. 1969 жылы Батыс Германияға оралған Джонсон оның ПЕН орталығының және Өнер академиясының мүшесі болды. 1970 жылы ол «Jahrestage» (Мейір жылдығы) романының бірінші томын жариялады. Келесі үш жылда тағы екі том шықты, бірақ төртінші том 1983 жылға дейін жарық көрмеді. 1972 жылы Джонсон Өнер академиясының вице-президенті болды және Макс Фриштің 1966–1971 жылдардағы күнделігін («Tagebuch») редакциялады. 1974 жылы Джонсон, әйелі және қызы Оңтүстік-Шығыс Англиядағы Шеппи аралындағы Ширнесс қаласында теңізге қарап тұрған 26 Marine Parade викториандық үйіне көшіп келді. Біраз уақыттан кейін ол денсаулығының нашарлауына және жазу блогына байланысты «Jahrestage» романымен жұмысты тоқтатты. Алайда, оның Ширнесте өткізген он жылы бекер кеткен жоқ. Ол бірнеше қысқа шығармалар жариялады және редактор ретінде жұмысын жалғастырды. 2020 жылы мәдени тарихшы Патрик Райттың «The Sea View Has Me Again» монографиясы Джонсонның Ширнесте өткізген он жылдығына арналған Repeater Books баспасында жарық көрді. 1977 жылы ол Дармштадт сөйлеу және жазу академиясына қабылданды. Екі жылдан кейін ол ресми түрде бас тартты. 1979 жылы ол Франкфурт университетінде поэтика бойынша лекциялар сериясын оқыды, ол өлімінен кейін «Begleitumstände. Frankfurter Vorlesungen» деген атпен жарияланды. 1983 жылы «Jahrestage» романының төртінші томы жарық көрді, бірақ Джонсон денсаулығының нашарлауына байланысты оқу сапарын тоқтатты. Ол 1984 жылдың 22 ақпанында Ширнесс қаласында жүрек ауруынан қайтыс болды. Оның денесі 13 наурызда табылды. Ол Нью-Йоркте бір жыл тұруды жоспарлап отырған.
Неке
1962 жылдың 27 ақпанында Джонсон Элизабет Шмидтқа үйленді, кейін (1975) ол оның чех Моцарт зерттеушісі Томислав Волекпен қарым-қатынаста болғанын айыптады.
Шығармалары
"Мутмассангн убер Якоб" (1959) атты шығармасы. Якоб туралы болжамдар, ауд. Урсула Молинаро (Grove, 1963)
"Дас дритте Бух убер Ахим" (1961). Ахим туралы үшінші кітап, ауд. Урсула Молинаро (1967)
"Карш, унд андере Проза" (1964). Карш және басқа прозалар
"Eine Reise wegwohin" (1960 жылы жазылған) кіреді. Қатыспау, ауд. Ричард және Клара Уинстон (1969)
"Цвай Анзихтен" (1965). Екі көрініс, ауд. Ричард және Клара Уинстон (1966)
"Ярштаге. Аус дем Лебен фон Гезине Креспхаль" (1970–83). Мерейтойлар: Гезине Креспхаль өмірінен, ауд. Дамион Сёрлс (2018)
"Eine Reise nach Klagenfurt" (1974). Клагенфуртқа саяхат: Ингеборг Бахманның іздерімен, ауд. Дамион Сёрлс (2004)
"Берлинер Захен, Ауфзетце" (1975). Берлиндегі нәрселер: Эсселер
"Макс Фриш Стич Ворте" (1975). Макс Фриш анықтамасы
"Скиззе эйнес Верунглюктен" (1982). Апат құрбанының суреті
"Беглеитумстенде. Франкфуртер Ворлесунген" (1980). Сүйемелдеу жағдайлары: Франкфурт лекциялары
"Ингрид Бабендерерде. Райфепрюфунг 1953" (1985). Ингрид Бабендерерде: 1953 жылғы бітіру емтиханы
"Инзельгешихтен" (1995). Арал оқиғалары: Англиядан жазбалар, ауд. Дамион Сёрлс (жарыққа шығару күтілуде)
Das dritte Buch über Achim (1961). The Third Book About Achim, trans. Ursule Molinaro (1967)
Karsch, und andere Prosa (1964). Karsch and Other Prose
Includes "Eine Reise wegwohin" (written in 1960). An Absence, trans. Richard and Clara Winston (1969)
Zwei Ansichten (1965). Two Views, trans. Richard and Clara Winston (1966)
Jahrestage. Aus dem Leben von Gesine Cresspahl (1970–83). Anniversaries: From a Year in the Life of Gesine Cresspahl, trans. Damion Searls (2018)
Eine Reise nach Klagenfurt (1974). A Trip to Klagenfurt: In the Footsteps of Ingeborg Bachmann, trans. Damion Searls (2004)
Berliner Sachen, Aufsätze (1975). Berlin Things: Essays
Max Frisch Stich Worte (1975). Max Frisch Reference
Skizze eines Verunglückten (1982). Sketch of an Accident Victim
Begleitumstände. Frankfurter Vorlesungen (1980). Attendant Circumstances: Frankfurt Lectures
Ingrid Babendererde. Reifeprüfung 1953 (1985). Ingrid Babendererde: Final Exam 1953
Inselgeschichten (1995). Island Stories: Writings from England, trans. Damion Searls (forthcoming)