Кіріспе

Людериц – Намибияның оңтүстігіндегі ǁКарас аймағындағы қала. Ол Африканың ең қиын өмір сүруге болатын жағалауларының бірінде орналасқан. Бұл Роберт Харбор және Акула аралы төңірегінде дамыған порто. Қала колониялық сәулетімен, оның ішінде ар-нуво стиліндегі кейбір жұмыстармен, сондай-ақ теңіз түлкілері, пингвиндер, фламинголар және страустар сияқты жануарлар әлемімен танымал. Мұражай да бар, және қала Китмансхупқа дейінгі уақытша тоқтатылған теміржол желісінің соңында жатыр. Қала неміс Оңтүстік-Батыс Африка колониясын құрған Адольф Людерицтің құрметіне аталған.

Экономика және инфрақұрылым

Людерицтің экономикалық қызметінің орталығы порты болып табылады, 1994 жылы Валвис-Бей эксклавы қосылғанға дейін ол Намибия жағалауындағы жалғыз қолайлы порто болған. Алайда, Людериц портының түбі салыстырмалы түрде таяз тасты болып келеді, бұл оны көптеген қазіргі заманғы кемелер үшін қолдануға мүмкін емес етеді. Жақында жаңа кемежай салынғаннан кейін, ірі балық аулау кемелері Людерицке тоқтауға мүмкіндік алды. Қала сонымен қатар туристерді тарту мақсатымен өзін қайта бейімдеді, бұл дүкендер мен кеңселерге арналған жаңа жағалау аймағын қамтиды. Ботсванадан көмір экспорттау үшін Людерицтің оңтүстігіндегі Шиарвотер шығанағында жаңа порт салу ұсынылып отыр, олар темір жол арқылы байланысады. Германияның Der Spiegel журналы Людерицтен оңтүстікке қарай 80 шақырым жердегі бұрынғы теңіз түлкісін өңдеу зауытында үлкен жасыл сутек жобасының қалыптасып келе жатқанын хабарлады. Ол әлемдегі бес ірі сутек зауытының бірінің жұмысы үшін желдің жылдамдығын, күн сәулесін және барометриялық қысымды өлшейді. Оған 500 жел турбинасы және 40 шаршы километрге жуық күн панельдері кіреді. Бұл инвестиция Намибияның жалпы ішкі өнімінің күйіне тең. Людериц B4 ұлттық тас жолында Кийтмансхупқа қарай орналасқан. Бұл сонымен қатар Seeheim қаласына дейінгі темір жолдың соңғы станциясы болып табылады, онда темір жол елдің қалған желісімен қосылады. Акула аралындағы концлагерь тұтқындарымен салынған бұл желі 1908 жылы аяқталды, бірақ қазіргі уақытта қолданылмайды. Аус қаласына дейінгі қалған бөлікті қайта жаңарту 2009 жылдан бері кешіктіріліп келеді. Қаланың өте ерте кезеңдерінде электр станциясы болған, ол Колманскоп, Помона, Богенфельс (1913 жылы аяқталды) және Шарлоттентал (1920 жылы аяқталды) алмаз өндіру өнеркәсібіне қызмет ететін электрлендірілген темір жол желілерін қуатпен қамтамасыз етуге қолданылған. Оның қуатымен ол сол кезде Африкадағы ең ірісі деп есептелген.

Тарих

Людериц орналасқан шығанақты еуропалықтар алғаш рет Бартоломеу Диастың 1487 жылы кездестіруімен білді. Ол бұл шығанақты Ангра Пекена (Кішкентай шығанақ) деп атады және оңтүстік жартыаралында падрао (тас айқыш) орнатты. 18 ғасырда голланд саяхатшылары мен ғалымдары аймақты минералдар іздеумен зерттеді, бірақ көп табысқа жете алмады. 19 ғасырдың басында теңіздегі бай фаунаны ашқан зерттеу экспедициялары жалғасты. Кит аулау, түлен аулау, балық аулау және гуано жинау сияқты пайдалы кәсіпорындар құрылды. Осылайша Людериц сауда бекеті ретінде өмірге келді. Қала 1883 жылы Генрих Фогельсангтың Германияның Бремен қаласынан шыққан саудагер Адольф Людериц атынан Бетанидегі Нама тайпасының басшысы Йозеф Фредерикс II-ден Ангра Пекенаны және оның төңірегіндегі жерді сатып алуымен құрылды. 7 тамыз 1884 жылы Ангра Пекенада Германия туы ресми түрде көтерілді. Адольф Людериц 1886 жылы Оранж өзеніне жасаған экспедициясынан оралмағаннан кейін, Ангра Пекена оның құрметіне Людерицбюхт деп аталды. 1905 жылы неміс билігі Акула аралында концлагерь құрды. Лагерьге кіруге қатаң шектеулер қойылды және ол 1905-1907 жылдар аралығында Хереро соғысы кезінде жұмыс істеді. Хереро және Нама тайпаларынан 1000-3000 африкалық адам мәжбүрлі еңбектің қатал жағдайлары салдарынан мерт болды. Олардың еңбегі қаланың, теміржолдың, портың кеңейтуіне және ақтардың шаруашылықтарында пайдаланылды. 1909 жылы жақын жерде алмаз табылғаннан кейін, Людерицке алмаз іздеуге ағын болды, бұл қаланың қарқынды дамуына әкелді. 1912 жылы Людерицте жергілікті тұрғындарды есептемегенде 1100 адам тұрды. Шөл мен мұхит арасында қиын жағдайда орналасқан болса да, портовый қалада сауда өркендеді және іргелес алмаз өндіруші Кольманскоп кенті салынды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Германия капитуляциялағаннан кейін 1915 жылы Оңтүстік Африка Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасын басқаруды өз қолына алды. Көптеген немістер Людерицтен депортацияланды, бұл қала халқының азаюына себеп болды. 1920 жылдан бастап алмаз өндіру қаладан оңтүстікке қарай, Помона және Элизабет шығанағы сияқты жерлерде жүргізілді. Бұл даму Людерицтің сауда орталығы ретіндегі маңыздылығының төмендеуіне әкелді. Тек шағын балық шаруашылықтары, портодағы минималды жұмыс және бірнеше кілем тоқымашылары ғана қалды.

География

Людерицтің жанында Колманскоп шаһары орналасқан – танымал туристік орын. Бұл бұрынғы дамыған алмаз өндіруші қала қазірде тасталып, Намиб шөлінің жылжымалы құм төбелерінің астында қалумен күресіп жатыр.

Қорғау

Аймақтың жағалауы Bird Life және басқа да жаһандық қорғау ұйымдары маңызды құс аймағы (IBA) ретінде танылған, яғни жағалаудағы теңіз құстарының көбеюі үшін өте маңызды. 2009 жылдың сәуір айында мұнай тасымалдайтын танкерден мұнай төгілуі қаншама африкалық пингвиннің және көптеген жергілікті флора мен фауна түрлерінің қауіпсіздігіне қауіп келтірді. Бірнеше кит түрі, әсіресе кішкентай Хевисайд дельфині жағалауға жақын жерлерде кездеседі, ал оңтүстік жұбы, горбатый, малый полосатик, финвал және пигмей жұбы сияқты ірі киттер материктен алыс, пелагикалық аймақтарда таралған.

Климат

Людерицтің климаты шөлді (Кёппен климаттық жіктелімі бойынша BWk), және жыл бойы орташа температура сақталады. Жылдық орташа жауын-шашын аз. Жағалаудағы суық Оңтүстік Атлантика ағыны салдарынан желді және суық ауа-райы болуы мүмкін.

Саясат

Людериц Германиядағы Людериц қаласымен байланыс орнатып, 2010 жылдан бері Тангерхютте қаласының құрамына кіреді. Людерицті жеті орындық қалалық кеңес басқарады. 2015 жылғы жергілікті билік сайлауында SWAPO партиясы жеңіске жетіп, алты орын (2 679 дауыс) иеленді. Қалған бір орын 265 дауыспен Демократиялық Турнхолл Альянсына (DTA) бұйырды. SWAPO 2020 жылғы жергілікті билік сайлауында да жеңіске жетті, бірақ қалалық кеңестегі көпшілік басымдығын жоғалтты. SWAPO 1 244 дауыс алып, үш орынға қол жеткізді. 2020 жылдың тамызында құрылған «Тәуелсіз Патриоттар Өзгеріс үшін» (IPC) оппозициялық партиясы 990 дауыспен екі орын алды. Жерсіз халқының қозғалысы (ЖХҚ, 2018 жылы тіркелген жаңа партия) 515 дауыспен және Халықтық демократиялық қозғалыс (ХДҚ, 2017 жылдан бері DTA-ның жаңа атауы) 343 дауыспен бір орыннан ие болды.

Медиа

Людерицте ай сайын шығатын жергілікті "Buchter News" газеті бар. Бұл газет, бастапқыда ағылшын тілінде тегін оқу материалы ретінде құрылған, британдық Project Trust қайырымдылық қорының еріктілерімен басқарылады.

Спорт

Людериц қаласы Людериц Speed Challenge халықаралық спорт жарысына үй иесі. Бұл қазан және қараша айларында жыл сайын өткізілетін, Халықаралық жүзу федерациясының (ISAF) Дүниежүзілік жүзу жылдамдығы бойынша рекордтық кеңесінің (WSSRC) қолдауымен ұйымдастырылатын 6 апталық жылдамдықпен жүзу ісшарасы. Бұл шараның авторы – француз кейтсерфері Себастьян Катталан. Ол 2008 жылы арнайы салынған каналда 50,26 түйін жылдамдықпен 50 түйін шегін бұзған тарихындағы алғашқы теңізші болды. 2011 жылдың қазан айында түрік тегіндегі американдық саяхатшы Ерден Эруч Людериц шығанағынан Жер шарын айналып өтудегі Гиннес рекордтық көрсетілімі үшін соңғы мұхиттан өтуге аттанды. Эруч Оңтүстік Америкаға дейін теңізге жүзуге арналған қайықпен бес ай бойы жүзіп, Венесуэланың Гюирия қаласына жетті.