Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хиас (Ὑάς, ; /h//aɪ//.//ə//s/), грек мифологиясында, Боэотиялық, ежелгі Гианттардың (Ὕαντες) атасы саналған. Оның есімі "жаңбыр" деген мағынаны білдіреді, "hyô, hyetos" сөзінен туындаған.
Hyas (Ὑάς, ; '/h//aɪ//.//ə//s/), in Greek mythology, was a Boeotian who was regarded as the ancestor of the ancient Hyantes (Ὕαντες), who were the aboriginal inhabitants of Boeotia. His name means rain from hyô, hyetos.
Отбасы
Гиас – титан Атлас пен Океанидалардың бірі – Плейона немесе Эатраның ұлы, осылайша Плейадалар мен Гиадтардың бауыры болды. Бір деректе, Гиас Беотияда Гиадтардың әкесі деп есептелген.
Hyas was the son of the Titan Atlas and either of the Oceanids, Pleione or Aethra, thus brother to the Pleiades and Hyades. In one account, Hyas instead was called the father of the Hyades by Boeotia.
Өлім
Гьяс атақты садақшы болған, бірақ ол өзінің аулау ниетіндегі жануардың қолынан қаза тапты. Кейбір аңыздарда ол арыстанның балаларын ұрлауға тырысып өлген дейді. "Оның [яғни, Гьяс] сақалы жаңа өскен кезде, бұғылар қорқыныштан дірілдеп, қоян оңай олжа болған. Бірақ, жасы ұлғайып, күші жеткенде, ол қалың жүнді арыстан мен шошқаға батыл шабуыл жасады. Ол арыстанның жатын орнын және балаларын іздеп, Ливиялық аңға жем болды." Кейбіреулер Гьясты жыланның шаққаннан өлген дейді, бірақ көбінесе оны жабайы шошқаның мүжілгенінен өлген деп есептейді. Оның қарындастары, Гиадалар, оның өліміне соншалықты қайғырып, қайғыдан көз жұмды. Зевс олардың туғандық махаббатын бағалап, оларға аянып, оларды жұлдыздарға – Гиада шоқжұлдызына айналдырып, Бикештің басына орналастырды. Олардың жыл сайынғы шығуы мен батуы мол жаңбырмен сүйемелденеді.
Hyas was a notable archer who was killed by his intended prey. Some stories have him dying after attempting to rob a lion of its cubs. ''While his [i. e. Hyas] beard was fresh, stags trembled in terror before him, and the hare was welcome prey. But when years matured his manhood, he breavely closed with the shaggy lioness and the boar. He sought the lair and brood of the whelped lioness and was bloody prey to the Libyan beast. ''Some have Hyas killed by a serpent, but most commonly he is said to have been gored by a wild boar. His sisters, the Hyades, mourned his death with so much vehemence and dedication that they died of grief. Zeus, in recognition of their familial love, took pity upon them and changed them into stars—the constellation Hyades—and placed them in the head of Taurus, where their annual rising and setting are accompanied by plentiful rain.</blockquote>
Интерпретация
Гиястың мифологиялық мағынасы, көрінетіндей, Гиада сөзінен кері жасалған, архаикалық жаңбыр нимфалары – гиадалармен бірге болу үшін еркек тұлғаны ұсыну болған, олардың мінез-құлқына жауапты серік ретінде, себебі Олимпиадалық әлем көзқарасы бойынша (Рук және Стейплс) барлық архаикалық әйелдер қауымдастығы – тіпті Музалар да бақылауды қажет еткен. Шындығында, ақындар арасында Гиясты олардың әкесі немесе ағасы деп сипаттаудың ешқандай маңызы жоқ. Ал оның өлімі осы көз жасы тамған жаңбыр нимфаларына қайғыруға себеп болды, еркекке қайғыру гректердің патриархалды мәдениетінде әйелдің қабылданатын пассивті рөлі болды. Гиястың мифтік әңгімелерде де, рәсімдерде де, Хианттардың атасы/қорғаушысы ретінде жеке өмір сүргені жоқ, тіпті оның өлімі туралы баламалы әңгімелер де біршама дәстүрлі және бір-бірімен ауыстырылатын: Мелеагердің немесе Актеонның өлімімен салыстырыңыз.
The mythological use for a Hyas, apparently a back formation from Hyades, may simply have been to provide a male figure to consort with the archaic rain nymphs, the Hyades, a chaperone responsible for their behavior, as all the archaic sisterhoods— even the Muses— needed to be controlled under the Olympian world picture (Ruck and Staples). In fact among the poets it is immaterial whether Hyas is described as their father or their brother. And his death gave these weepy rain nymphs a cause for their weeping, mourning for a male being an acceptably passive female role in the patriarchal culture of the Hellenes. Hyas had no separate existence except as progenitor/guardian of the Hyantes, neither in mythic narrative nor in rite, even the alternative accounts of his demise being somewhat conventional and interchangeable: compare the death of Meleager or Actaeon.