Кіріспе

Француз композиторы, музыкант және педагог (1845–1924)

Габриэль Урбен Фауре (12 мамыр 1845 – 4 қараша 1924) – француз композиторы, органошы, пианист және педагог. Ол өзінің буынының ең көрнекті француз композиторларының бірі болды және оның музыкалық стилі 20 ғасырдың көптеген композиторларына әсер етті. Оның ең белгілі шығармалары – «Паван», «Реквием», «Сицилиана», фортепианоға арналған ноктюрндер және «Après un rêve» мен «Clair de lune» әндері. Оның ең танымал және қолжетімді туындылары көбінесе ерте туындылары болғанымен, Фауре өзінің ең жоғары бағаланған көптеген шығармаларын өмірінің кейінгі жылдарында, күрделірек гармониялық және мелодиялық стильде жазды. Фауре мәдениетті, бірақ ерекше музыкалық емес отбасында дүниеге келді. Оның таланты бала кезінде-ақ көрінді. Тоғыз жасында ол Париждегі Ньедермейер музыкалық колледжіне жіберілді, онда ол шіркеу органошысы және хор жетекшісі болу үшін оқытылды. Оның ұстаздарының бірі Камиль Сен-Санс болды, ол өмір бойына дос болды. 1865 жылы колледжді бітіргеннен кейін Фауре органошы және педагог ретінде қарапайым өмір сүрді, бұл оған композицияға аз уақыт қалдырды. Орта жасында жетістікке жеткен кезде, Мадлен шіркеуінің органошысы және Париж консерваториясының директоры лауазымдарын атқарып, ол әлі де композиция жасауға уақыт таба алмады. Ол жазғы демалыста композицияға назар аудару үшін елді жерге кетіп, тынышталды. Өмірінің соңғы жылдарында ол Францияда өз заманының ең ірі француз композиторы ретінде танылды. 1922 жылы Парижде Франция Республикасының президенті бастаған беспрецеденттік ұлттық музыкалық құрмет көрсетілді. Франциядан тыс жерлерде Фауренің музыкасы кеңінен танылуына ондаған жылдар кетті, бірақ Ұлыбританияда оның өмірінде көптеген жанкүйерлері болды. Фауренің музыкасы романтизмнің соңы мен 20 ғасырдың екінші жартысының модернизмін байланыстырады деп сипатталады. Ол дүниеге келген кезде Шопен әлі де шығармалар жазып тұрған, ал Фауре қайтыс болған кезде джаз және Екінші Вена мектебінің атональды музыкасы естілді. «Гроув музыка және музыканттар сөздігі» оны Франциядағы өзінің буынының ең прогрессивті композиторы деп сипаттайды және оның гармониялық және мелодиялық инновациялары кейінгі ұрпақтарға гармонияны оқытуға әсер еткенін атап көрсетеді. Өмірінің соңғы жиырма жылында ол естігі нашарлауынан күйзелді. Оның ерте шығармаларының тартымдылығына қарағанда, осы кезеңдегі туындылары кейде жасырын және тартымсыз, ал кейде күйбең және құмарлыққа толы.

Алғашқы жылдар

Фауре Францияның оңтүстігіндегі Памиер қаласында, Ариеж аймағында, Туссен Оноре Фауренің (1810–85) және Мари Антуанетта Хелен Лален Лапрадтың (1809–87) бес ұлдың ең кішісі және алты баланың ішіндегі соңғысы болып дүниеге келді. Биограф Жан Мишель Нектоның сөзінше, Фауре әулеті Францияның осы бөлігінде 13 ғасырдан бастау алады. Бұрын отбасының мол жер иеліктері болған, бірақ 19 ғасырға қарай олардың қалпы азайды. Композитордың әкесінің әкесі, Габриэль, қасапшы болған, ал оның ұлы мектеп мұғалімі болды. 1829 жылы Фауренің ата-анасы үйленді. Оның анасы кішкентай ақсүйек отбасының мүшесінің қызы еді. Алты баланың ішінде тек ол ғана музыкалық дарынымен көзге түсті; оның төрт ағасы журналистика, саясат, әскер және мемлекеттік қызмет саласында мансап жасады, ал әпкесі мемлекеттік қызметкердің әйелі ретінде дәстүрлі өмір сүрді. 1849 жылы әкесі Фуа маңындағы Монгаузьидегі мұғалімдерді даярлайтын колледж – École Normale d'Instituteurs директоры болып тағайындалғанда, Фауре отбасымен бірге тұруға оралды. Мектепке шіркеу үйі жалғастырылған еді, Фауре өмірінің соңғы жылдары оны еске алды: Мен өте әдемі аймақта өте тыныш, жақсы мінезді бала болып өстім. Бірақ мен ең анық есімде қалғаны – сол кішкентай шіркеудегі гармония. Қашан мүмкіндігім болса, сол жерге жүгіріп барып, өзімді-өзіме қуаныш сыйладым. Мен ешқандай әдіссіз, техникасыз ойнадым, бірақ бақытты болғанымды есімде сақтаймын; егер осыны мамандыққа шақыру деп санаса, онда бұл өте жағымды сезім. Джонсон да осы пікірде; Орледж оны «Ариж Ассамблеясының мүшесі» деп сипаттайды; Некто оны «Депутаттар палатасының (немесе Екінші Империяда Palais législatif деп белгілі болған) жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкері» деп сипаттайды. Фауренің ойнағанын естіп, Туссен Онореге оны Парижде Луи Нидермейер құрған École de Musique Classique et Religieuse (классикалық және діни музыка мектебі), көбінесе École Niedermeyer de Paris деп танылатын мектепке жіберуге кеңес берді. Бір жыл ойланғаннан кейін, Фауренің әкесі келісіп, тоғыз жасар ұлын 1854 жылдың қазан айында Парижге алып кетті. Фауре өз епархиясының епископынан стипендия алып, 11 жыл бойы мектепте оқыды. Тәртіп қатал, бөлмелер қараңғы, тамақ орташа, ал форма киімдері күрделі болды. Фауре қартайған шағында былай деп еске алды: «Сабақтардан кейін, ол фортепианоға барып, бізге оқу бағдарламамыздың қатаң классикалық сипаты бізді қашықтықта ұстаған және сол алыс жылдары көп танылмаған шеберлердің туындыларын ашатын. Мен сол кезде 15-16 жаста едім, сол кезден бастап оған деген махаббатым, шексіз құрметім, өмір бойы оған деген шын ниетім пайда болды». Сен-Сенс шәкіртінің жетістіктеріне үлкен қуанышпен қарады және оған бар күшімен көмектесті; Некто Фауре мансабының әрбір қадамында «Сен-Сенстің көлеңкесін сенімді түрде ескеруге болады» деп түсіндіреді. Олардың арасындағы жақын достық алпыс жылдан кейін Сен-Сенс қайтыс болғанға дейін сақталды. Фауре мектепте жүргенде көптеген сыйлықтар жеңіп алды, соның ішінде Жан Расиннің әніне, Op. 11, композиция бойынша бірінші сыйлықты алды, бұл оның хорлық шығармаларының репертуарына енген ең ерте туындысы болды.

Органист және композитор

Эколь Нидермейерден шыққаннан кейін, Фурэ Бретаньдегі Ренндегі Сент-Саувер шіркеуінің органшысы болып тағайындалды. Ол бұл лауазымға 1866 жылдың қаңтарында кірісті. Ренндегі төрт жыл ішінде ол жеке оқушылар қабылдап, «санасыз фортепиано сабақтарын» беріп, табысын толықтырды. Сент-Сенс үнемі ынталандырғанда, ол шығармаларын жалғастырды, бірақ осы кезеңдегі еңбектерінің ешқайсысы сақталмаған. Реннде оған жалықты, және Фауренің діни сеніміне күмән келтірген приход пасторымен қарым-қатынасы қиын болды. Сент-Сенстің сыпайы көмегімен ол бірден Париждің солтүстігіндегі Нотр-Дам де Клиньянкур шіркеуінде органшының көмекшісі лауазымын иеленді. Ол онда бірнеше ай ғана тұрды. 1870 жылы Франко-прусс соғысы басталғанда, ол өз еркімен әскери қызметке жазылды. Ол Парижді қоршаудан босату шайқасына қатысып, Ле-Бурже, Шампиньи және Кретейльдегі шайқастарда болды. Ол «Croix de Guerre» орденімен марапатталды. Франция Пруссиядан жеңілгеннен кейін, 1871 жылдың наурыз айынан мамыр айына дейін Париж ішінде қысқа, қанды қақтығыс болды – Коммуна. Фауренің осы кезеңдегі шығармалары толқу мен қантөгісті ашық көрсетпеді. Оның әріптестерінің кейбіреуі, Сент-Сенс, Гуно және Франк сияқты, элегиялар мен патриоттық одалар жазды. Фауре олай істемеді, бірақ оның өмірбаянын жазған Джессика Дюшеннің айтуынша, оның музыкасы «жаңа қараңғылыққа, трагедиялық сезімге толы қараңғы түске ие болды, бұл осы кезеңдегі әндерінде анық байқалады, соның ішінде L'Absent, Seule! және «Балықшының әні». 1871 жылдың қазанында Парижге оралған Фауре композитор және органшы Шарль Мари Видордың басшылығымен Сент-Сюльпис шіркеуінің хормейстері болып тағайындалды. Кейбір қызметтер кезінде Видор мен Фауре шіркеудің екі органында бір мезгілде импровизациялап, кенеттен тоналдық өзгерістер жасап, бір-бірін сынап бақты. Басқа мүшелеріне Жорж Бизе, Эммануэль Шабрье, Винсент д’Инди, Анри Дюпарк, Сезар Франк, Эдуард Лало және Жюль Массне кірді. 1874 жылы Фауре қоғамның хатшысы болды. 1874 жылы Фауре Сен-Сюльпис шіркеуінен Эглиз-де-ла-Мадлен шіркеуіне көшіп, Сен-Сеннің көптеген гастрольдері кезінде бас органшының орынбасары болды. Фауренің музыкасын бағалайтындардың кейбіреуі, ол 40 жыл бойы кәсіби органшы болғанына қарамастан, аспапқа арналған жеке шығармалар жасамағанына өкініш білдірді. Ол импровизациялық шеберлігімен танымал болды, ал Сент-Сенс оны «қалағанда бірінші сыныпты органшы» деп айтты. Ол органға қарағанда фортепианоны артық көретін, себебі ол одан тұрақты табыс табатын. 1877 жыл Фауре үшін кәсіби және жеке өмірінде маңызды болды. Қаңтар айында оның алғашқы скрипкалық сонатасы Société Nationale концертінде үлкен жетістікке ие болды, бұл оның 31 жасында композиторлық мансабындағы бұрылыс болды. Наурыз айында Сен-Сенс Мадлен шіркеуінен зейнеткерлікке шықты, оның орнын хормейстері Теодор Дюбуа басты, ал Фауре Дюбуадан лауазымды қабылдауға тағайындалды. Фаурені алаңдату үшін Сент-Сенс оны Веймарға алып барып, Франц Листпен таныстырды. Бұл сапар Фауреге шетелге саяхаттауға деген құштарлықты ұқтырды, ол өмірінің соңына дейін солай істеді. Олар жиі бірлескен шығармаларын, иронияға толы Souvenirs de Bayreuth-ты концерттік нөмір ретінде орындады. Бұл төрт қолға арналған қысқа, жылдам темпті фортепианолық шығарма «Жүзік» операсынан алынған мотивтерді пародизациялайды. Фауре Вагнерге құрметпен қарады және оның музыкасын жақсы білді, бірақ ол өзінің буынындағы Вагнердің музыкалық ықпалына түспеген азақ композиторлардың бірі болды.

Орта жастары

1883 жылы Фауре белгілі мүсінші Эммануэль Фремиеттің қызы Мари Фремиеге үйленді. Нектоу Маридің "сұлулығы, зиялылығы, байлығы жоқ, тар және салқын" екенін айтады, бірақ "барлығына қарамастан, [Фауре] оған деген құрмет сезімін сақтады" деп жазады. Нектоудың сөзімен айтқанда, Мари "үйдің ішінде қалатын" жан еді, ол күйеуінің кешкі ойын-сауыққа шығу тілегін бөліспеді, оның жиі кетіп қалуына, үй шаруасына деген жек көрушілігіне – "үйге деген үлкен қарсылық" – және оның махаббат оқиғаларына ренжіді, ол үйде қалып қойды. Фауре мен оның әйелі екі ұл өсірді. Біріншісі, 1883 жылы туған Эммануэль Фурэ Фремие (Мари өзінің фамилиясын Фауренің фамилиясымен біріктіруді талап етті), екінші ұлы, 1889 жылы туған Филипп жазушы болды; оның шығармаларына әкесі мен атасының тарихы, пьесалары және өмірбаяндары кірді. Заманауи деректер Фауре әйелдерге өте тартымды болғанын көрсетеді; Дюшеннің сөзімен айтқанда, "Париж салондарында оның жеңімпаздары көп болды". 1892 жылы әнші Эмма Бардакпен романтикалық қарым-қатынас, содан кейін 1900 жылы композитор Адела Мэддисонмен танысқаннан кейін Фауре Альфонс Хассельманның қызы, пианист Маргарита Хассельманспен кездесті. Бұл қарым-қатынас Фауренің өмірінің соңына дейін жалғасты. Ол оны Париждің бір пәтерінде ұстады, ал ол оның серігі ретінде ашық түрде әрекет етті. Отбасын асырау үшін Фауре уақытының көп бөлігін Мадлендегі күнделікті қызметтерді атқарумен және фортепиано мен гармония сабақтарын берумен өткізді. Оның шығармалары оған мардымсыз табыс әкелді, өйткені оның баспашысы оларды бірден сатып алып, ән үшін орташа есеппен 60 франк төледі, ал Фауре авторлық құқық алған жоқ. Осы кезеңде ол көптеген фортепианолық шығармалар мен әндерге қоса бірнеше ірі шығармалар жазды, бірақ олардың көпшілігін бірнеше орындаудан кейін жойды, тек кейбір бөлімдерін мотивтерді қайта пайдалану үшін сақтап қалды. 1888 жылы алғаш рет орындалғаннан кейін, жауапты діни қызметкер композиторға: "Бізге бұл жаңалықтардың қажеті жоқ: Мадленнің репертуары жеткілікті". Жастығында Фауре өте көңілді болған; бір досы оның "жас, тіпті сәл балағаттық көңіл күйі" туралы жазды. Ол отыздан кейін депрессияға ұшырады, оны "көңілсіздік" деп сипаттады, бұл, мүмкін, оның бұзылған никесінен және композитор ретінде жетіспеушілігінен туған. Виннаретта де Ссей Монбельярд, Фауреге әрқашан жақсы дос болған, оны Венецияға шақырды, онда оның Гранд-каналға жақын сарайы бар еді. Ол рухын қалпына келтіріп, Верленнің сөздеріне өзінің бес Венециялық мелодиясының біріншісін жазып, қайтадан шығармашылыққа кірісті, оның поэзиясына деген құрметін опералық сәтсіздікке қарамастан сақтады. Осы уақытта немесе одан кейін көп ұзамай Фауренің Эмма Бардакпен қарым-қатынасы басталды; Дюшеннің сөзімен айтқанда, "алғаш рет, қырық жасының соңында ол бірнеше жылға созылған құмарлықпен толы, шынайы қарым-қатынасты бастан кешірді". Оның негізгі өмірбаяндары бұл оқиға оның музыкасындағы шығармашылықтың жарылуына және жаңа түпнұсқалыққа себеп болғанын айтады, бұл ән циклында көрініс тапты. Фауре 1894 және 1897 жылдар аралығында фортепиано дуэті үшін "Долли" сюитын жазды және оны Бардак қызы Хеленге арнады, ол "Долли" деп аталды. 1890 жылдары Фауренің жағдайы жақсарды. 1892 жылы Париж консерваториясының композиция профессоры Эрнест Гиро қайтыс болғанда, Сен-Сенс Фауреге бос орынға өтініш беруге шақырды. Консерваторияның оқытушылары Фаурені қауіпті түрде заманауи деп санайды, ал оның басшысы Амброаз Томас: "Фауре? Ешқашан! Егер ол тағайындалса, мен отставкаға кетемін" деді. Алайда, Фауре Гироның басқа лауазымына тағайындалды, ол француз провинцияларындағы музыка консерваторияларының инспекторы болды. Ол жұмыстың ел аралап ұзақ уақыт саяхаттауын ұнатпады, бірақ бұл лауазым оған тұрақты табыс әкелді және оған әуесқой оқушыларды оқытудан бас тартуға мүмкіндік берді. 1896 жылы Амброаз Томас қайтыс болды, ал Теодор Дюбуа консерваторияның басшысы болды. Фауре Дюбуаның орнын басып, Мадленнің бас органшысы болды. Дюбуаның бұл әрекеті одан әрі әсер етті: Консерваторияның композиция профессоры Массенет Томастың орнын басады деп күткен еді, бірақ өмір бойы тағайындалуын талап етіп, өз қолынан артық ойнады. Ол бас тартылды, ал оның орнына Дюбуа тағайындалғанда, Массенет ашу-ызаға толы профессорлық қызметінен кетті. Оның орнына Фауре тағайындалды. Ол көптеген жас композиторларға, соның ішінде Морис Равелге, Флорен Шмиттке, Чарльз Коехлинге, Луи Оберге, Жан Роджер Дюкасске, Джордж Энескуға, Пол Ладмироға, Альфредо Каселлаға және Надя Булангерге үйретті. Ол әр оқушының қабілетіне сай осы дағдыларын қолдануға көмектесті. Роджер Дюкасс кейін: "Оқушылардың жұмысын қолға алып, ол қолданыстағы форманың ережелерін еске түсіріп, әрқашан шеберлерден алынған мысалдарға сілтеме жасайтын" деді. Равель әрқашан Фауренің ұстаз ретіндегі ашық ойлылығын есінде сақтады. Равелдің скрипкалық квартетін әдеттегіден гөрі аз ынтамен қабылдаған Фауре бірнеше күннен кейін қолжазбаны қайта қарауды сұрады, "Мен жаңылысқан болуым мүмкін" деді. Музыка зерттеушісі Генри Пруньер: "Фауре оның оқушыларында талғамды, гармониялық сезімталдықты, таза сызықтарды, күтпеген және түрлі модуляцияларды дамытты; бірақ ол оларға [онымен бірдей стильде шығарма жазу рецептерін] бермеді, сондықтан олардың барлығы өздерінің көптеген және көбінесе қарама-қарсы бағыттарда жолдарын іздеді және тапты" деп жазды. Фауренің ғасырдың соңғы жылдарындағы шығармаларына Морис Метерлинктың "Пеллеас және Мелисанда" (1898) және Безье амфитеатры үшін жазылған лирикалық трагедия "Прометей" үшін жазылған қосымша музыка кіреді. Ашық ауада орындалуға арналған бұл шығарма үлкен аспаптық және вокалдық күштерге арналған. 1900 жылдың тамызындағы премьерасы үлкен жетістікке ие болды, ол келесі жылы Безьеде және 1907 жылы Парижде қайта жаңғыртылды. Опералық үйлердің қалыпты өлшемдеріне сәйкес оркестрленген нұсқасы 1917 жылдың мамырында Париж операсында қойылды және содан кейін Парижде қырықтан астам қойылым көрсетілді. 1903 жылдан 1921 жылға дейін Фауре Le Figaro газеті үшін үнемі музыкалық сын жазды, бұл оған оңай болмаған рөл. Нектоу Фауренің табиғи мейірімділігі мен ашық ойлылығы оны шығарманың оң жақтарын бағалауға итермелегенін жазады. Көп айыптауға ұшыраған Дюбуа зейнетке шығуын жылдамдатып, бірден қызметтен кетті. Оның орнына тағайындалған Фауре француз үкіметінің қолдауымен әкімшілік пен оқу бағдарламасын түбегейлі өзгертті. Ол қабылдау, емтихан және конкурстар бойынша шешімдерді қабылдау үшін тәуелсіз сыртқы төрешілерді тағайындады, бұл олардың жеке оқушыларына артықшылық берген факультет мүшелерін ашуландырды; олардың айтарлықтай қосымша табыстан айырылғандықтарын сезіне отырып, олардың көпшілігі отставкаға кетті. Фауре консерваториядағы музыканың ауқымын кеңейткен және жаңартуға тырысқандықтан, ескі гвардияның наразы мүшелері оны "Робеспьер" деп атады. Нектоудың айтуынша, "Аубер, Галеви және әсіресе Мейербер үстемдік құрған жерде енді Рамоның ариясын немесе тіпті Вагнерді орындау мүмкін болды – консерватория қабырғаларында бұрын тыйым салынған есім". Оқу бағдарламасы Ренессанстың полифониясынан Дебюссидің шығармаларына дейін кеңейтілді. Оқу жылы аяқталғаннан кейін, шілде айының соңында, ол Парижді тастап, әдетте Швейцария көлінің жанындағы қонақүйге қазан айының басына дейін екі ай бойы композицияға шоғырланды. Оның осы кезеңдегі шығармаларына лирикалық опера "Пенелопа" (1913) және оның ең ерекше кезеңдік әндерінің кейбіреулері (мысалы, Верленнің сөздеріне жазылған "Ева әні" циклы, Op. 95, 1910 жылы аяқталған) және фортепианолық шығармалар (9–11 Nocturnes; 7–11 Barcarolles, 1906 мен 1914 жылдар аралығында жазылған) кіреді. Осы жылы Равел мен Коехлин бастаған жас композиторлар тобы Винсент д'Индидің төрағалығымен реакциялық ұйымға айналған Société Nationale de Musique-тен бөлініп, жаңа ұйым құрды, Société musicale indépenda...

Соңғы жылдары және мұрасы

1920 жылы 75 жасында Фауре өзінің есту қабілетінің нашарлауы мен денсаулығының нашарлауына байланысты консерваториядан зейнеткерлікке шықты. Нексу жазады: "Қартайған шағында ол керемет рухани күшін жоғалтпай, бірқалыпты тыныштыққа қол жеткізді, бірақ 1875 және 1895 жылдар аралығында жазған шығармаларының сезімталдығы мен құмарлығынан алыстады". Ол бұл шығарманы бір жыл бойы жасап, 1924 жылдың 11 қыркүйегінде, өлімінен екі ай бұрын аяқтады. Ол соңғы күндері оны жеке орындауға ұсынылғаннан бас тартты, өйткені оның есту қабілеті нашарлап, музыкалық дыбыстар құлағында қорқынышты түрде бұрмаланған еді. Фауре 1924 жылдың 4 қарашасында 79 жасында Парижде пневмониядан қайтыс болды. Ол Мадлен шіркеуінде мемлекеттік жерлеу рәсімімен қоса жерленді және Париждегі Пасси зиратында мәңгілікке қонды. Фауренің өлімінен кейін консерватория оның радикализмін тастап, музыкадағы жаңа бағыттарға қарсылық көрсетті, ал Фауренің гармониялық тәсілі қазіргі заманның шегі ретінде қарастырылды, одан студенттер асып өтпеуі керек еді. Соғыс аралығында туған студенттердің бір буыны бұл ескірген көзқарасқа бас тартты және шабыт алу үшін Бартокқа, Екінші Вена мектебіне және Стравинскийдің соңғы туындыларына жүгінді. 1945 жылы мерейтойға арналған құрмет көрсету кезінде музыкатанушы Лесли Орри The Musical Times журналында былай деп жазды: "Сен-Сеннен терең, Лалодан алуан түрлі, Д’Индиден спонтанды, Дебюссиден классикалық, Габриэль Фауре – француз музыкасының шебері, біздің музыкалық генийіміздің тамаша көрінісі". Мүмкін, ағылшын музыканттары оның шығармаларымен жақсы танысқанда, Роджер Дукастың бұл сөздері мақтаудың артық емес, оған лайық екенін көрсетуі мүмкін".

Музыка

Аарон Копланд жазғандай, Фурь шығармаларын әдеттегі «алғашқы», «орта» және «соңғы» кезеңдерге бөлуге болады, бірақ оның алғашқы және соңғы стильдері арасында басқа көптеген композиторларда байқалатындей радикалды айырмашылық жоқ. Копланд тіпті ерте шығармаларында да кейінгі Фурь туралы алдын ала сезімдерді тапты, ал оның қарттық туындыларында ерте Фурьдің іздерін көріп отырды: «Тақырыптар, гармониялар, формалар негізінен бірдей сақталды, бірақ әр жаңа туындымен олар жаңарып, жекеленіп, тереңдей түсті». Кейінгі жылдары Фурь Шоенбергтің атональды музыкасын болжаған композициялық тәсілдерді дамытты, ал одан кейін джаз техникасын сырттай пайдаланды. Дюшен Жан Расиннің «Кантики» сияқты ерте туындыларының француздық тоғызыншы ғасыр романтизмінің дәстүрінде екенін, бірақ оның соңғы туындылары шәкірттерінің туындыларымен бірдей заманауи екенін жазады. Фурьге әсер еткендер, әсіресе оның ерте туындыларында, Шопен ғана емес, сонымен қатар Моцарт пен Шуман да болды. «The Record Guide» (1955) авторлары Саквилл Уэст пен Шоу Тейлор Фурьдің Моцарттан сәнділік пен сыртқы әдемілікті, Шопеннен тональдық еркіндік пен ұзақ мелодиялық желілерді алғанын, «ал Шуманнан – даму бөлімдеріндегі кенеттен туындайтын қуаныштарды және бүкіл бөлімдерді қысқаша, бірақ керемет жарықтандыратын кодаларды үйренгенін» жазды. Оның туындылары Эколь Нидермейерде Нидермейердің ізбасары Густав Лефеврден алған гармониялық құрылымдарды терең түсінуіне негізделген. Саквилл Уэст пен Шоу Тейлордың пікірінше, Фурьдің кейінгі туындыларында оның ертедегі музыкасының оңай шармы жоқ: «бір тональдықпен берік қолдау тапқан, әдемі романтикалық гармония кейіннен энармониялық өзгерістерге толы, қатаң монохромды стильге ұшырады, бірнеше тональдық орталықтардың бір уақытта қолданылып жатқанын сезіндіреді».

Вокальдық музыка

Фур француз әнінің шебері болып саналады. Екі жылдан кейін сыншы Сэмюэл Лэнгфорд Форе туралы былай деп жазды: «Әлемдегі кез келген жазушыдан гөрі ол бір әнді тұтас шығарма етіп жасау және оны бір ойға ұқсататын тұрақты көңіл-күймен беру қабілетіне ие болған». 2011 жылы пианист және жазушы Рой Ховат пен музыктанушы Эмили Килпатрик жазған мақалада: «Мелодияға деген құлшынысы оның мансабы бойына созылады, 1861 жылғы әрқашан жаңа «Le papillon et la fleur» әнінен бастап, алпыс жылдан астам уақыттан кейін және жүзден астам әннен соң жазылған шеберлік циклы «L'horizon chimérique» дейін». Фауренің әндері қазір студенттер мен кәсіби орындаушылар үшін негізгі репертуар болып табылады және олар бүкіл әлемдегі консерваторияларда мен концерттік залдарда орындалады. Копландтың пікірінше, 1860 және 1870 жылдары Гуноның ықпалымен жазылған ерте әндер, «Après un rêve» немесе «Au bord de l'eau» сияқты жекелеген әндерді қоспағанда, болашақ шебердің өнерінен көп белгі бермейді. Копландтың пікірінше, келесі екі онжылдықта жазылған алпыс әннен тұратын жинақтың екінші томымен «нағыз Фауренің» алғашқы жетілген үлгілері пайда болды. Ол «Les berceaux», «Les roses d'Ispahan» және әсіресе «Clair de lune» әндерін «өте әдемі, өте кемелді, тіпті Америкаға дейін жеткен» деп атады және «Le secret», «Nocturne» және «Les présents» сияқты аз танымал мелодияларға назар аударды. Ол сондай-ақ «La bonne chanson» өзінің ең спонтанды композициясы екенін жазды, Эмма Бардак оған әр күні жаңа жазылған материалды оқып беретін. «Реквием», Op. 48, алғаш рет 1888 жылы орындалды, ол ешқандай нақты адамның естелігіне емес, Фурьдің сөзімен айтқанда, «оның құрметі үшін» жазылған. Оның әуенінің әсемдігіне байланысты оны «өлімнің бесігі» деп атайды. Фур «Dies irae» бөлімін алып тастады, бірақ сот күніне сілтеме «Libera me» бөлімінде кездеседі, оны Верди сияқты ол әдеттегі литургиялық мәтінге қосты. Фауре «Реквиемді» жылдар бойы қайта қарады, қазірде орындаудың әртүрлі нұсқалары қолданылуда, ең ерте нұсқасынан бастап, шағын құрамдағыдан толық оркестрмен соңғы қайта қарауға дейін. Фурь опералары тұрақты репертуарда орын таппады. «Прометей» екеуінің ішіндегі ең көп назардан тыс қалғаны, бір ғасырдан астам уақыт ішінде тек бірнеше қойылым болды. Копланд «Пенелопаны» (1913) қызықты шығарма деп санады және Вагнерден бері жазылған ең жақсы опералардың бірі деп атады; алайда, ол музыканың тұтастай алғанда «театрлық емес екенін» атап өтті. Операны сахнаға шығарудың сирек болған жағдайларында сыншылар музыканың сапасын жоғары бағалады, бірақ драмалық тиімділігі туралы пікірлер әртүрлі болды. Опера алғаш рет 1970 жылы Лондонда, Корольдік музыка академиясының студенттік қойылымында ұсынылғанда, Питер Хейворт былай деп жазды: «Құлаққа бай сыйлық сыйлайтын партитура театрдағы мұзды кесіп өтпейді. Музыканың көп бөлігі театрлық әсер ету үшін тым тартымсыз». Алайда, 2006 жылы Уэксфорд фестивалінде болған қойылымнан кейін Иан Фокс: «Фурьдің «Пенелопасы» - шындығында сирек кездесетін шығарма, және, кейбір әдемі музыка күтілгенімен, композитордың театрлық сезімі қаншалықты сенімді екеніне таңғалуға болады».

Пианинолық шығармалары

Фордің фортепианолық шығармаларының негізгі жиынтықтары – он үш ноктюрн, он үш баркароль, алты импромпт және төрт вальс-каприз. Бұл жиынтықтар оның өмірінің ондаған жылдарында жазылған, және оның стилінің жастық шақтағы қарапайым сүйкімділіктен бастап, кейінірек жұмбақ, бірақ кейде құйынтұзды терең ойларға дейінгі өзгерісін көрсетеді, орта жылдарындағы даулы кезең арқылы. Фортепианолық шығармаларында көбінесе екі қолдың арасында мелодиямен өрілген арпеджиолар қолданылады, сондай-ақ органшыларға тән саусақ алмастырулары жиі кездеседі. Бұл оларды кейбір пианистер үшін ойнау қиын жасайды. Тіпті Лист сияқты виртуоз да Фауренің музыкасын ойнаудың қиын екенін айтқан. Джонс пен Моррисон Листтің музыканы "әлде де қиын" деп тапқанын мәлімдейді. Оның музыкасына ең зор әсер еткен – Шуманн, оның фортепианолық шығармаларын Фауре ең көп жақсы көрген. Копландтың пікірінше, Фауре алтыншы ноктюрнімен ғана бұрынғылардың ықпалынан толыққанды шықты. Фортепианолық музыкасында, сияқты көптеген шығармаларында да, Фауре виртуоздықтан гөрі француздықтарға тән классикалық айқындықты ұнатты.

Оркестрлік және камералық шығармалар

Фурэ оркестрлеуге аса қызығушылық танытпады және кейде өзінің бұрынғы студенттері, мысалы Жан Роджер Дукасс пен Шарль Коехлиннен концерттік және театрлық шығармаларын оркестрлеуді сұрады. Нектоның сөздерімен айтқанда, Фурэнің көбінесе қарапайым оркестрлік стилі "белгілі бір эстетикалық көзқарасқа" нұсқайды. Ол өзіне деген құштарлық немесе нағыз музыкалық ойлап табудың жетіспеушілігін жасыру деп есептейтін дыбыстық түстердің жарқын үйлесімдеріне қызығушылық танытпады. Дебюсси Фурэнің оркестрлеуінің қарапайымдылығына таң қалды, өзінің 1913 жылғы Jeux балетінде іздеген ашықтықты онда тапты; ал Пуленк керісінше, Фурэнің оркестрлеуін "ауыр бас киім, аспаптық лай" деп сипаттады. Фурэнің ең танымал оркестрлік шығармалары – ол өзі оркестрлеген Masques et bergamasques (драмалық ойын-сауық немесе комедиялық дивертисмент музыкасына негізделген) сюиталары, Анри Рабо оркестрлеген Dolly және Матерлинк пьесасының қосымша музыкасына негізделген Pelléas et Mélisande; сахналық нұсқасын Коехлин оркестрледі, бірақ Фурэ өзі жарияланған сюита үшін оркестрлеуді қайта жөндеді. Оның басқа камералық музыкаларына екі фортепиано квинтеті, екі виолончель сонатасы, екі скрипка сонатасы, фортепиано триосы және струнный квартеті кіреді. Копланд (1924 жылы, струнный квартет аяқталмас бұрын жазған) екінші квинтетті (C минорында, Opus 115) Фурэнің шедеврі деп санады: "руханиаттың таза бұлағы, өте классикалық, романтикалық мінезден ең алыс". "Кез келген стандарт бойынша ерекше жұмыс, көкте қалықтап жүзетіндей көрінетін тақырыптары бар, тұманды және әлемнен тыс".

Жазбалар

1905–1913 жылдар аралығында Фурэ өз музыкасын бірнеше компанияға пианино рөлдері түрінде жаздырды. 1898 және 1905 жылдар аралығында Фурэ музыкасының жүзден астам жазбасы жасалды, көбінесе әндер, сондай-ақ бірнеше қысқа камералық шығармалар, орындаушылары Жан Ноте және Поль Плансон сияқты әншілер мен Жак Тибо және Альфред Корто сияқты музыканттар болды. 1920 жылдары Фурэнің танымал әндері жазылды, оның ішінде Ольга Хейли орындаған «Après un rêve», Нинон Валлин орындаған «Automne» және «Clair de lune» әндері бар. 1930 жылдары белгілі орындаушылар Фурэ шығармаларын жазды, соның ішінде Жорж Тиль («En prière»), Жак Тибо және Альфред Корто (Скрипка сонатасы №1 және Берсеус). «Pelléas et Mélisande» әні 1938 жылы жазылған. 1940 жылдары каталогтарда тағы бірнеше Фурэ шығармалары болды. 1945 жылдың желтоқсанында Джон Калшоу жасаған зерттеуде Кэтлин Лонг орындаған пианинолық шығармалар (оның ішінде №6 ноктюрн, №2 баркароль, Op. 73 «Тема және вариациялар» және Бойд Нил дирижерлік еткен оркестрлік нұсқадағы Op. 19 «Баллада»), Эрнест Бурмаук дирижерлік еткен реквием және Мэгги Тейт орындаған жеті ән ерекше аталып өтті. 1950 жылдары Фурэ музыкасы пластинка компанияларының шығарылымдарында жиі пайда бола бастады. 1955 жылғы «Жазулар туралы нұсқаулықта» №1 фортепианолық квартет, №2 фортепианолық квинтет, Струнный квартет, екі скрипкалық соната, №2 виолончельдік соната, реквиемнің екі жаңа жазбасы және La bonne chanson және La chanson d'Ève ән циклдерінің толық жинағы тізімделген. LP дәуірінде және әсіресе CD дәуірінде дискілік компаниялар француз және француз емес музыканттар орындаған Фурэ музыкасының кең каталогын құрды. Фурэ музыкасының бірнеше заманауи жазбалары Gramophone және BBC ұйымдастырған жыл сайынғы сыйлықтарда жүлдегер атанды. Оның негізгі оркестрлік шығармаларының жинақтары Мишель Плассон (1981) және Ян Паскаль Тортелье (1996) сияқты дирижерлермен жазылды. Фурэнің негізгі камералық шығармаларының барлығы жазылды, орындаушылары Исаэ квартеті, Домус, Поль Тортелье, Артур Грумио және Джошуа Белл болды. Соло фортепианоның толық шығармаларын Кэтрин Стотт (1995), Пол Кросли (1984–85) және Лукас Дебарг (2021–2022) жазды, сондай-ақ Жермен Тиссен-Валентин, Жан-Филипп Коллард (1982–84), Паскаль Роже (1990) және Кун Ву Пайк (2002) фортепианолық шығармалардың маңызды жинақтарын жазды. Фурэ әндерінің барлығы CD-ге жазылды, оның ішінде толық жинақ (2005), аккомпаниатор Грэм Джонсонмен бірге, Жан-Поль Фушекур, Фелисити Лотт, Джон Марк Эйнсли және Дженнифер Смит сияқты солистермен бірге. Реквием және қысқа хорлық шығармалар да дискіде жақсы ұсынылған. «Pénélope» екі рет жазылды, 1956 жылы Режин Креспин және 1981 жылы Джесси Норман басқарған актерлер тобымен, тиісінше Дезире Эмиль Ингельбрехт және Шарль Дютуа дирижерлік етті. «Prométhée» толық жазылмаған, бірақ Роджер Норрингтонның (1980) жетекшілігімен кең ауқымды үзінділер жазылды.