Толуолсульфонил тобы (Ts) – органикалық химиядағы маңызды функционалдық топ. Құрамы, қасиеттері, қолданылуы туралы толық ақпарат алыңыз. Химия, органикалық қосылыстар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Химиялық топ (–SO₂–C₆H₄–CH₃)
Chemical group (–SO₂–C₆H₄–CH₃)
Органикалық химияда толуолсульфонил тобы (тозил тобы, қысқартылған Ts немесе Tos) – химиялық формуласы SO₂C₆H₄CH₃ болатын бірвалентті функционалдық топ. Ол толил тобынан, C₆H₄CH₃, сульфонил тобымен (SO₂) қосылған күйде тұрады, сульфурда бос валенттілікпен. Бұл топ көбінесе тозил хлоридінен (CH₃C₆H₄SO₂Cl, қысқартылған TsCl) алынады, ол толуолсульфон қышқылының (CH₃C₆H₄SO₂OH, қысқартылған TsOH) эфирлері мен амидтерін түзетін зат. Пара-бағдарлы (p-толуолсульфонил) көрсетілгендей, ең көп таралған түрі және префиксіз "тозил" термині p-толуолсульфонил тобын білдіреді. Толуолсульфонат (немесе тосилат) тобы – бұл SO₂C₆H₄CH₃ (–OTs) тобы, сульфурға қосымша оттек атомы және оттекте бос валенттілікпен. Химиялық атауларда "тосилат" термині p-толуолсульфон қышқылының анионын қамтитын тұздарға (TsO⁺M, мысалы, натрий p-толуолсульфонаты) немесе p-толуолсульфон қышқылының эфирлеріне (TsOR, R = органил тобы) қатысты болуы мүмкін.
In organic chemistry, a toluenesulfonyl group (tosyl group, abbreviated Ts or Tos) is a univalent functional group with the chemical formula |\sSO2\sC6H4\sCH3. It consists of a tolyl group, |\sC6H4\sCH3, joined to a sulfonyl group, |\sSO2\s, with the open valence on sulfur. This group is usually derived from the compound tosyl chloride, |CH3C6H4SO2Cl (abbreviated TsCl), which forms esters and amides of toluenesulfonic acid, |CH3C6H4SO2OH (abbreviated TsOH). The para orientation illustrated (p toluenesulfonyl) is most common, and by convention tosyl without a prefix refers to the p toluenesulfonyl group. The toluenesulfonate (or tosylate) group refers to the |\sO\sSO2C6H4CH3 (–OTs) group, with an additional oxygen attached to sulfur and open valence on an oxygen. In a chemical name, the term tosylate may either refer to the salts containing the anion of p toluenesulfonic acid, |TsO M+ (e. g., sodium p toluenesulfonate), or it may refer to esters of p toluenesulfonic acid, TsOR (R = organyl group).
Қолданбалар
S2 реакциялары үшін алкил спирттерін, көбінесе тосилхлорид қосылысы арқылы алкил тосилаттарына түрлендіруге болады. Бұл реакцияда спирт оттегінің бос электрон жұбы тосилхлоридтегі күкіртке шабуылдайды, хлоридті ығыстырып, реактивтің стереохимиясын сақтай отырып тосилатты құрайды. Бұл пайдалы, себебі спирттер S2 реакцияларында жаман тобын шығарып тастайтын топтар болып табылады, ал тосилат тобынан айырмашылығы, олар нашар. Алкил спирттерін алкил тосилаттарына түрлендіру жақсы нуклеофилдің қатысуымен S2 реакциясын жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Тосил тобы органикалық синтезде қорғаушы топ ретінде қолданылуы мүмкін. Спирттерді тосилат топтарына түрлендіруге болады, осылайша олар реакцияға түспейді. Тосилат тобы кейіннен спиртке қайта түрлендірілуі мүмкін. Бұл функционалдық топтардың қолданылуы тольтеродин дәрісінің органикалық синтезінде көрсетілген, онда бір қадамда фенол тобы тосилат ретінде, ал бастапқы спирт нозилат ретінде қорғалады. Соңғысы диизопропиламинмен ығыстыру үшін тобын шығарып тастайтын топ болып табылады.
For S2 reactions, alkyl alcohols can also be converted to alkyl tosylates, often through addition of tosyl chloride. In this reaction, the lone pair of the alcohol oxygen attacks the sulfur of the tosyl chloride, displacing the chloride and forming the tosylate with retention of reactant stereochemistry. This is useful because alcohols are poor leaving groups in S2 reactions, in contrast to the tosylate group. It is the transformation of alkyl alcohols to alkyl tosylates that allows an S2 reaction to occur in the presence of a good nucleophile. A tosyl group can function as a protecting group in organic synthesis. Alcohols can be converted to tosylate groups so that they do not react. The tosylate group may later be converted back into an alcohol. The use of these functional groups is exemplified in organic synthesis of the drug tolterodine, wherein one of the steps a phenol group is protected as its tosylate and the primary alcohol as its nosylate. The latter is a leaving group for displacement by diisopropylamine:
Тосил тобы аминдер үшін де қорғаушы топ ретінде пайдалы. Нәтижедегі сульфонамид құрылымы өте тұрақты. Оны редуктивті немесе күшті қышқылдық жағдайлар қолданып, аминды ашу үшін депротекциялауға болады.
The tosyl group is also useful as a protecting group for amines. The resulting sulfonamide structure is extremely stable. It can be deprotected to reveal the amine using reductive or strongly acidic conditions.
Аминдермен қорғаныс тосил (Ts)
Тозил (Ts) тобы органикалық синтезде аминдерді қорғау үшін жиі қолданылады.
Tosyl (Ts) group is commonly used as a protecting group for amines in organic synthesis.
Қауысқан қосылыстар
Тосилаттармен тығыз байланысты нозилаттар және брозилаттар болады, олар тиісінше о- немесе п-нитробензолсульфонаттары мен п-бромбензолсульфонаттарының қысқартылған атаулары.
Closely related to the tosylates are the nosylates and brosylates, which are the abbreviated names for o or p nitrobenzenesulfonates and p bromobenzenesulfonates, respectively.