Каоколанд: Намибияның тәуелсіздік алғанға дейінгі әкімшілік бірлігі
Kaokoland
Каоколанд – Намибияның тәуелсіздік алғанға дейінгі әкімшілік бірлігі. Овахимба халқы үшін құрылған, бірақ үкімет құрылмаған. 1989 ж. таратылды. Кунене аймағы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Каоколанд – Намибияның тәуелсіздік алғанға дейінгі әкімшілік бірлігі.
the administrative unit of Namibia before independence
Каоколанд Оңтүстік-Батыс Африканың (қазіргі Намибия) солтүстігіндегі әкімшілік бірлік және бантустан еді. 1980 жылы апартеид кезеңінде құрылған бұл аймақ Овахимба халқының өздігінен басқаруы тиіс еді, бірақ нақты үкімет құрылмады, ал аумақты Херероланд басшылары басқарды. Оңтүстік-Батыс Африкадағы басқа да отандар сияқты Каоколанд бантустаны 1989 жылдың мамыр айында, Намибияның тәуелсіздікке қарай көшу кезеңінің басында таратылды. "Каоколанд" географиялық аймақтың ресми емес атауы болып қала береді, ал 1990 жылдан бері әкімшілік саяси бірлік – Кунене облысы. Аймақ Каоковельд экожүйесінде орналасқан. Бұл аймақ Намибиядағы ең жабайы және сирек қоныстанған аймақтардың бірі, халық тығыздығы 2 км² жерге 1 адамнан (ұлттық орташа көрсеткіштің 1/4 бөлігі). Ең көп өкілдік ететін этникалық топ – Химба халқы, олар Каоколандтың барлық 16 000 тұрғынының шамамен 5 000-ын құрайды. Каоколандтың ірі елді мекені – Опуво қаласы.
Kaokoland was an administrative unit and a bantustan in northern South West Africa (now Namibia). Established in 1980 during the apartheid era, it was intended to be a self governing homeland of the Ovahimba, but an actual government was never established, and the territory was administered by the leaders of Hereroland. Like other homelands in South West Africa, the Kaokoland bantustan was abolished in May 1989, at the beginning of the transition of Namibia towards independence. "Kaokoland" remains as an informal name for the geographic area, while the political unit of administration since 1990 has been Kunene Region. The area is in the Kaokoveld ecoregion. The area is one of the wildest and least populated areas in Namibia, with a population density of one person every 2 km2 (1/4 of the national average). The most represented ethnic group is the Himba people, who account for about 5,000 of the overall 16,000 inhabitants of Kaokoland. The main settlement in Kaokoland was the city of Opuwo.
География
Каоколанд аймағы Хоаниб өзенінен Кунене өзеніне дейін (ол сонымен қатар Намибия мен Ангола арасындағы шекараны белгілейді) солтүстікке қарай созылады. Аймақ көбінесе таулы, солтүстік Бейнес тауларының ең биік нүктесі 2039 метрді құрайды. Каоколандтың басқа да маңызды тау тізбектеріне Отжихипа таулары (солтүстікте) және Хартман таулары (шығыста) жатады. Жер көбінесе құрғақ және тасты, әсіресе оңтүстікте, Намиб шөлімен шектесетін жерлерде; алайда, онда бірнеше өзендер мен сарқырамалар бар. Каоколандтағы ең танымал сарқырамалар – Руакана сарқырамасы (биіктігі 120 метр, ені 700 метр) және Кунене өзенінен пайда болған Епупа сарқырамасы. Каоколандтың солтүстік бөлігі көбірек жасыл, Мариенфлусс және Хартман аңғары сияқты өсімдіктер жақсы өсетін аңғарлар бар.
The Kaokoland area extends south north from the Hoanib river to the Kunene river (that also marks the border between Namibia and Angola). It is largely mountainous, with the northern Baynes Mountains reaching their maximum elevation at 2039 m. Other notable mountain ranges of Kaokoland include the Otjihipa Mountains (to the north) and the Hartmann Mountains (to the east). The land is generally dry and rocky, especially to the south, where it borders on the Namib Desert; nevertheless, it has several rivers as well as falls. The most notable falls in Kaokoland are the Ruacana Falls (120 m high, 700 m wide) and the Epupa Falls, both formed by the Kunene river. The northern part of Kaokoland is greener, with vegetation thriving valleys such as the Marienfluss and Hartmann Valley.
Тарих
Колониализмге дейін Каоколандта негізінен Овамбо, Нама және Хереро тайпалары қоныстанды. 19 ғасырдың екінші жартысында Хереро тайпасының бір бөлігі Кунене өзенін кесіп, солтүстікке қарай, қазіргі Анголаға көшіп, Оңтүстік Анголадағы Бушмендермен бірікті. Қазіргі Химба халқы осы Анголалық Хереро тобынан тараған. 1884 жылы Каоколанд Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасының құрамына кірді, нәтижесінде Намибиялық Хереро халқының салты мен киім-кешегі Германия үкіметінің ықпалымен көп өзгерді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Оңтүстік Африка Ұлттар Лигасынан Намибия аумағын басқаруға мандат алды, ол іс жүзінде Оңтүстік Африканың провинциясына айналды. Оңтүстік Африка Намибияға апартеид саясатын да енгізді, оның ішінде түрлі африкалық этностар үшін жеке-жеке бантустан (туған жер) құрылды. Осылайша Каоколанд 1920 жылдары Анголадан Намибияға қайта оралған Химба халқы үшін бантустан ретінде құрылды. Аз халқына қарамастан, Каоколанд Намибияның тәуелсіздігі үшін күреске, әсіресе Анголамен шекарада болған, "буш соғысы" деп аталатын қақтығысқа (яғни Каоколандта) қатты әсер етті.
Before colonialism, Kaokoland was mostly inhabited by the Ovambo, Nama, and Herero people. In the second half of the 19th century, a group of Herero crossed the Kunene River, migrating north to what is now Angola, joining with the Bushmen in Southern Angola; the modern day Himba people originated from this Angolan Herero group. In 1884, Kaokoland became part of German South West Africa, and the Namibian Herero people changed much of their habits and costumes as a consequence of German rule. After World War I, South Africa received the mandate from the League of Nations to administer the territory of Namibia, which became, for all practical purposes, a province of South Africa. South Africa also applied to Namibia the principles of apartheid, including the creation of distinct bantustans (homelands) for different African ethnic groups. Kaokoland was thus established as a bantustan for the Himba people, who in the 1920s had come back from Angola into Namibia. Despite its scarce population, Kaokoland was greatly affected by the struggle for independence of Namibia, and most specifically by the so called "bush war" that was fought across the border with Angola (i. e., in Kaokoland).
Химба халқы
Химба халқы – 19 ғасырда басқа топтардан оқшауланған хереро тайпасының ұрпақтары. Хереро халқы кейін неміс үкімшілігін басынан өткеріп, өмір салтын және киім-кешегін күрт өзгертіп алғанмен, химбалар дәстүрлі, көшпелі және мал шаруашылығымен айналысу әдеттерін сақтап қалды. Соңғы жылдары химбалар мен батыс туристері арасындағы қарым-қатынас, әсіресе Каоколандтың ең қолайлы аймақтарында (мысалы, Опуво төңірегінде) көбейіп келеді. Бұл химба мәдениетіне белгілі бір дәрежеде әсер еткенімен, химбалар негізінен өз дәстүрлеріне берілді.
The Himba people are the descendants of a Herero group that got isolated from the others in the 19th century. While the Herero people later experienced German rule and drastically changed their lifestyle as well as their costumes, the Himba retained much of their traditional, nomadic and pastoral habits. In recent times, contacts between Himbas and Western tourists are becoming more and more common, especially in the most easily accessible regions of Kaokoland (e. g., the surroundings of Opuwo). While this has partially affected the Himba culture, Himbas have essentially remained faithful to their tradition.
Фауна
Каоколандтағы фауна 1977-1982 жылдар аралығында ауыр құлдырауға ұшырады, сондай-ақ 1970-жылдары браконьерлік салдарынан зардап шекті, бірақ содан кейін жаңарып келді. Оған шөлде тіршілік ететін бірнеше түрлер кіреді, ең ірілері – шөл пилінің популяциясы. Олардың қысқарақ аяқтары мен шөлге бейімделген ерекше мінез-құлқынан африкалық пилдердің жеке түрі ретінде қарастырылуы мүмкін (Африкада пилдер шөлдік ортаға бейімделген жалғыз орын – Сахара шөлінің шекарасындағы Мали). Олардың ұзын аяқтары, үлкен табандары және құрғақшылыққа төтеп беру қабілеті осылай ойлауға толық негіз берді. Дегенмен, қазіргі таңда олар жеке түр ретінде емес, тек "шөлге бейімделген" түр ретінде қарастырылады. Бұл аймақтағы топтар Намибиядағы басқа пилдерден бөлек, олардың аяқтары ұзын және табандары үлкен болып көрінеді, себебі олар мол азық бар жерлердегі пилдерге қарағанда аз жейді. Шөл пилі үш мың шаршы километрлік аумақты мекендейді және су іздеп жүйелі түрде 200 километрге дейін саяхаттайды. Олар 3-4 күнде бір рет су ішеді, ал Етошадағы пилдер күніне 100-200 литр су ішеді. Олар басқа пилдерге қарағанда қоршаған ортаға көбірек мән береді: шөлге бейімделген пилдер басқа пилдер сияқты ағаштарды құлатпайды, бұтақтарды сындырмайды немесе қабығын жыртып тастамайды. Олар көбінесе батысқа қарай ағатын Хуаб, Хоаниб, Хоарусиб және Хумиб өзендерінің құрғақ арналарын кезіп жүреді. Осы өзен арналарының бойында ғана жануарлар сирек кездесетін су көздерін және құнды қоректік заттарға толы азықтарын табады: мопан қабығы, тамариск, қамыс, ана ағашының қабығы, жапырақтары мен жемістері. Күнделікті шөл пилі тасты, қиын жерлер арқылы тамақтану орындары мен су көздері арасында 60 километрге дейін жүреді. Су тапшы болған кезде, әсіресе құрғақшылық кезінде, олар құрғақ өзен арналарында "горас" деп аталатын шұңқырлар қазып алады. Су жер астынан көтеріліп, өзіне және аймақтағы басқа жануарларға қажетті су көзіне айналады. Басқа пилдер күнделікті су ішетін болса, шөл пилі сусыз төрт күнге дейін тіршілік ете алады. 1983 жылы қара мүйізді бұғылар бұл аймақта жойылды, бірақ олар қайтадан қоныстандырылды. Каоколандта кездесетін басқа да түрлерге орикс, куду, спрингбок, страус, жираф және тау зебрасы жатады.
Fauna in Kaokoland suffered from a severe crippling between 1977 and 1982, as well as from poaching throughout the 1970s, but has been recovering afterwards. It includes several desert dwelling species, most notably a population of desert elephants that are sometimes classified as a distinct subspecies of African elephants because of their shorter legs and specific, desert adapted behaviour (the only other place in Africa where elephants have adapted to a desert environment being Mali, on the border of the Sahara desert). Its longer legs, bigger feet, and incredible ability to withstand periods of drought all gave valid reasons to think so. Today, however, it is not considered a different species, rather regarded as only 'desert adapted.' The herds in this area remain separate from other elephant herds in Namibia and only appear to have longer legs and bigger feet, because they eat less than elephants living in more food abundant areas such as Etosha National Park, the Caprivi, and the Chobe region in Botswana. The desert elephant populate a three thousand square kilometre range and regularly travel up to two hundred kilometres in search of water. They only drink every three or four days, compared to elephants in Etosha drinking 100 to 200 L of water a day. They also seem to be more environmentally conscious than other elephants: unlike other elephants, the desert adapted elephant rarely knock over trees, break branches, or tear away bark. They are commonly roaming the dry riverbeds of the westward flowing Huab, Hoanib, Hoarusib, and Khumib rivers. It is along these riverbeds that the animals find the occasional spring fed waterhole and most of their nutrient rich foods: mopane bark, tamarisk, reeds, and the pods, bark, and leaves of the ana tree. On a typical day, desert elephants travel up to sixty kilometres over rocky, difficult terrain between feeding areas and waterholes. When water is truly scarce, as in times of drought, they dig holes, commonly known as gorras, in the dry riverbeds. Water seeps up from below the surface creating a much needed water source for themselves, and for other animals in the area; unlike other elephants, which drink daily, desert elephants have been known to survive without water for up to four days. Black rhinos were extinguished in the area in 1983, but they have been reintroduced. Other species found in Kaokoland include oryxes, kudus, springboks, ostriches, giraffes and mountain zebras.
Туризм және көлік
Буш соғысы аяқталғаннан кейін Каоколанд Намибиядағы танымал туристік орынға айналды, себебі ол Этоша Ұлттық саябағына (оңтүстікке қарай) жақын орналасқан, табиғаты таза (рафтинг және треккинг сияқты әрекеттерге қолайлы бірнеше жерлері бар) және дәстүрлі Химба ауылдарын аралау мүмкіндігі бар. Аймақтағы маңызды орындарға Эпупа сарқырамасы, Сесфонтейн, Химба ауылдары және Ондуруса шатқалы жатады. Каоколанд Оңтүстік Африканың ең жабайы аймақтарының бірі болып табылады, онда жолдар мен құрылыстар өте сирек. Төрт доңғалақты көліктері жоқ жүргізушілерге қолжетімді жалғыз жол – Сесфонтейн мен Опувоны байланыстыратын жол. Каоколандтағы көптеген жолдардың жағдайы нашар болуы мүмкін, тіпті төрт доңғалақты көліктер үшін де қиындық тудыруы мүмкін, әсіресе жаңбыр маусымында. Дүкендер, аурухана және жанармай құю станциясы сияқты көптеген қызметтерді Опувода ғана табуға болады.
After the end of the bush war, Kaokoland has become a common tourist destination in Namibia, due to its proximity to the Etosha National Park (to the south), the unspoiled nature (with several spots suitable for activities such as rafting and trekking), and the opportunity to visit traditional Himba villages. Notable landmarks in the area include the Epupa Falls, Sesfontein, Himba villages, and the Ondurusa Rapids. Kaokoland is one of the wildest regions of Southern Africa, with very few roads and structures. The only road that is accessible to non 4WD vehicles is the one connecting Sesfontein and Opuwo. Many roads in Kaokoland are often in very bad condition and may even be challenging for 4WDs, especially during the rainy season. Most services such as shops, a hospital and a fuel station, are only found in Opuwo.