Кіріспе
Халықаралық фонетикалық әліпбиде (IPA) ⟨d⟩ әрпімен бейнеленген дауысты консонанттар.
Дауысты альвеолярлық, тістік және пост-альвеолярлық жарық дауыстар (немесе тоқталымдар) – көптеген тілдерде қолданылатын консонанттардың түрлері. Халықаралық фонетикалық әліпбидегі тістік, альвеолярлық және пост-альвеолярлық жарық дауыстарды көрсететін символ – /d/ (бірақ /ð/ символын тістік жарық дауысты, ал /ɖ/ символын пост-альвеолярлық жарық дауысты ажырату үшін қолдануға болады), ал эквивалентті X SAMPA символы – d.
Тістік және альвеолярлық тоқталымдарды ажырататын тілдер өте аз: Кота, Тода, Венда және кейбір ирланд диалекттері олардың арасында.
Тіс немесе дентиальвеолярлық
Тіл Сөз IPA Мағынасы Албан тілі [[Албан тілінің орфографиясы 'есік' Араб тілі Мысыр тілі [[Араб әріптері / donya 'дүние' Мысыр арабша фонологиясын қараңыз Армян тілі Шығыс [[Армян әліпбиі / demk 'бет' Ламинал денти альвеолярлық. Батыс [[Армян әліпбиі / dal 'беру' Ламинал денти альвеолярлық. Башқұр тілі дүрт / dürt 'төрт' Баск тілі [[Баск әліпбиі 'ақша' Ламинал денти альвеолярлық. Белорус тілі [[Белорус әліпбиі/padarožža 'саяхат' Ламинал денти альвеолярлық. Белорус фонологиясын қараңыз Бенгал тілі [[Бенгал әліпбиі/dūdh 'сүт' Ламинал денти альвеолярлық. Аспирацияланған және аспирацияланбаған формалармен контраст. Бенгал фонологиясын қараңыз Каталон тілі [[Каталон орфографиясы 'дракон' Ламинал денти альвеолярлық. Каталон фонологиясын қараңыз Динака тілі [[Динака әліпбиі 'ерекше' Ламинал денти альвеолярлық. Алвеолярлық дивехимен қарама-қарсы. Голланд тілі Бельгиялық [[Голланд орфографиясы 'нәрсе' Ламинал денти альвеолярлық. Ағылшын тілі Дублин then 'сол кезде' Ламинал денти альвеолярлық. Басқа диалекттердегіге сәйкес келеді. Дублинде ол ретінде жүзеге асырылуы мүмкін. Солтүстік Ирландия тілі (Geordie) сөз басындағы аллофон, орнына ретінде айтылуы мүмкін. Ульстер dream 'түс' алдындағы аллофон, еркін өзгерісте альвеолалық тоқтатумен. Эсперанто тілі [[Эсперанто орфографиясы 'дүние' Эсперанто фонологиясын қараңыз. Француз тілі [[Француз орфографиясы 'канопия' Ламинал денти альвеолярлық. Француз фонологиясын қараңыз Грузин тілі [[Грузин әліпбиі 'құйрық' Ламинал денти альвеолярлық. Грузин фонологиясын қараңыз Хиндустани тілі Хинди [[Деванагари / dūdh 'сүт' Ламинал денти альвеолярлық. Хиндустани аспирацияланған және аспирацияланбаған формаларды қарама-қарсы қояды. <ध> аспирацияланған формасымен контраст. Хинди, урду фонологиясын қараңыз. Урду [[Насталик / dūdh <دھ> аспирацияланған формасымен контраст. Ирланд тілі [[Ирланд орфографиясы 'қара' Ламинал денти альвеолярлық. Ирланд фонологиясын қараңыз Итальян тілі [[Итальян әліпбиі 'беру' Ламинал денти альвеолярлық. Итальян фонологиясын қараңыз Жапон тілі [[Кандзи / Жапон тілінің романы 'еркек' Ламинал денти альвеолярлық. Жапон фонологиясын қараңыз Қазақ тілі [[Қазақ әліпбиі 'дос' Ламинал денти альвеолярлық. Қырғыз тілі [[Қырғыз әліпбиі 'дос' Ламинал денти альвеолярлық. Латвия тілі [[Латвия әліпбиі 'қызба' Ламинал денти альвеолярлық. Латвия фонологиясын қараңыз Маратхи тілі [[Деванагари/dagaḍ 'тас' Ламинал денти альвеолярлық. Маратхи аспирацияланған және аспирацияланбаған формаларды қарама-қарсы қояды. Маратхи фонологиясын қараңыз Непал тілі [[Деванагари/din 'күндіз' Аспирацияланған формамен контраст. Непал фонологиясын қараңыз Одия тілі [[Одия жазуы/daśa 'он' Ламинал денти альвеолярлық. Аспирацияланған және аспирацияланбаған формалармен контраст. Пашту тілі [[Араб әліпбиі/dwa 'екі' Ламинал денти альвеолярлық. Польша тілі [[Польша орфографиясы 'үй' Ламинал денти альвеолярлық. Польша фонологиясын қараңыз Португал тілі Көптеген диалектілер [[Португал орфографиясы 'беру' Ламинал денти альвеолярлық. Диалектіге байланысты белгілі бір ортада палаталдануы немесе жұмсаруы мүмкін. Португал фонологиясын қараңыз Пенджаб тілі (Gurmukhi) ਦਾਲ/dāl 'бұршақ' Ламинал денти альвеолярлық. Шахмухи [[Шахмухи әліпбиі/dāl Ресей тілі [[Ресей орфографиясы/dva 'екі' Ламинал денти альвеолярлық, палаталдануымен контраст. Ресей фонологиясын қараңыз Серб-хорват тілі [[Серб кирилл әліпбиі / [[Гадж латын әліпбиі 'жаңбырлы' Ламинал денти альвеолярлық. Серб-хорват фонологиясын қараңыз Словен тілі [[Словен орфографиясы 'бүгін' Ламинал денти альвеолярлық. Словен фонологиясын қараңыз Испан тілі [[Испан орфографиясы 'шұңғыл' Ламинал денти альвеолярлық. Испан фонологиясын қараңыз Телугу тілі [[Телугу жазуы 'мейірімділік' Ламинал денти альвеолярлық. Аспирацияланған және аспирацияланбаған формалармен контраст. Аспирацияланған формасы демді дауыссыз болып айтылады. Түрік тілі [[Түрік орфографиясы 'бұтақ' Ламинал денти альвеолярлық. Түрік фонологиясын қараңыз Украин тілі [[Украин әліпбиі/derevo 'ағаш' Ламинал денти альвеолярлық. Украин фонологиясын қараңыз Өзбек тілі sifatida [siɸætidæ] 'сияқты' Ламинал денти альвеолярлық. У тілі [[Қытай таңбалары/da 'Тан әулеті' Запотек Tilquiapan dan 'аймақ' Ламинал денти альвеолярлық.
Өзгермелі
Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертулер арабша [[Арабша орфографиясы/дин 'дін' Ламиналды денти-альвеолярлық немесе альвеолярлық, диалектіге байланысты. Араб фонологиясын қараңыз. English Broad South African dawn 'таң' Ламиналды денти-альвеолярлық кейбір сөйлеушілерде, альвеолярлық басқаларында. Шотланд тілі Уэльс тілі неміс тілі Стандартты [[Неміс орфографиясы 'немесе' Ламиналды денти-альвеолярлық, ламиналды альвеолярлық және апикалды альвеолярлық арасында өзгереді. Стандартты неміс фонологиясын қараңыз. норвегиялық қалалық шығыс [[Норвегия алфавиті 'би' Жарым-дауысты немесе толық дауыссыз. Ламиналды денти-альвеолярлық және ламиналды альвеолярлық арасында өзгереді. [[Парсы әліпбиі/edāre 'офис' Ламиналды денти-альвеолярлық және апикалды альвеолярлық арасында өзгереді. [[Швед алфавиті 'күн' Ламиналды денти-альвеолярлық және альвеолярлық арасында өзгереді, біріншісі басым. Көңілді сөйлеуде жуықтау дыбыс болуы мүмкін. Швед фонологиясын қараңыз.