Бурбон әулетінің принцессасы Луиза Бенедикт: Өмір және тағдыры
Louise Bénédicte de Bourbon
Луиза Бенидикт де Бурбон: Францияның патшалық әулетінен шыққан ханшайым, саясат пен өнерге құштар, танымал салон иесі. Биографиясы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анн Луиза Бенедикт де Бурбон (8 қараша 1676 – 23 қаңтар 1753) – Конде ханзадасы Анри Жюль де Бурбон мен Баварияның Анне Генриеттасының қызы. Ол билеуші Бурбон әулетінің мүшесі болғандықтан, принцесса дю санг титулына ие болды. Людовик XIV-нің заңдастырылған ұлы, Мэн герцогіне күштеп үйленуге мәжбүр болған ол саясат пен өнерге ден қойып, Мэн қонақ үйінде де, Сё шатосында да танымал салон ұйымдастырды.
Anne Louise Bénédicte de Bourbon (8 November 167623 January 1753) was the daughter of Henri Jules de Bourbon, Prince of Condé, and Anne Henriette of Bavaria. As a member of the reigning House of Bourbon, she was a princesse du sang. Forced to marry the Duke of Maine, legitimised son of Louis XIV and Madame de Montespan, she revelled in politics and the arts, and held a popular salon at the Hôtel du Maine as well as at the Château de Sceaux.
Туу
Луиза Бенедикт 1676 жылдың 8 қарашасында Париждегі Конде үйінде дүниеге келді. Ол сол кездегі Энгьен герцогы мен герцогинясының сегізінші баласы болды. Бенедикт деген есім баланың анасының әпкесі, Брауншвейг-Люнебург герцогинясының құрметіне қосылды. Ол көптеген қарындастарымен бірге Конде үйінде өсті және әкесінің қаталдығынан құл сияқты жағдайларға төзуге мәжбүр болды. Анасы, діншіл және мейірімді болған, әкесінің, қызметкерлердің және қарындасы Мари-Аннның, Монморенси мадемуазелінің соққыларына жиі ұшырады. Луиза Бенедикт ресми түрде Мадемуазель д’Энгьен деп аталды. Ол қан ханшайымы болғандықтан, “Биік Тақсырлық” атағына ие болды. Тоғыз жасқа келгенде, әкесіне Шароле графының титулы берілді, соның нәтижесінде Луиза Бенедикт сарайда Мадемуазель де Шароле деп танылды. Бұл атау кейін оның немересі Луиза Аннаға берілді. Ол өте ашық, зиялы және тез ашуға бейім болды. Кішкентай бойлы және сыртқы келбетіне көп көңіл бөлгендіктен, француз сарайында оған “Қан қуыршағы” (Poupée du Sang) деген лақап ат қойылды, бұл “қан ханшайымы” (princesse du sang) атағымен байланысты әзіл болды. Кейбір деректер бойынша, бұл лақапты оның қарындасы Бурбон герцогинясы ойлап тапқан. Ол қарындасы Мари-Аннмен жақын болды, кейін ол Вендом герцогымен (1654–1712) үйленді. Дене мүкімілігіне қарамастан, ол Конде қыздарының арасында ең әдемісі саналды. Бірақ Людовик XIV-нің қарындасы, Орлеан герцогинясы оны “кішкентай бақа” деп атады. Оның үйленгеннен кейін біраз уақыт өткен соң Орлеан герцогинясы былай деді: “Мадам дю Мэн он жастағы баладан таяз, және келбеті де әдемі емес. Жақсы көріну үшін аузын жабық ұстауы керек, себебі ашқанда тістері бұзық екені көрінеді. Ол семіз емес, көп боянады, көздері жақсы, терісі ақ және шашы сары. Жақсы мінезді болса, көзге жарар еді, бірақ оның зұлымдығы шыдай алмайтын”. Ол үлкен қарындасы Анне-Мари де Кондеге ұқсас болды. Луиза Бенедикт және оның үлкен қарындасы Мари Тереза де Бурбон, 1688 жылы Ле Гран Контиге үйленгенге дейін Мадемуазель де Бурбон деп аталған, Конде үйінен туған қыздардың ең әдемілері саналды. Мадемуазель д’Энгьен Франциядағы ақсүйек қыздарына берілетін дәстүрлі білім алды, оқу, жазу, билеу, ән айту және жас аристократ үшін қажетті басқа да нәрселерді үйренді. Ол көбінесе анасы мен екі үлкен қарындасының қосылысында болды.
Louise Bénédicte was born on 8 November 1676 at the Hôtel de Condé in Paris. She was the eighth child born to the then Duke and Duchess of Enghien. The name Bénédicte was added in honour of the child's maternal aunt, the Duchess of Brunswick Lüneburg. She was brought up at the Hôtel de Condé with her many sisters and had to endure slave like conditions under the madness of her father. Her mother, who was pious and gentle, was often beaten by her father as were their staff and her sister Marie Anne, Mademoiselle de Montmorency. When formally addressed, Louise Bénédicte was known as Mademosielle d'Enghien. As a princess of the blood, she possessed the style of Serene Highness. When she was nine years old, her father was given the title of Count of Charolais, and as a result Louise Bénédicte became known as court as Mademoiselle de Charolais. This appellation would later pass to her niece Louise Anne. She was very outspoken and witty, and had a terrible temper. As she was very small and paid much attention to her appearance, she was nicknamed poupée du Sang at the French court, literally, "Doll of the Blood", a play on the honorific princesse du sang, princess of the Blood. This nickname is sometimes said to have been made up by her sister in law the Duchess of Bourbon. She was close to her sister Marie Anne, whose marriage to the Duke of Vendôme (1654–1712) she later arranged. Although born with a lame arm, she was generally thought to be the most attractive of the Condé daughters. Despite this Madame, Duchess of Orléans, sister in law of Louis XIV called her a "little toad." Some time after her marriage, the Duchess of Orléans also said that "Madame du Maine is not taller than a child ten years old, and is not well made. To appear tolerably well, it is necessary for her to keep her mouth shut; for when she opens it, she opens it very wide, and shows her irregular teeth. She is not very stout, uses a great quantity of paint, has fine eyes, a white skin, and fair hair. If she were well disposed, she might pass, but her wickedness is insupportable". She was very short like her older sister Anne Marie, Mademoiselle de Condé. Louise Bénédicte and her oldest sister Marie Thérèse de Bourbon, known as Mademoiselle de Bourbon until her marriage to le Grand Conti in 1688, were considered the most attractive of the daughters born to the Condés. Mademoiselle d'Enghien received the typical education given to girls of the nobility in France and was taught reading, writing, dancing, singing and other matters which were considered necessary for a young aristocrat. She spent most of her time in the company of her mother and two older sisters.
Неке
Алдымен оған Луи XIV пен Луиза де Ла Вальердің ұлы Вермандо графты Луи де Бурбонға үйлену ұсынылды. Алайда граф 1683 жылы жер аударылудан қайтыс болды. Людовик XIV Луиза де Ла Вальерден туған балаларына Францияның әмірші үйлеріне бірнеше үйленуді ұйымдастырды. Некеге тұрмас бұрын ол Филипп Орлеанның болашақ герцогиня Орлеаннан Блуа мадемуазельмен некелесуін көрді. Луиза Бенедикттің ағасы Луи де Бурбон тіпті Люи XIV пен Мадам де Монтеспанның заңдастырылған үлкен қызы Мадмуазель де Нантпен некеге тұруға мәжбүр болды. 1692 жылы 15 жасар Луиза Бенедикт 22 жасар Луи Август де Бурбонға, Легитим де Франсқа, Мэн герцогына үйленді. Той рәсімі 1692 жылы 19 мамырда Версаль сарайындағы шіркеуде өтті. Мадам де Монтеспан шақырылмаған, бірақ Мейннің барлық бауырлары мен қандастары қатысты. Күйеу жігіт пен оның әйелі мүгедек болғандықтан, сарай мүшелері: "Қоралданған әйел мен сал адам арасындағы одаққа қараңдаршы! Қандай әдемі жұп!" деді. Неке бақытты болмады. Луиза Бенедикт күйеуін әлсіз деп тауып, оның амбициясыздығын жек көреді. Ол оның қаһарлы мінез-құлқына және оны сарайда ұятқа қалдыруға тырысқан әрекеттеріне төтеп бере алмады. Луиза Бенедикттің бірнеше махаббаты болған, олар Мэнге белгілі болған. Күйеуіне: "Өзіңе қарашы – сал адамсың! – Мені басқаруға тырысасың ба? Мен таза нәсілді патша әпкесімін, мырза, менде ешқандай да дақ жоқ! Сенің денеңді көтеріп тұратын таяқтар менің дәрежемізді сақтап тұратын таяқтарсыз не болар едің? Ал бұл аяқсыз менің қадамдарымды басқаруды қалайды!" (Мейн сал болып жүргендіктен, әйелі оны "Гамбильярд" деп атады, бұл аяқсыз дегенді білдіреді). 1683 жылдың қазан айынан бастап Людовик XIV-нің жасырын әйелі Мадам де Ментенонның қасарысқан сарайынан құтылу үшін, қызу дукез дю Мэн Сюэ сарайында шағын сарай құрды, онда ол керемет көңіл көтереді және өзін саяси интригаларға батырып алды. Жан Батист Колбер мен оның отбасының бұрынғы резиденциясы болған қаланы 1700 жылы оның күйеуі 900,000 ливр сомасына сатып алған. Луиза Бенедикт оның жиһаздары мен безендірулеріне тағы 80 000 ливр жұмсады. Ол үлкен жөндеуден кейін 1700 жылдың желтоқсан айында қоныстанды. Сол жерде оны "Абылдар патшайымы" деп атай бастады. 1703 жылы Луиза Бенедикт өзін-өзі көңілдету үшін өзінің жеке рыцарлық ордені - Бал арасы ордені құрды. Ол 39 адамға бұйрық берді. Әр мүшесінің күміс жіппен кестеленген шапаны, ара қонысының пішіндес перукасы және Луиза Бенедикттің бейнесін бейнелейтін және L. BAR әріптері жазылған медалі болды. Д. С. С. D. P. D. L. O. D. L. M. A. M, яғни Луиза, барон де Сюэ, диктатор Бал арасы орденінің ("Луиза, баронна Сюэ, Бал арасы орденінің диктаторы"). Өзінің кішкентай сарайына Луиза Бенедикт сол кездегі әдебиет қайраткерлерінің қатарын тартты, соның ішінде жас Вольтер, барон де Монтескье, кардинал де Бернис, граф де Кайлюс, Шарль Жан Франсуа Хено және Жан Батист Руссо. 1710 жылы ол өз әпкесі Мари-Анна, Мадмуазель де Монморенсидің әйгілі генерал Луи Жозеф де Бурбон, герцог де Вендоммен неке құруына көмектесті. Жалдамалы себептермен Луиза Бенедикт бала тумайтын некеге тұруды қалады. Баласыз Вендом қайтыс болғаннан кейін Луиза Бенедикт герцогтың бай мұрагер Франсуаза Лотарингияның немересі ретінде алған үлкен мүлкін өзіне немесе балаларына мұра етеді деп үміттенді. Отыз екі жасында Мари-Анна бала тудыру жасынан өткен деп саналды, ал Вендом өзінің болашақ қалыңдығынан отыз жас үлкен, белгілі гомосексуалист болды. Бірақ Луиза Бенедиктке ештеңе жетпеді. Герцог қайтыс болғаннан кейін Мари-Анна Этамп герцогинясы болды және Париждегі Вендом қонақ үйін мұра етті, ол 1718 жылы алкоголизмнен қайтыс болды. Екі Мейн де балаларына ғашық болған. Олардың қызы, ол өлгенше анасына жақын болып қалатын, 1714 жылы 9 сәуірде Версальде шомылдыру рәсімінен өтті. Мадмоазель дю Мэнге әкесінің әпкесі Луиза Франсуаза де Бурбонның есімі берілді, ол сарайда мадам ла герцогинясы ретінде белгілі болды. Мадам де Ментенонның қамқорлығымен Мэйнде өскен. Мадемуазель дю Мэннің шомылдыру рәсімінде құрметті қонақ болды, ол кішкентай дофин, болашақ Людовик XV, оны Мэннің басқа әпкесі, Орлеанның жаңа герцогинясы ертіп жүрді. Кардинал де Рохан Мадемуазель дю Мэнді шомылдыру рәсімінен өткізді. Мейнді әрдайым жақсы көретін мадам де Ментенонның көмегімен Людовик XIV Мейнді қанды ханзада етіп тағайындады, бұл оны таққа мұрагерлік тізбегіне қосты. Сонымен қатар, Людовик XIV өзінің өсиетінде Мейнді өзінің бес жасар немересі, болашақ Людовик XV-тің регенті етіп тағайындады.
At first, it was proposed that she marry Louis de Bourbon, Count of Vermandois, son of Louis XIV and Louise de La Vallière. However, the count died in exile in 1683. Louis XIV arranged several marriages into princely houses of France for his legitimised children by Louise de La Vallière. Prior to her marriage, she saw the marriage of Philippe d'Orléans to Mademoiselle de Blois, future duchesse d'Orléans. Louise Bénédicte's own brother Louis de Bourbon had even had been forced to marry Mademoiselle de Nantes, eldest legitimised daughter of Louis XIV and Madame de Montespan. In 1692, the 15 year old Louise Bénédicte married the 22 year old Louis Auguste de Bourbon, Légitimé de France, Duke of Maine. The wedding ceremony took place on 19 May 1692 in the chapel of the Palace of Versailles, Madame de Montespan was not invited but all of Maine's siblings attended as well as the princes and princesses of the blood. As both the groom and his wife were physically handicapped, members of the court joked that "look at the union of a one armed woman and a lame man! What a beautiful couple!". The marriage was not happy. The couple did not like each other, Louise Bénédicte found her husband weak and abhorred his lack of ambition. He could not stand her terrible temper and deliberate attempts to embarrass him at court. Louise Bénédicte's is said to have had several affairs which were known to Maine. To her husband, she was recorded as saying, "Just look at yourself – a lame bastard! – and you'd like to boss me? I am a pure bred royal princess, Monsieur, with no stain on my cradle! What would you be without the sticks at which everyone laughs? One to support your body, and the other, me, to maintain your rank! And this Leggy wants to rule my steps!" (Since Maine limped, his wife called him 'Gambillard', which meant leggy). In order to escape the dull court of Madame de Maintenon, Louis XIV's secret wife since October 1683, the enthusiastic duchesse du Maine created a little court at the Château de Sceaux, where she entertained brilliantly and immersed herself in political intrigues. The château, the former residence of Jean Baptiste Colbert and his family, was bought in 1700 by her husband for the sum of 900,000 livres. Louise Bénédicte spent a further 80,000 livres on its furnishings and decorations. After extensive renovations, she took up residence in December 1700. There, she began to be called La Reine des Abeilles, or Queen of the Bees. In 1703, to amuse herself, Louise Bénédicte created her own personal chivalric order, the Order of the Honey Bee. She gave the order to thirty nine people. Each member had a robe embroidered with silver thread, a wig in the shape of a beehive and a medal embossed with a profile of Louise Bénédicte and engraved with the letters L. BAR. D. SC. D. P. D. L. O. D. L. M. A. M, meaning Louise, baronne de Sceaux, dictatrice perpétuelle de l'ordre de la Mouche à miel ("Louise, baroness of Sceaux, dictator of Order of the Honey Bee"). To her small court, Louise Bénédicte attracted a host of literary figures of the day, including the young Voltaire, the baron de Montesquieu, the cardinal de Bernis, the comte de Caylus, Charles Jean François Hénault and Jean Baptiste Rousseau. In 1710, she helped to plot the marriage of her sister, Marie Anne, Mademoiselle de Monmorency, to the famous general Louis Joseph de Bourbon, duc de Vendôme. For mercenary reasons, Louise Bénédicte wanted a marriage that would not produce any children. Upon the death of a childless Vendôme, Louise Bénédicte hoped that she or her children would inherit the duke's huge estate, which he had acquired as the grandson of the rich heiress, Françoise of Lorraine. At thirty two, Marie Anne was considered past child bearing age, and Vendôme was a well known homosexual, thirty years older than his prospective bride. As it happened, though, Louise Bénédicte got nothing. On the duke's death, Marie Anne was created Duchess of Étampes in her own right and inherited the Hôtel de Vendôme in Paris, where she died in 1718 from alcoholism. Both the Maines doted on their children. Their daughter, who would remain close to her mother until her death, was baptised at Versailles on 9 April 1714. Mademoiselle du Maine was given the name of her paternal aunt Louise Françoise de Bourbon, known at court as Madame la Duchesse. Madame la Duchesse had grown up with Maine under the care of Madame de Maintenon. The guest of honour at the baptism of Mademoiselle du Maine was the small dauphin, the future Louis XV, who was chaperoned by Maine's other sister, the new Duchess of Orléans. The cardinal de Rohan baptised Mademoiselle du Maine. Thanks to the help of Madame de Maintenon, who had always loved Maine, Louis XIV created Maine a Prince of the Blood which put him in line of succession to the throne. In his will, Louis XIV also appointed Maine to be the Regent of France for his five year old great grandson, the future Louis XV.
Филипп Орлеанның регенттік билігі
Алайда 1715 жылы король қайтыс болғаннан кейін Париж Парламенті Людовик XIV-нің өсиетін жоққа шығарып, бала корольдің регенті ретінде Мейннің күйеу інісі, Орлеан герцогы Филипп д’Орлеанды тағайындады. Осыған және Людовик XIV-нің заңдасқан балаларының мәртебесін төмендетудегі Орлеан герцогының рөліне наразы болған Луиза Бенедикт күйеуін регенттікті Испания королі Филипп V-ге, Людовик XV-нің ағасына беру үмітімен Селамар қастандығына қатысуға итермеледі. Қастандық Франциядағы Испания елшісі болған Джовиньяццо герцогы, Целамар князі Антонио дель Джудиче есімімен аталды. Жаңа регентке көбірек қолдау табу үшін Луиза Бенедикт Испанияның премьер-министрі Джулио Альберонимен хат алмасуды бастады. Оның серіктестерінің арасында Ришелье герцогы және Мельхиор де Полиньяк болды. Алайда, жоспарлары ашылып, екеуі де тұтқындалып, Сюэдегі үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды. 1719 жылы герцог Дуленс бекінісіне, ал герцогиня Дижонға қамалды. Олардың екі ұлы Гиендегі губернатордың қамқорлығына берілді, ал қызы Мобуиссон монастырінен қазіргі Трокадеро аймағындағы Париждегі Шайо монастыріна көшірілді. Ол 1720 жылға дейін, ата-анасы түрмеден босатылғанға дейін Шайода қалды. Бостандыққа шыққаннан кейін Луиза Бенедикт Сюода тыныш өмір сүрді, бірақ әлі де ақылдас және ақындары бар кішкентай сарайымен қоршалған күйде болды. 1718 жылдың 27 желтоқсанында, жер аударылудан бұрын, ол күйеуімен бірге Париждегі Бурбон көшесінде (қазіргі Лиль көшесі) өз әпкесі Мари Тереза Бурбондан аяқталмаған үй сатып алды. Ол бастапқыда архитектор Роберт де Коттпен жобаланған, бірақ олар оны кеңейту және қайта жобалау үшін жаңа архитектор Арман Клод Молетті жалдады. Үй олардың жер аударылудан қайтуынан бұрын аяқталды және «Hôtel du Maine» (1838 жылы қиратылған) деп аталды. Түрмеде отырған кезінде ол өзінің үлкен ұлы, Мейннің мұрагері Луи Август де Бурбонның үйлену тойын оның туысы Шарлотта Аглаэ, Мадемуазель де Валуамен ұйымдастыруға тырысты. Мейндер мен Шарлотта Аглаэдің әкесі Орлеан герцогы арасындағы бәсекелестік жақсы белгілі болды және үйлену тойы ескі жараларды жазып түзеуге көмектеседі деп үміттенді. Алайда, жас Мадемуазель де Валуа туысына үйленуден бас тартқандықтан, үйлену болған жоқ, бұл Луиза Бенедикттің мақтанышын қоздырды. Мадам дю Мэн Шарлотта Аглаэнің басқа туысы, герцогтың ұлы, Луиза Бенедикттің ағасы және герцогиня ханымның апасы Шарль де Бурбонның қолына үміттенгенін білгенде көңілі толмады.
At the death of the king in 1715, however, the Parlement of Paris annulled Louis XIV's will and named Maine's brother in law, Philippe d'Orléans, Duke of Orléans, as Régent for the child king. Upset with this and the role played by the duc d'Orléans in reducing the status of the legitimised children of Louis XIV from the rank of Princes du Sang (which Louise Bénédicte had enjoyed since birth) to mere peers of France, Louise Bénédicte induced her husband to join in the Cellamare Conspiracy in the hope of transferring the regency to King Philip V of Spain, the uncle of Louis XV. The plot was named after Antonio del Giudice, Duke of Giovinazzo, Prince of Cellamare, who was the Spanish ambassador to France. In order to gain more support for a new regent, Louise Bénédicte started a correspondence with Giulio Alberoni, the Spanish Prime Minister. Among her co conspirators were the Duke of Richelieu and Melchior de Polignac. The plot, however, was discovered, and both the Maines were arrested and forced to abandon their residence at Sceaux. In 1719, the duke was imprisoned in the Doullens fortress and the duchess in Dijon. Their two sons were put in the care of their governor in Gien, and their daughter was taken from a convent at Maubuisson to another convent at Chaillot in Paris, in the area of the present Trocadéro. She stayed at Chaillot until 1720 when her parents were released from their separate imprisonments. After her release, Louise Bénédicte led a more peaceful life at Sceaux, still surrounded though by her little court of wits and poets. On 27 December 1718, before their exile, she and her husband had purchased an unfinished house in Paris on the rue de Bourbon (now rue de Lille) from her sister Marie Thérèse de Bourbon. It was originally designed by the architect Robert de Cotte, but they had hired a new architect, Armand Claude Mollet, to enlarge and redesign it. It was completed before their return from exile and became known as the Hôtel du Maine (destroyed 1838). At the time of her imprisonment, she was trying to arrange the marriage of her eldest son, Louis Auguste de Bourbon, heir to the Maine's fortune, to his cousin Charlotte Aglaé, Mademoiselle de Valois. The rivalry between the Maines and Charlotte Aglaé's father, the Duke of Orléans, was well known, and it was hoped that the wedding would heal old wounds. A marriage did not occur, however, as the young Mademoiselle de Valois refused her cousin, much to the annoyance of the proud Louise Bénédicte. Madame du Maine was not happy when she found out that Charlotte Aglaé had considered the hand of another cousin, Charles de Bourbon, the son of Monsieur le Duc, Louise Bénédicte's brother, and Madame la Duchesse, Maine's sister.
Жесірлік
1720 жылы түрмеден босатылғаннан кейін Мейндердің арасы жақсырған сияқты, бұрынғыдай жаулық танытпай, үйлесімді өмір сүрген. 1736 жылдың мамыр айында герцог алпыс алты жасында қайтыс болды. Людовик XV Луиза Бенедиктке Версальдегі пәтерін қызының пәтеріне жақын қалдыруға рұқсат берді. Бұл пәтерлер Оранжерияға қарап тұрды. Оның екі ұлы да сарайда пәтерлері болған, бірақ екеуі де елде аң аулауды артық көрді. Мадам дю Мэн қызына тиімді неке табуға бірнеше рет әрекеттенді. Алғашқысы Мсье де Гиз еді, бірақ бұл неке такырыпқа жетпеді. Кейін ол Версальге жиі келетін Монако князі Жак I-ді қайтадан үйленуге көндіруге тырысты. Үлкен күйеулікке қарамастан, екеуі де Мадемуазель дю Мэнды өте тартымсыз деп есептеді. Ол үйленбеген күйінде 1743 жылы қайтыс болды. Ол Сёдағы шіркеуге жерленді. Ол қайтыс болған кезде кітапханасында 3000-ға жуық кітап болған. 1736 жылы Луиза Бенедикт ортағасырлық Монтронд шатосын алды, ол оның тасын, шатырындағы тақтатас пен қорғасынды бөлшектеуге рұқсат берді. 1737 жылы ол Париждегі Пейренк де Морас қонақ үйін (қазіргі Роден мұражайы) Абрахам Пейренк де Морастың жесірінен жалға алды. Өмірінің соңына дейін бұл үй "Мэн қонақ үйі" деп те аталды, ол 1753 жылдың қаңтарында қайтыс болды. Луиза Бенедикт жетпіс алты жасқа толғанда қайтыс болды, және барлық туыстарынан бұрын өмір сүрді. Ол Сёдағы Сен-Жан Баптист шіркеуіне жерленді. Оның үлкен ұлы Луи Август Фонтенблодағы жекпе-жектен жарақат алғаннан кейін екі жылдан кейін қайтыс болды. Оның кіші ұлы Людовик Шарльз ешқашан үйленбеді және 1775 жылы баласыз қайтыс болды. Ол өзінің мүлігін бірінші туысы, қазірдің өзінде бай болған Пентьевр герцогы Луи Жан-Мари де Бурбонға қалдырды.
After their release from imprisonment in 1720, the Maines seemed to have reconciled and led a more compatible life rather than being hostile to each other. In May 1736, the duke died at the age of sixty six. Louis XV allowed Louise Bénédicte to keep her apartments at Versailles next to those of her daughter. These apartments overlooked the Orangérie. Both her sons also had apartments at court, but both preferred to stay in the country hunting. Madame du Maine tried on more than one occasion to arrange an advantageous marriage for her daughter. The first was to one Monsieur de Guise, but that marriage never materialised. Later, she tried to convince the widower Jacques I, Prince of Monaco, who was often at Versailles, to wed again. Despite the lure of a large dowry, both men considered Mademoiselle du Maine to be very unattractive. Unwed, she died in 1743. She was buried at the Église at Sceaux. At the time of her death, her library was numbered at having some 3000 books. In 1736 Louise Bénédicte received the medieval Château de Montrond, which she allowed to be dismantled for its stone and the slate and lead in its roof. In 1737, she leased the Hôtel Peyrenc de Moras (today the Musée Rodin) in Paris from the widow of Abraham Peyrenc de Moras. During the remainder of her life, this was also referred to as the Hôtel du Maine, and she died there in January 1753. Dying at the age of seventy six, Louise Bénédicte had outlived all of her siblings. She was buried at the Saint Jean Baptiste church in Sceaux. Her oldest son, Louis Auguste, died less than two years after her, having been injured in a duel at Fontainebleau. Her youngest surviving son, Louis Charles, never married and died childless in 1775. He left his fortune to his first cousin, the already wealthy Louis Jean Marie de Bourbon, Duke of Penthièvre.
Тақырыбы
Мадемуазель де Домбс (Версаль сарайы, 11 қыркүйек 1694 ж. Версаль сарайы, 15 қыркүйек 1694 ж.), сәби кезінде қайтыс болды. Луи Константин де Бурбон, Домбс князі (Версаль сарайы, 17 қараша 1695 ж. Версаль сарайы, 28 қыркүйек 1698 ж.), бала кезінде қайтыс болды. Мадемуазель д’Аумаль (Версаль сарайы, 21 желтоқсан 1697 ж. Версаль сарайы, 4 тамыз 1699 ж.), бала кезінде қайтыс болды. Луи Август де Бурбон, Домбс князі (Версаль сарайы, 4 наурыз 1700 ж. Фонтенбло сарайы, 1 қазан 1755 ж.), үйленбеген күйеусіз қайтыс болды. Людовик Шарль де Бурбон, Эу графы (Шато-де-Сё, 15 қазан 1701 ж. – 13 шілде 1775 ж.), үйленбеген күйеусіз қайтыс болды. Шарль де Бурбон, Аумаль герцогы (Версаль сарайы, 31 наурыз 1704 ж. Шато-де-Сё, 2 қыркүйек 1708 ж.), бала кезінде қайтыс болды. Луиза Франсуаза де Бурбон, Мадмуазель дю Мэн (Версаль сарайы, 4 желтоқсан 1707 ж. Анет сарайы, 19 тамыз 1743 ж.), үйленбеген күйеусіз қайтыс болды.
Mademoiselle de Dombes (Palace of Versailles, 11 September 1694Palace of Versailles, 15 September 1694), died in infancy. Louis Constantin de Bourbon, Prince of Dombes (Palace of Versailles, 17 November 1695Palace of Versailles, 28 September 1698), died in childhood. Mademoiselle d'Aumale (Palace of Versailles, 21 December 1697Palace of Versailles, 4 August 1699), died in childhood. Louis Auguste de Bourbon, Prince of Dombes (Palace of Versailles, 4 March 1700Palace of Fontainebleau, 1 October 1755), died unwed. Louis Charles de Bourbon, Count of Eu (Château de Sceaux, 15 October 170113 July 1775), died unwed. Charles de Bourbon, Duke of Aumale (Palace of Versailles, 31 March 1704Château de Sceaux, 2 September 1708), died in childhood. Louise Françoise de Bourbon, Mademoiselle du Maine (Palace of Versailles, 4 December 1707Château d'Anet, 19 August 1743), died unwed.