Кіріспе

Калифорния шапарралы мен орманды жерлер – Солтүстік Американың батыс жағалауында орналасқан Оңтүстік-Батыс Орегон, Солтүстік, Орталық және Оңтүстік Калифорния (АҚШ) және Солтүстік-Батыс Баха Калифорнияның (Мексика) құрлықтағы экорегионы. Бұл Жерорта теңізі ормандары, орманды жерлер және бұталы өсімдіктер биомының экорегионы және Неарктика аймағының бір бөлігі.

Үш субэкоөңір

Калифорниялық шапарраль және орманды алқаптар экорегионы үш кіші экорегионға бөлінеді. Hesperoyucca whipplei, бұлжырақтың шапарраль түрі деп белгілі, климаттық аймақтың төменгі биіктіктерінде кеңінен таралған. Шапарральдың екі түрі бар: жұмсақ және қатты шапарраль. Қатты шапарраль көбінесе мәңгі жасыл, жоғарырақ биіктікте орналасқан және оның арасымен жүру қиын. Жұмсақ шапарраль құрғақшылықта жапырақтарын түсіретін, төменгі биіктікте өседі және оның арасымен жүру оңай.

Фауна

Оның ішінде Калифорниялық гнитцкер (Polioptila californica), Костаның көбелектісі (Calypte costae), жағалаудағы мүйізді кекірек (Phrynosoma coronatum) және қызғылт боа (Lichanura trivirgata) сияқты түрлер бар. Мұнда Герман кенгуру сырығы (Dipodomys heermanni), Санта-Крус кенгуру сырығы (Dipodomys venustus) және құрып бара жатқан ақ құлақты қалта тышқаны (Perognathus alticolus) да кездеседі. Тарихи тұрғыдан алғанда, жергілікті американдықтар шөптесінді мата және тағамдық өсімдіктер алу үшін шапарралды жаққан. Шапаррал өсімдік қауымдастығы сирек болатын өрттерге бейімделгенімен, климаттың өзгеруі салдарынан туындаған құрғақшылық жағдайында жиі болатын өрттер оларды құртуы мүмкін. Бүгінде кездейсоқ жанулар шапарралды жергілікті бұталы жерлерден жергілікті емес жылдық шөптік далаларға айналдырып, түрлердің әртүрлілігін күрт азайтуы мүмкін, әсіресе жаһандық өзгерістерге байланысты құрғақшылық кезінде. Шапаррал қауымдастығы үшін тарихи өрт аралығы 30–50 жылды құраса, адамның әрекеттеріне байланысты қазір 5–10 жылға дейін төмендеді.

Адамның ықпалы

Өңір жайылым, орман шаруашылығы, бөгеттер мен су бағыттарын өзгерту, қарқынды егіншілік және қала құрылысы, сондай-ақ көптеген әкелінген немесе экзотикалық өсімдіктер мен жануарлар түрлерінің бәсекелестігінен ауыр зардап шекті. Оңтүстік Калифорнияның жағажай ақ жусаны сияқты, кейбір бірегей өсімдіктер тобы ауыл шаруашылығы мен қала құрылысының салдарынан дерлік құрылыстан құтылды. Осының нәтижесінде, аймақта Калифорния кондоры (Gymnogyps californianus) сияқты көптеген сирек және жойылу қаупі төнген түрлер пайда болды.