Кіріспе

Төрт және/немесе алты қырлы кремнийлі шұңғылдары бар шұңғылдар класы.

Гексактинолидті шұңғылдар – төрт және/немесе алты қырлы кремнийлі шұңғылдардан құралған қаңқасы бар шұңғылдар, олар көбінесе "шыны шұңғылдар" деп аталады. Олар әдетте басқа шұңғылдармен бірге Porifera типіне жатқызылады, бірақ кейбір зерттеушілер оларды жеке Symplasma типіне бөлуге лайық деп санайды. Кейбір мамандар шыны шұңғылдардың Жердегі ең ұзақ өмір сүретін жануарлар екенін айтады; осы ғалымдардың болжауынша, олардың өмірі 15 000 жылға дейін созуы мүмкін.

Биология

Шынылы губкалар салыстырмалы түрде сирек кездеседі және көбінесе теңіз деңгейінен төмен тереңдікте табылмайды. Оопсакас минута түрінің өкілдерінің кейбіреулері жақын суларда кездессе де, қалғандары одан да тереңде табылады. Олар әлемнің барлық мұхиттарында кездеседі, бірақ Антарктика және Солтүстік Тынық мұхитының суларында олар ерекше көптеп таралған. Олар көбінесе тостаған тәрізді жануарлар болып келеді, биіктігі шамамен 5 см-ден басталады, және шыны тәрізді кремний диоксидінен (кремний шұбаты) тұратын берік қаңқаға ие, ол торапты құрайды. Кейбір шыны губкаларда, мысалы, Euplectela туысына жататын түрлерде, бұл құрылымдар глассин деп аталатын белоктың көмегімен нығайтылады. Ол қоршаған теңіз суынан сіңірілген кремний қышқылынан кремний диоксидінің өндірілуын үдетуге көмектеседі. Денесі салыстырмалы түрде симметриялық, көптеген түрлерде қаңқадан құралған сілем арқылы сыртқа ашылатын үлкен орталық қуысы бар. Кейбір шыны губкалар түрлері рифтер немесе биохермалар құру үшін бірігіп өсе алады. Олар әдетте ақтан қызғылт сары түске дейін боялған. Барлық гексактинеллидтер әртүрлі өлшемдерге жете алады, бірақ орташа ең ірі өсу шамамен 32 сантиметрге жетеді. Кейбіреулері одан да ұзын болып, 1 метрге дейін созылады. 1 метрге дейін өсетін гексактинеллидтердің өмір сүру ұзақтығы шамамен 200 жылды құрайды (Плиз). Шыны губкалар денелерінде электр импульстарын жылдам өткізуге қабілетті ерекше жүйеге ие, бұл оларға сыртқы тітіркендіргіштерге жылдам жауап беруге мүмкіндік береді. Rhabdocalyptus dawsoni мысалында, губка шөгінділер сияқты сыртқы тітіркендіргіштерді анықтау үшін электрлік нейрондық сигналдарды пайдаланады, содан кейін организм белсенді тамақтануын тоқтату үшін дене жүйесі арқылы сигнал жібереді. Р. Даусонидің сол экспериментіне қатысқан тағы бір шыны губка түрі, осы класс губкалардың электр өткізгіш жүйесінің тамақтану процесін тоқтату алдында қанша сыртқы тітіркендіргіштерге, шөгінділерге және т.б. төтеп бере алатынына қатысты өзінің шегі бар екенін көрсетті. "Венераның гүл себеті" сияқты түрлердің қаңқасының түбінде сыртқа қарай кеңейетін, кері тәж сияқты талшықтар болады. Бұл талшықтардың ұзындығы шамамен бір метрге жетеді және олардың қалыңдығы адам шашының қалыңдығымен шамалас.

Сынцития

Шынылы губкалардың денелері басқа губкалардан көптеген жағынан өзгеше. Мысалы, олардың цитоплазмасының көп бөлігі мембраналармен бөлініп жеке жасушаларға айналмайды, көптеген ядролары бар цитоплазманың синцициі немесе үздіксіз массасын құрайды (мысалы, Рейсвиг және Макки, 1983); ол кремний диоксидінен (silica) жасалған қаңқа тәрізді құрылыммен тор сияқты ілініп тұрады. Хоаноциттердің орнына, осындай көпірлерде хоаносинциттер деп аталатын қосымша синциттер болады, олар судың перфорациялар арқылы кіретін қоңырау пішіндес қуыстарды жасайды. Осы қуыстардың ішкі беті "жағалық денелермен" жабылады, олардың әрқайсысы жағадан және қамшыдан тұрады, бірақ өз ядросы болмайды. Қамшының қозғалысы "тордың" ішіндегі өткелдер арқылы суды сорып алып, оны қоңырау пішіндес қуыстардың ашық жақтарынан шығарады.

Ұзақ өмір сүру

Бұл жандар ұзақ өмір сүреді, бірақ нақты жасын анықтау қиын; модельдеуге негізделген бір зерттеу Scolymastra joubini түрінің үлгісінің жасын шамамен 23 000 жыл (13 000 – 40 000 жыл аралығында) деп бағалады. Дегенмен, соңғы мұз дәуірінен бері теңіз деңгейінің өзгеруіне байланысты, оның ең көп жасы 15 000 жылдан аспайды деп саналады, сондықтан AnAge деректер базасында оның жасы шамамен 15 000 жыл деп тіркелген. Гексактинеллидтердің қалың суда кездесуі дүние жүзінде сирек. Антарктидада екі түрі мұздың астында 33 метр тереңдікте кездеседі. Жерорта теңізінде бір түрі терең судың көтерілетін жеріндегі үңгірде кездеседі (Boury Esnault & Vacelet, 1994).