Кіріспе

USS Georgia (SSBN 729/SSGN 729), «Огайо» кластың суасты қайығы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде Джорджия штатының атымен аталатын екінші кеме.

Құрылыс және іске қосу

Ол үшін келісімшарт 1976 жылғы 20 ақпан күні Коннектикут штатының Гротон қаласындағы General Dynamics корпорациясының "Электрлік қайық" бөлімшесіне тапсырылды. Оның қазығы 1979 жылғы 7 сәуірде салынды. 1982 жылғы 6 қарашада Шейла М. Уоткинс ханымның қолдауымен суға түсірілді және 1984 жылғы 11 ақпанда флоттық баллистикалық зымыранды су асты кемесі (SSBN) ретінде қабылданып, капитан А. В. Кустер "Көк" экипажға, ал капитан М. П. Грей "Алтын" экипажға командирлік етті. Кейіннен бұл кеме зымыран бөлімінде флоттық баллистикалық зымырандардың орнына басқарылатын зымырандарды тасымалдау үшін басқарылатын зымыранды су асты кемесіне (SSGN) түрлендірілді.

SSBN ретінде пайдалану тарихы

1984 жылдың наурыз-сәуір айларында ол сынақ сапарына шықты және 1986 жылдың 7 сәуірінде Шығыс сынақ полигонында Trident C 4 зымыранын сынақтан өткізді. 1984 жылдың қарашасында ол өзінің туған порты Бангорға (Вашингтон штаты) келді. 1985 жылдың қаңтарында ол өзінің алғашқы стратегиялық еңбекке бағытталған патрулін бастады. 1983 жылдың қыркүйегінен 1986 жылдың мамырына дейін 14.7.1 міндеттік топтың құрамында болғандықтан, оған Еңбегі үшін мақтау қағазы табысталды. 1986 жылдың ақпан және тамыз аралығында су асты кемелері операциялары үшін екінші рет Еңбегі үшін мақтау қағазымен марапатталды. 1986 жылдың 22 наурызында Мидуэй аралынан оңтүстікке қарай үш шақырым жерде порттық буксир «Секота» Грузиядан экипаж мүшелерін ауыстырып, шұғыл демалысқа кетіп бара жатқан су асты кемесінің экипаж мүшесін алған кезде, қуатын жойып, «Грузияның» оң жаққы қанатында ілініп қалды, ал су асты кемесінің пернесі айналып тұрды. Осыдан «Секота» екі минут ішінде батты. Он адам құтқарылды, оның ішінде «Секотаға» ауысқан «Грузия» экипажының мүшесі де бар. «Секота» экипажының екі мүшесі қозғалыс бөлімінде қалып қойды. Әскери-теңіз күштерінің өкілі, лейтенант-коммандер Джон Карман, бұқаралық ақпарат құралдарына «Грузияның» зардап шекпегенін айтты, бірақ «Грузияның» командирі жіберген есепте, «Грузия» аман қалған «Секота» экипажының мүшелерін Гавайиге қайтарғаннан кейін, соқтығысу салдарынан болған ұсақ зақымдарды жөндеу үшін шұғыл жөндеу жұмыстары жүргізілді. Оның алтын экипажы 2001 жылы Comsubron Seventeen шайқасқа дайындық сыйлығымен марапатталды. 2003 жылдың 30 қазанында «Грузия» өзінің 65-ші және соңғы еңбекке бағытталған патрулінен оралды. 2003 жылдың 7 қарашасында «Грузия» Вашингтон штатының Бангор портында тоқтаған кезде, оның C 4 Trident I зымырандары түсірілді. Процесс 16-шы шахтаға дейін жақсы жүрді. Әрбір шахта ашылғанда, теңізші төмен түсіп, зымыранды көтеруге арналған көтергішті орнату үшін шахтаға баспалдақ түсірілді. 16-шы шахтадағы зымыранға көтергішті бекіткеннен кейін, теңізші шығып, экипаж баспалдақты алып тастамай демалысқа шықты. Олар қайта келгенде, зымыранды көтеруге кірісіп, баспалдаққа соқтығысып, оның мұрындық бөлігіне тесік салды. Радиоактивті материал шығарылмады. Зымыранды басқару тобының үш сарбазы әскери сотқа берілді. Тынық мұхиты аймағындағы стратегиялық қару-жарақ кешені бірден жабылып, тексеру үшін Әскери-теңіз күштеріне жіберілді, бірақ тексеруден өтпеді. SWFPAC командирі, капитан Кит Лайлс, 2003 жылдың 19 желтоқсанында қызметтен босатылды, содан кейін оның орынбасары, командир Филипп Джексон, қару офицері, командир Маршалл Миллетт және команданың бас сержанты Стивен Перри де қызметтен босатылды. SWFPAC 2004 жылдың 9 қаңтарында жаңа командирдің басшылығымен тексеруден өткеннен кейін қайта ашылды. «Грузия» экипажына ешқандай әсер етпеді.

SSGN-ге айналдыру

Грузия 2004 жылдың 1 наурызында SSGN статусына қайта жіберілді. 2004 жылдың қазан айында ол «Silent Hammer» жаттығуының басқару ортасы ретінде қатысып, жаңа бірлескен соғыс және барлау мүмкіндіктерін тексеруге және көрсетуге мүмкіндік берді. 2005 жылдың наурыз айында Грузия жоспарланған инженерлік жанармаймен қайта толықтыру және жөндеу жұмыстары үшін Норфолк әскери-теңіз кеме құрылыс орнына келді. SSGN-ге түрлендіру осы кезде бірдей жүргізілді. Түрлендіру және қайта жөндеу жұмыстары 2008 жылдың ақпанында аяқталды. Жөндеуден кейін Грузия Кингс-Бей (Джорджия) портына көшірілді.

SSGN ретінде пайдалану тарихы

Джорджия 2008 жылғы 28 наурызда Грузия штатында, губернатор Сонни Перду қатысқан қызметке оралу салтанатында ресми түрде қарсы алынды. 2009 жылдың тамызында «Джорджия» алғашқы SSGN миссиясын бастады. 2010 жылдың қаңтарында «Джорджия» 2009 жылғы «16-шы эскадрилья» шайқас тиімділігі үшін «E» белгісін, сондай-ақ инженерлік қызыл «E», навигациялық қызыл және жасыл «N» белгілерін алды. 2010 жылдың желтоқсанында суасты кемесінің редукторлық механизмдерінде гайка қалдырылды. Бұл 2,2 миллион долларлық зиян келтіріп, кемені үш айға жөндеуге жіберді. Осы оқиғаға қатысқан бір офицер және бірнеше теңізшілер жазаланды. 2015 жылғы 25 қарашада «Джорджия» каналдық белгіні соғып, Кингс-Бэй теңіз асты кемелері базасына кіргенде жерге отырды. Кеме тексеру және жөндеу үшін құрғақ докқа қойылды, бұл шамамен 1 миллион доллар тұс. Әскери-теңіз күштері зақым кеменің сыртқы бөлігіне ғана тигенін және корпусының зақымдалмағанын мәлімдеді. Апат кезінде «Көк» экипажының командирі капитан Дэвид Адамс 2016 жылғы 4 қаңтарда контр-адмирал Рэнди Критс тарапынан қызметтен босатылды. Испания Сыртқы істер министрлігі 2022 жылғы сәуірде «Джорджия» Гибралтарға тоқтаған кезде ресми наразылық білдірді.

Көркем әдебиет пен деректі фильмдер

Грузия 2012 жылы Дон Браунның "Ашулы айдаһардың оты" теңіз триллерінде маңызды рөлде бейнеленген. Discovery Channel телеарнасының "Submarines: Sharks of Steel" (1993) деректі фильмінде Грузия және оның экипажы көрсетілген. Грузия 2020 жылы Лоренс Райттың "Октябрьдің соңы" медициналық триллерінде де пайда болады. "Грузия" "Тәуелсіздік күні" фильмінде кездеседі.