Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз композиторы (1860–1956)
French composer (1860–1956)
Гюстав Шарпентье (25 маусым 1860 – 18 ақпан 1956) – француз композиторы, ең танымал туындысы – «Луиза» операсы.
Gustave Charpentier (ɡystav ʃaʁpɑ̃tje; 25 June 1860 – 18 February 1956) was a French composer, best known for his opera Louise.
Өмір және мансап
Шарпентье Мозель департаментінің Диуз қаласында нан пісірушінің ұлы болып дүниеге келді. Ол бай меценаттың көмегімен Лильдегі консерваторияда скрипканы оқыды, ал 1881 жылы Париж консерваториясына қабылданды. Онде ол Жюль Массенеден композиция сабақтарын алды (1885 жылдан бастап) және профессорларын таң қалдыруға тырысқандығымен белгілі болды. 1887 жылы ол "Дидон" кантатасы үшін Рим сыйлығын жеңіп алды. 1939 жылы осы шығарманың экранизациясы жасалды, онда бас рөлді Грейс Мур ойнады. 1950 жылғы 28 ақпанда Опер-Комикте "Луиза" операсының қайта қойылған спектаклінде, оның жаратылғанының 50 жылдығы мен композитордың 90 жылдығы тойланды. Осы оқиғада Шарпентьенің өзі дирижерлік етуі мүмкін деген үміт болған, бірақ Андре Клюйтенс дирижерлік етті, ал композитор үшінші актіден кейін "Chant de l'apothéose" әнін дирижерлік етті. "Луиза" операсы бүгінгі күнге дейін кейде қойылады, сопрано ариясы "Depuis le jour" әйгілі концерттік туынды. 1902 жылы Шарпентье Париждің жұмысшы қыздарына тегін көркемдік білім беру мақсатында Conservatoire Populaire Mimi Pinson-ды құрды. Алайда, ол композитор ретінде шығармашылықтан қол үзді. Ол "Луиза" романына жалғас, "Жюльен, ақынның өмірі" шығармасы бойынша жұмыс істеді, бірақ 1913 жылғы тұсаукесерінен кейін ол тез ұмытылды. Содан кейін Шарпентье өте аз шығарма жазды. Дегенмен, ол усақтап жасырынған жоқ. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол жараланған әскерлерге көмек көрсету үшін Œuvre de Mimi Pinson және Cocarde de Mimi Pinson ұйымдарын құрды. Ол 1900 жылы "Құрмет легионы" орденімен марапатталды, 1930 жылы командир, ал 1950 жылы үлкен офицер атағын алды. 1934 жылы ол Париж симфониялық оркестрімен өзінің "Италия әсерлері" атты үнтақтамасын жазды. Ол 95 жасында Парижде қайтыс болды. Шарпентьенің інісі Виктор (осы Диуз қаласында 1867 жылғы 23 шілдеде туған) Париж операсының оркестрінде виолончельші болды, кейін Париждегі танымал симфониялық концерттердің дирижері болды. 1931 жылы Марк Дельмас Шарпентьенің өмірбаянын, "Gustave Charpentier et le Lyrisme Francais" атты кітабын жариялады.
Charpentier was born in Dieuze, Moselle, the son of a baker, and with the assistance of a rich benefactor he studied violin at the conservatoire in Lille before entering the Paris Conservatoire in 1881. There he took lessons in composition under Jules Massenet (from 1885) and had a reputation of wanting to shock his professors. In 1887 he won the Prix de Rome for his cantata Didon. A film adaptation of the work followed in 1939 with Grace Moore in the title role. At the revival of Louise at the Opéra Comique on 28 February 1950, celebrating the 50th anniversary of its creation and the 90th birthday of its composer, it was hoped that Charpentier himself might conduct the performance, but André Cluytens did so, with the composer conducting the "Chant de l'apothéose" after the third act. Louise is still occasionally performed today, with the soprano aria "Depuis le jour" a popular recital piece. In 1902, Charpentier founded the Conservatoire Populaire Mimi Pinson, intended to provide a free artistic education to Paris's working girls. However, he became unproductive as a composer. He worked on a sequel to Louise, Julien, ou la vie du poète, but it was quickly forgotten after its tepidly received 1913 premiere. Thereafter, Charpentier wrote very little. He was, nevertheless, no recluse. During World War I, he started the Œuvre de Mimi Pinson and Cocarde de Mimi Pinson to aid wounded soldiers. He was awarded the Légion d'honneur in 1900, became a Commandeur in 1930, and a Grand Officier in 1950. In 1934, he conducted a recording of his Impressions d'Italie with a Paris symphony orchestra. He died, aged 95, in Paris. Charpentier's brother Victor (also born in Dieuze, on 23 July 1867) was a cellist in the orchestra of the Paris Opera and later a conductor of popular symphony concerts in Paris. In 1931 Marc Delmas published a biography of Charpentier entitled Gustave Charpentier et le Lyrisme Francais.