Кіріспе
Estonian Air 1991–2015 жылдар аралығында Эстонияның ұлттық әуе тасымалдаушысы болды. Бас кеңсесі Таллин қаласында орналасқан, ол Таллин әуежайынан жоспарлы рейстерді жүзеге асырды. Жабылмас бұрын, әуе компаниясы Таллиннен Еуропадағы 11 бағытқа рейстер жасады. 1991 жылдан 1996 жылға дейін, және қайта 2010 жылдан бастап, Estonian Air Эстония үкіметіне тиесілі болды. 2010 жылы Эстония үкіметі SAS Group компаниясынан оны қайта сатып алып, банкротқа ұшырамауын қамтамасыз етті. Сол күні жаңа мемлекеттік әуе компаниясы – Nordica жұмысын бастады.
Estonian Air was the flag carrier airline of Estonia between 1991 and 2015. Headquartered in Tallinn it operated scheduled services from Tallinn Airport. Prior to its closure, the airline flew from Tallinn to 11 destinations in Europe. From 1991 to 1996, and again from 2010, Estonian Air was owned by the Estonian government. In 2010, the Estonian government had purchased the company back from SAS Group to ensure it did not go bankrupt. A new state owned airline, Nordica, entered operations the same day.
Алғашқы жылдар
Авиакомпания Эстония үкіметімен құрылды, ал әуе кемелері бұрынғы жергілікті "Аэрофлот" бөлімшесінен алынған. 1992 жылы авиакомпания IATA мүшесі болды, ал алғашқы Boeing 737 500 1995 жылы жеткізілді. Компания 1996 жылы жартылай жекешелендірілді, акциялардың 66% Maersk Air (49%) және Cresco инвестициялық банкіне (17%) тиесілі болды. Компания ескі совет ұшақтарын ауыстыру үшін екі Boeing 737 500 ұшағын жалға алды, ал 1996 жылы тағы екі Fokker 50 ұшағын алғаннан кейін совет флотын толығымен зейнеткерлікке шығара алды. 2003 жылы Maersk Air акцияларын SAS компаниясына сатты, ал Fokker 50 ұшақтары қолданыстан шығарылды. 2004 жылы авиакомпания 500 мыңыншы жолаушысын тасымалдады. 2007 жылдың наурызында Estonian Air тағы бір Boeing 737 500 ұшағын жалға алып, Вена қаласына жаңа бағыт ашатынын хабарлады. Estonian Air екі Saab 340 ұшағын жалға алды және 2008 жылдың маусым айында Estonian Air Regional деген жаңа компания құрылды. Осы атаумен Таллиннен Курессаареге, Стокгольмге, Хельсинкиге және Вильнюске жаңа бағыттар қосылды. Кейін Санкт-Петербургке, содан кейін Минскіге бағыттар ашылды. 2008 жылы үш жаңа бағыт (Минск, Мюнхен және Рим) ашылды, сондай-ақ компания үш Bombardier CRJ900 NG және тағы 3 опцияға тапсырыс бергенін хабарлады. 2008 жылғы 27 қарашада Эстония премьер-министрі Андрус Ансип SAS компаниясы Эстония үкіметіне жүгініп, авиакомпанияны құтқару үшін қаржылай көмек сұрағанын және үкіметке тиесілі акцияларды сатып алуға ұсыныс жасағанын мәлімдеді. Эстония үкіметі Tallink паром компаниясымен қарсы ұсыныс жасау үшін келіссөздер жүргізіп жатыр. 2009 жылы Estonian Air Вена, Франкфурт және Симферополь бағыттарынан бас тартты. Компания жердегі қызмет көрсету бөлімін жапты. Таллиннен жаңа бағыттар Амстердам, Берлин және Санкт-Петербург болды, ал жаңа бағыт – Тарту-Стокгольм.
2010 жылдан бері дамуы
2010 жылы Estonian Air компаниясы KLM компаниясымен ынтымақтастыққа кірісіп, Таллин–Вильнюс–Амстердам бағытындағы жаңа рейсті жариялады (2010 жылдың 12 ақпанынан бастап). Estonian Air 2011 жылдың 5 қыркүйегінде Тронхеймге аптасына 5 рет рейстерді бастады. 2011 жылдың қарашасында Estonian Air 2012 жылдың 25 наурызынан бастап Ригаға аптасына 17 рет, ал 2012 жылдың 26 наурызынан бастап Хельсинкиге аптасына 18 рет рейстерді қайта ашатынын хабарлады. Сонымен қатар, 2012 жылдың 25 наурызынан бастап Венаға аптасына 6 рет және 2012 жылдың 2 сәуірінен бастап Ганноверге аптасына 6 рет рейстер ашылатынын мәлімдеді. Сондай-ақ, 2012 жылдың наурызынан бастап Стокгольм, Санкт-Петербург және Вильнюс бағыттарына рейстердің саны артылатыны туралы хабарлады. 2010 жылдың 10 мамырында Эстония үкіметі мен SAS Scandinavian Airlines компаниясы Estonian Air-ге қосымша 21 миллион еуро капитал салу туралы келісімге келді, нәтижесінде SAS компаниясының үлесі 49%-дан 10%-ға дейін төмендеді. Екі тарап келісім бойынша, Эстония үкіметі 2014 жылға дейінгі кезеңде SAS-тан қалған 10% үлесті сатып алу опциясын алды. Estonian Air және SAS Scandinavian Airlines бұрынғыдай ынтымақтастығын жалғастырады. Үкіметтің қысқа мерзімді мақсаты – компанияның жетекші акционері болу және Estonian Air мемлекет үшін стратегиялық маңызға ие болғандықтан, оның болашағын қамтамасыз ету үшін инвестиция салу. 2010 жылдың қыркүйегінде Estonian Air Bombardier компаниясымен келісімге қол қойғанын хабарлады, аталған келісім бойынша екі CRJ 900 NextGen ұшағы 2011 жылдың басында (екі ұшақ та 2011 жылдың қаңтарында жеткізілді), ал үшіншісі 2012 жылы жеткізіледі. SAS Scandinavian Airlines компаниясымен келісім 2010 жылдың 10 қыркүйегінде қол қойылды және 2010 жылдың 27 қазанында Эстония Парламенті 2010 жылғы мемлекеттік бюджетке енгізілген өзгерістерді бекіткеннен кейін күшіне енді, бұл инвестициялар үшін қажетті қаражатты бөлуге мүмкіндік берді. 2011 жылдың қарашасында Экономикалық істер министрі Юхан Партс SAS компаниясына Estonian Air-ге маңызды инвестициялар жасауды ұсынды. SAS вице-президенті Стуре Столен бұл ұсынысқа келіспеді: «Біздің олармен жақсы және маңызды серіктестігіміз бар, бірақ Балтық елдерінің әуе компанияларының меншік иесі болу стратегиямыз жоқ». Estonian Air-дің жаңа бас директоры және бұрынғы AirBaltic коммерциялық директоры Теро Таскила компанияның 2005 жылдан бері зиян көріп келе жатқанын ескере отырып, 2012 жылға қарай компанияның пайда табуын күтті. Таскиланың сөзіне göre, компания 2011 жылдың соңында басшылық мәселелерін шешіп, үлкен қадам жасады. 2012 жылы қаржылық көрсеткіштер нашарлағаннан кейін Эстония үкіметі бас директор Теро Таскиланы қызметтен босатуға шешім қабылдады. 2012 жылдың 1 қарашасынан бастап Ян Палмер жаңа бас директор болып тағайындалды, ол Скандинавиядағы әртүрлі әуе компанияларында 20 жылдан астам тәжірибе жинаған.
As of 10 May 2010, the government of Estonia and SAS Scandinavian Airlines have agreed to a transaction where the Estonian government provides an additional 21 million EUR in capital to Estonian Air resulting in the stake of SAS in the carrier to decrease from 49% to 10%. At the same time, the two parties have agreed that the Estonian government gets an option to buy the remaining 10% stake from SAS at a later time between then and 2014. Estonian Air and SAS Scandinavian Airlines will continue to cooperate in the same fashion for the time being. The short term aim of the government is to become a leading shareholder and to invest in the company to ensure its future, as Estonian Air is strategically important to the state. In September 2010, Estonian Air announced that they have finally signed an agreement with Bombardier, in which two CRJ 900 NextGen aircraft are going to be delivered in the beginning of 2011 (both planes were delivered in January 2011), and a third one in 2012. The agreement with SAS Scandinavian Airlines was signed on 10 September 2010 and it took effect on 27 October 2010 when the Estonian Parliament ratified the 2010 state budget modifications, allocating needed funds for investment. In November 2011, Minister of Economic Affairs Juhan Parts proposed that SAS should follow the state's lead in making substantial investments in Estonian Air. SAS Vice President Sture Stolen however said that this is unlikely: "We have a good and important partnership with them, but it is not our strategy to be part owners in Baltic airlines". Estonian Air's new CEO and former AirBaltic chief commercial officer Tero Taskila expected the company to be profitable by 2012 after losing money since 2005. According to Taskila, the company already took a big step late in 2011 by clearing up its messy leadership issues. After further poor financial results in 2012, the government of Estonia decided to fire CEO Tero Taskila. From 1 November 2012, the new CEO was Jan Palmér, who has had over 20 years of experience with different airlines in Scandinavia.
Операцияны тоқтату
2015 жылдың 8 қарашасында Estonian Air компаниясы барлық қызметін тоқтатты, себебі Еуропалық комиссия бұл әуе компаниясына көрсетілген мемлекеттік қолдауды заңсыз деп таныды. Мемлекеттік қолдаумен құрылған Nordic Aviation Group (NAG) бірлестігі, Adria Airways басшылығымен және бірнеше еуропалық аймақтық тасымалдаушылармен бірлесіп, Estonian Air-дің маңызды бағыттарындағы қызметтерді жедел түрде қамтамасыз етті.
Флот
2015 жылдың 8 қарашасында Estonian Air авиакомпаниясы жұмылын тоқтатқан кезде, оның флотында орташа жасы 8,2 жыл болатын 6 ұшақ болды – 3 Bombardier CRJ900, 2 CRJ700 және бір Embraer E 170. Компания 4 Embraer ұшағын тоқтатып, 8-10 Bombardier CRJ ұшағымен жұмыс істеуді жоспарлап отырды.
Тарихи флоты
+ Estonian Air негізгі тасымалдаушысының 1991 жылдан бергі тарихи паркі.
Қанатты машиналар Кірген жыл Шығарылған жыл Ескертпелер
Антонов Ан-2 1991 1996 Аэрофлоттың жергілікті бөлімшесінен алынған.
Yakovlev Yak-40 1991 1998
Tupolev Tu-134A 1991 1996
Fokker 50 1996 2003
Boeing 737-500 1995 2012
Boeing 737-300 2006 2012
Saab 340 2007 2013
Bombardier CRJ900NG 2011 2015
Embraer E-170 2012 2015
ATR 42-500 2014 2015
Saab 340 2015 2015
Flex класы
Бизнес-класс немесе икемді экономика тарифтері бойынша билеттері бар жолаушылар бір кабиналы ұшақтың алдыңғы бөлігінде отырды. Жоғары тарифті барлық жолаушыларға ұшу уақытына және ұшу ұзақтығына қарай шағын тамақ немесе толыққанды тамақ пен сусындар ұсынылды. Алкогольдік сусындар да (шарап, көпіршікті шарап, джин, ром, бренди сияқты) билет бағасына кірді.
Экологиялық сынып
Эко-класс – эконом-саяхат бағасы болған. Сусынды кемедегі ішімдіктер тізімінен сатып алу қажет болды.
Салон
Estonian Air бизнес-классының жолаушылары және SAS EuroBonus Gold/Pandion карта иелері Таллин қаласының транзит аймағындағы бизнес-класс лаунжында қарсы алынды. Ақы төленетін телефон, тегін газеттер мен журналдар қолжетімді болды. Басқа да мүмкіндіктердің ішінде бар, интернетке қосылған компьютерлер мен принтерлер де бар еді.