Сөздің жазылуының айтылуына әсері

Кіріспе

Сөздің жазылуына байланысты айтылуы

Емле арқылы айтылу – бұл сөздің ұзақ жылдар бойы қалыптасқан немесе дәстүрлі айтылуынан өзгеше, оның жазылуына сәйкес айтылуы. Бұрыннан айтылмаған немесе көптеген ұрпақтар бойы, тіпті жүздеген жылдар бойы айтылмаған әріптермен жазылған сөздер, әсіресе міндетті білім беру мен жалпыға бірдей сауаттылықтың пайда болуынан кейін, көбінесе жазылғандай айтыла бастады. Үнсіз әріптері бар, бірақ кейде немесе жиі айтыла бастаған сөздердің мысалдары: жиі, сәрсенбі, арал және пышақ. Сонымен қатар, дәстүрлі түрде дауыстылары қысқартылған немесе әріптері түсірілген сөздер (мысалы, шкаф, Вустер) емле арқылы айтылуға бейім. Егер сөздің емлесі оның дәстүрлі айтылуын тудырған дыбыстық өзгерістерге дейін қалыптасса, емле арқылы айтылу одан да ертерек айтылуын көрсете алады. Бұл көбінесе күрделі сөздерге қатысты (мысалы, жилет, шкаф, маңдай). Бұл үнсіз әріптері бар көптеген сөздерге де қатысты (мысалы, жиі), бірақ барлық үнсіз әріптер де этимологиялық себептермен қосылмайды – кейде сөздің бастапқы тіліндегі жазылуын көрсету үшін (мысалы, виктуаль, «little» сөзімен ұйқасқан, бірақ кеш латын тілінен алынған victualia сөзінен шыққан). Кейбір үнсіз әріптер қате этимология негізінде қосылған, мысалы, арал және орақ сөздерінде. Емле арқылы айтылу жиі жаттыққа қарсы келеді және дәстүрлі түрде қабылданған, әдетте кең таралған айтылудан кем нұсқалы деп есептеледі. Егер емле арқылы айтылу жалғаса берсе және жиірек қолданылатын болса, ол ақырында қолданыстағы формаға стандартты нұсқа ретінде қосылуы мүмкін (мысалы, жилет және жиі), тіпті басым айтылуға айналуы да мүмкін (маңдай және соқыр тыңдайтын құс сияқты).

Ауру таралуы және себептері

Көптеген оңай байқалатын орфографиялық айтылулар тек француз және ағылшын тілдерінде ғана кездеседі, онда орфография көбінесе қазіргі айтылуды көрсетпейді. Барлық тілдерде кем дегенде бірнеше сөздер айтылуынша жазылмағандықтан, орфографиялық айтылу кез келген тілде туындауы мүмкін. Бұл, әсіресе, тек оқу мен жазуды үйренген және орфографиясы ескірген (немесе этимологиялық тұрғыдан дұрыс емес) айтылуды білдіретін адамдарға қатысты. Яғни, көптеген адамдар орфографияның қандай себеппен пайда болғанын және оның мақсатын (сөзді жазу құралы, керісінше емес) толық түсінбегенде, орфографиялық айтылу жиі кездеседі. Екінші жағынан, орфографиялық айтылулар – сөйлеу және жазу тілінің бір-біріне әсер етуінің дәлелі. Көптеген жазулар ескі формаларды және оларға сәйкес келетін ескі айтылуларды көрсетеді. Дегенмен, кейбір жазулар этимологиялық тұрғыдан дұрыс емес. Тілдес адамдар көбінесе сөздердің орфографиясын жалпы айтылудан артық қояды, бұл орфографиялық айтылуға қалаулылықты немесе беделділікті тудырады, ал жазба тіл сөйлеу тіліне әсер етеді және оны өзгертеді. Содан кейін, ескі айтылымдарға ұқсас немесе тіпті бұрын болмаған, бірақ орфографиямен ұсынылған жаңа айтылымдар пайда болуы мүмкін. James A. Bowen 1900 жылғы «Жоғары сыныптар үшін айтылған және жазылған ағылшын сөздері» еңбегінен: «ln диграфы, n үнсіз, пеште кездеседі. Пешке құлап кетсеңіз, қаза таба аласыз». Көбінесе /t/ деп айтылады. Бұл, шын мәнінде, 15 ғасырдағы айтылуға оралу. Ескі сөздіктер /t/ дыбысымен айтылуын тізімдемейді, бірақ OED-тің 2-ші басылымы (және бірінші басылымы оны Англияның оңтүстігінде кең таралған және ән айтуда жиі қолданылатынын атап көрсетеді; бәсекелес айтылымдардың мәртебесін талқылайтын қазіргі заманғы цитаталар үшін Америка аймақтық ағылшын сөздігін қараңыз). Мұндай өзгерістердің эпизодтық сипаты сыбызғы, тыңдау және жұмсақ сөздерін қарағанда байқалады, онда t әдетте үнсіз болып қалады. Forehead бұрын horrid сөзімен рифмаланған, бірақ қазір американдықтардың 85%-ы және британдықтардың 65%-ы оны екінші буынды /h//ɛ//d/ деп айтады. Бұл түпнұсқа айтылуға оралу. Clothes тарихи түрде «жабу» етістігімен бірдей айтылған («Whenas in silks my Julia goes/ /The liquefaction of her clothes» — Herrick), бірақ көптеген сөйлейтіндер қазір /ð/ қосып, дауысты дыбыспен айтады. Бұл 15 ғасырдағы айтылудың қайта оралуы. Salmon ағылшын тілінде /l/ арқылы аз айтылады, өйткені ол бастапқы ағылшын-француз тілінде жазылмаған және айтылмаған, бірақ қайтадан енгізілген. Falcon қазір көбінесе /l/ арқылы айтылады, ал сөйлейтіндердің тек 3%-ы /l/ жоқ. Ескі айтылу кезінде /l/ үнсіз болды: французша faucon және ағылшынша faucon және fawcon деген ескі жазуларды салыстырыңыз. Бұл түпнұсқа латын тілінен қайта алуды немесе аналогты өзгертуді білдіруі мүмкін. Алмастыру, бальзам, тыныштық, псалм және т.б. АҚШ-тың кейбір аймақтарында /l/ арқылы айтылады. Ұлыбританияның көп бөлігінде /ɑː//m/ дәстүрлі айтылуы басым болып келеді. Comptroller көбінесе /m//p/ арқылы айтылады; қабылданған айтылу – контроллер (mp жазылуы сөздің comp(u)tare «санау, есептеу» сөзімен байланысты деген қате ойға негізделген, бірақ ол contre roll «файл көшірмесі» сөзінен шыққан). Ye (әдетте, yͤ немесе Þe), белгілі бір мағыналы сөз, Ye Olde Coffee Shoppe сияқты, көбінесе ағылшын тіліндегі ескі «the» сөзінің орнына «the» деп айтылады, өйткені y символы ескі баспагер белгісі Þ-ны алмастыру үшін қолданылады. (Дегенмен, орта және ерте қазіргі ағылшын тілінде ye есімінің басы дұрыс айтылады, сіздердің бастауыңыз сияқты.) Маккензи, Мензис, Далзиел қазір /z/ дыбысын /j/ орнына енгізеді, өйткені гэль жазуының жалпақ үстіне салынған g дыбысы ағылшын тілінде ұқсас әріп ретінде аударылады. armadillo және испан тілінен шыққан басқа сөздер /j/ орнына /l/ деп айтылады (соңғысы латын америка испан тіліндегі дыбысқа ең жақын); ұқсас, итальяндық maraschino (cherry) және bruschetta итальяндықтың /s//k/ орнына неміс тіліндегі /ʃ/ қосылған. victuals, /v/ɪ/t/əl/z/ (skittles-пен рифмаланған), оның c (сөз француз тілінен алынғанға дейін жоғалған ымсыз дауыс) этимологиялық негізде қайта енгізілген, ал сөз кейде /k/t/мен айтылады. Түпнұсқа айтылуы, мысалы, «Tender Vittles» брендінің атауында көрініс табады. Жоғары жағалық деп айтылуы бұрынғы "/w/ɛ/s/k/ə/t/" айтылуына қарағанда жиірек кездеседі. conduit, тарихи түрде айтылған '/k/ɒ/n/d/ɪ/t/ немесе '/k/ʌ/n/', қазір АҚШ-тың көп бөлігінде '/k/ɒ/n/dj/u/ɪ/t/ деп айтылады. covert, тарихи түрде айтылған '/k/ʌ/v/ər/t/ (оның жабық етістікпен байланысын көрсетеді) қазір әдетте айтылады '/k/oʊ/v/ər/t/', ашық сөзбен салыстырылады. medicine, тарихи түрде екі буынмен айтылған, бірақ қазір көбінесе үш буынмен айтылады (кейбір сөйлейтіндер оны дәрі-дәрмектерді білдіргенде екі буынмен, ал медициналық білімді білдіргенде үш буынмен айтады; үш буынды айтылу АҚШ-та стандартты). Bartholomew, бұрынғыда '/b/ɑː/r/t/əl/m/i/ немесе /b/ɑː/r/ˈt/ɒ/l/ə/m/i/ деп айтылған, қазір /b/ɑː/r/ˈθ/ɒ/l/ə/m/j/uː/. Anthony (латынша Antonius сөзінен), қазір (Ұлыбританиядан басқа ағылшын тілінде сөйлейтін елдерде) әдетте '/æ/n/θ/ən/i/ деп айтылады. Көптеген дәстүрлі айтылулары бар атаулар орфографияға ықпал еткен жаңа айтылымдармен ауыстырылды: St. Louis, бұрынғы /s/æ/n/ˈl/uː/i/, қазір (АҚШ-та) /s/eɪ/n/t/ˈl/uː/ɪ/s/, Papillion (Небраска), бұрынғы /p/æ/p/i/ˈɒ/n/, қазір /p/ə/ˈp/ɪ/l/i/ən/. Монпельер, Вермонт штатының астанасы, қазір /m/ɒ/n/t/ˈp/iː/l/i/ər/ деп айтылады, французша mɔ̃pəlje емес. Сэр Джордж Эверестің тегі /iː/v/r/ɪ/s/t/ деп айтылады. Оның құрметіне аталған тау – Эверест тауы – көбінесе /ɛ/v/ər/ɪ/s/t/ деп айтылады. Tsk tsk! немесе tut tut! сияқты тілдемелер (екі тіс дыбысы), қазір көбінесе '/t/ɪ/s/k/ /'/t/ɪ/s/k/ және '/t/ʌ/t/ /'/t/ʌ/t/ деп айтылады. Арктика, Антарктика және Антарктида сөздері бастапқыда алғашқы /k/ дыбысысыз айтылған, бірақ орфографиялық айтылу өте кең таралған. Алғашқы c әрпі бастапқыда этимологиялық себептермен жазуға қосылған және кейін үнсіз емес деп қате түсінілген. zoology, көбінесе /z/uː/ˈɒ/l/ə/dʒ/i/ деп айтылады, бірақ техникалық тұрғыдан алғанда, бұл оның жазылуынан гөрі «zoo» сөзімен рифмаланғандықтан ықпал еткені мүмкін, өйткені ол ешқашан zoo logy деп айтылмайды. (Zoölogy сөзіндегі диэрезистің алынуы /z/oʊ/ˈɒ/l/ə/dʒ/i/ айтылуын ескірген деп болжанады.) hecatomb сөзінің АҚШ-тан тыс жерлердегі айтылуы да осыған ұқсас, deck a tomb сөзімен рифмаланады және '/h/ɛ/k/ə/t/uː/m/ деп айтылады, '/h/ɛ/k/ə/t/oʊ/m/ емес. hotel, бастапқыда /oʊ/ˈt/ɛ/l/ деп айтылған, өйткені француз тіліндегі hôtel айтылуы, қазір көбінесе естілетін h дыбысымен айтылады. Дегенмен, maître d'hôtel /m/eɪ/t/r/ə/ /d/oʊ/ˈt/ɛ/l/ деп айтылады. herb, ескі француз тілінен шыққан сөз, АҚШ-та көбінесе үнсіз h дыбысымен айтылады. Ұлыбританияда да осылай болған, бірақ 19-ғасырда орфографиялық айтылу қабылданды, естілетін h дыбысымен. Ralph, Ұлыбританияда бұрынғыда /r/eɪ/f/ немесе /r/ɑː/f/ деп айтылған, қазір көбінесе /r/æ/l/f/ деп айтылады. Неміс тілінен алынған spiel және stein сияқты сөздер кейде /s/ дыбысымен басталады.

A large number of easily noticeable spelling pronunciations occurs only in languages such as French and English in which spelling tends to not indicate the current pronunciation. Because all languages have at least some words which are not spelled as pronounced, spelling pronunciations can arise in all languages. This is of course especially true for people who are only taught to read and write and who are not taught when the spelling indicates an outdated (or etymologically incorrect) pronunciation. In other words, when many people do not clearly understand where spelling came from and what it is (a tool for recording speech, not the other way around), spelling pronunciations are common. On the other hand, spelling pronunciations are also evidence of the reciprocal effects of spoken and written language on each other. Many spellings represent older forms and corresponding older pronunciations. Some spellings, however, are not etymologically correct. Speakers of a language often privilege the spelling of words over common pronunciation, leading to a preference for, or prestige of, spelling pronunciation, with the written language affecting and changing the spoken language. Pronunciations can then arise that are similar to older pronunciations or that can even be completely new pronunciations that are suggested by the spelling but never occurred before. From English Words as Spoken and Written for Upper Grades by James A. Bowen 1900: "The digraph ln, n silent, occurs in kiln. A fall down the kiln can kill you." often, pronounced with /t/. This is actually a reversion to the 15th century pronunciation, Older dictionaries do not list the pronunciation with /t/ although the 2nd edition of the OED does (and the first edition notes the pronunciation with the comment that it is prevalent in the south of England and often used in singing; see the Dictionary of American Regional English for contemporaneous citations that discuss the status of the competing pronunciations). The sporadic nature of such shifts is apparent upon examination of examples such as whistle, listen and soften in which the t remains usually silent. forehead once rhymed with horrid but is now pronounced with the second syllable as /h//ɛ//d/ by 85% of American speakers and 65% of British speakers. This is actually a reversion to the original pronunciation. clothes was historically pronounced the same way as the verb close ("Whenas in silks my Julia goes/ /The liquefaction of her clothes"—Herrick), but many speakers now insert a /ð/, a voiced th. This is actually a reversion to the 15th century pronunciation. salmon is pronounced by a minority of English speakers with /l/, due to the letter l being reintroduced, despite being neither written nor pronounced in the original Anglo French pronunciation. falcon is now nearly always pronounced with /l/, and only 3% of speakers have no /l/. The /l/ was silent in the old pronunciation: compare French faucon and the older English spellings faucon and fawcon. That may suggest either analogical change or the reborrowing of the original Latin. alms, balm, calm, psalm, etc. are now often pronounced with /l/ in some parts of the United States. In most of the United Kingdom, the traditional /ɑː//m/ pronunciation continues to prevail. comptroller is often pronounced with /m//p/; the accepted pronunciation is controller (the mp spelling is based on the mistaken idea that the word is related to comp(u)tare "count, compute," but it comes from contre roll "file copy"). ye (actually, yͤ or Þe), the definite article, as in Ye Olde Coffee Shoppe, is often pronounced like the archaic English pronoun ye instead of as the word the, based on the misleading use of the symbol y to substitute for the archaic printer's mark Þ: the letter thorn. (On the other hand, the beginning of the pronoun ye in Middle and Early Modern English is correctly pronounced like the beginning of you.) Mackenzie, Menzies, Dalziel now include the sound /z/ in place of the original /j/, due to the insular flat topped g of Gaelic scripts being commonly transcribed into English as the similar looking letter z.
armadillo and other words from Spanish with the double L pronounced /l/ instead of /j/ (the latter being the closest approximation to the sound in Latin American Spanish); similarly, the Italian sourced maraschino (cherry) and bruschetta with the /ʃ/ associated with that consonant cluster in German instead of the /s//k/ of Italian. victuals, pronounced '/v//ɪ//t//əl//z/ (rhyming with skittles), whose c (for a consonant that had been lost long before the word was borrowed from French) was re introduced on etymological grounds, and the word is sometimes pronounced with /k//t/. The original pronunciation is reflected in, for example, the brand name "Tender Vittles". The pronunciation of waistcoat as waist coat is now more common than the previous pronunciation '/w//ɛ//s//k//ə//t/. conduit, historically pronounced '/k//ɒ//n//d//ɪ//t/ or '/k//ʌ//n// /, is now nearly always pronounced '/k//ɒ//n//dj//u//ɪ//t/ in most of the United States. covert, historically pronounced '/k//ʌ//v//ər//t/ (reflecting its link with the verb cover) is now usually pronounced '/k//oʊ//v//ər//t/, by analogy to overt. medicine, historically pronounced with two syllables but now quite often with three (some speakers use two when they mean medicaments and three when they mean medical knowledge; the pronunciation with three syllables is standard in the United States). Bartholomew, formerly pronounced '/b//ɑːr//t//əl//m//i/ or /b//ɑːr/'/t//ɒ//l//ə//m//i/, is now /b//ɑːr/'/θ//ɒ//l//ə//m//j//uː/. Anthony (from Latin Antonius), now (in Anglophone countries outside the UK) is typically '/æ//n//θ//ən//i/. Numerous placenames with traditional pronunciations have been displaced by ones influenced by the spelling: St. Louis, formerly /s//æ//n/'/l//uː//i/ now (in the US) /s//eɪ//n//t/'/l//uː//ɪ//s/, Papillion (Nebraska), formerly ,/p//æ//p//i/'/ɒ//n/ now /p//ə/'/p//ɪ//l//i//ə//n/. Montpelier, the capital of Vermont, is now pronounced /m//ɒ//n//t/'/p//iː//l//i//ər/, instead of the French mɔ̃pəlje. Sir George Everest's surname is pronounced '/iː//v//r//ɪ//s//t/. The mountain named after him – Mount Everest – is generally pronounced '/ɛ//v//ər//ɪ//s//t/. Interjections such as tsk tsk! or tut tut! (a pair of dental clicks), now commonly '/t//ɪ//s//k// /'/t//ɪ//s//k/ and '/t//ʌ//t// /'/t//ʌ//t/. The words Arctic, Antarctic and Antarctica were originally pronounced without the first /k/, but the spelling pronunciation has become very common. The first c was originally added to the spelling for etymological reasons and was then misunderstood as not being silent. zoology, which is often pronounced zoo ology (/z//u/'/ɒ//l//ə//dʒ//i/), though, technically, this is likely influenced more by the word zoo (rhyming with goo) than by its spelling because it is never pronounced zoo logy ('/z//uː//l//ə//dʒ//i/). (It has been posited that dropping the diaeresis in zoölogy antiquated the pronunciation /z//oʊ/'/ɒ//l//ə//dʒ//i/.) A similar case might be the pronunciation outside the United States of hecatomb as rhyming with deck a tomb and pronounced '/h//ɛ//k//ə//t//uː//m/ instead of '/h//ɛ//k//ə//t//əʊ//m/. hotel, originally pronounced /oʊ/'/t//ɛ//l/ because of the pronunciation of the French hôtel, is now usually pronounced with an audible h. Nevertheless, maître d'hôtel is pronounced ,/m//eɪ//t//r//ə// //d//oʊ/'/t//ɛ//l/. herb, a word with origins in Old French, is generally pronounced with a silent h in the United States. The same was true of the United Kingdom until the 19th century, when it adopted a spelling pronunciation, with an audible h.
Ralph, originally pronounced /r//eɪ//f/ or '/r//ɑ://f/ in the United Kingdom, is now often pronounced /r//æ//l//f/. German loanwords such as spiel and stein are sometimes pronounced as beginning with /s/, as if they were native English words, instead of /ʃ/. In German, initial s, immediately before p or t, is pronounced as if it were sch /ʃ/. nephew was, until recent generations, predominantly pronounced '/n//ɛ//v//juː/ in Britain, descended from Middle English nevew and originally loaned from Old French neveu, a spelling which remains unchanged into modern French. But the v was later changed to ph where the p hints at its Latin root nepot, which can be found in more recent Latin loanwords like nepotism. Today, spelling pronunciation has shifted the word's pronunciation predominantly to '/n//ɛ//f//juː/.

Пікірлер

Есімдердің дұрыс жазылуы түрлі пікірлерге себеп болады. Көбінесе, ескіше айтуды сақтайтындар, жаңаша айтуды білімсіздік немесе әлсіздік белгісі деп есептейді. Ал жаңаша айтуды қолданушылар, оның жаңаша екенін білмей, бұрынғы нұсқаны салғылы деп санайды, себебі ол әріптің дыбысын жұмсартады. Керісінше, кейбір жаңа айтылуларды қолданушылар (мысалы, ақпан айы үшін), ертерек нұсқаны тым қатаң жазылу арқылы айту деп қарастыруы мүмкін. Генри Уотсон Фаулер (1858–1933) өз заманында мектеп мұғалімдері мен басқалардың арасында, адамдарды ескі, дұрыс емес айтылудан бас тартып, жазылғандай айтуға шақыратын қозғалыс болғанын хабарлады. Ерте заманғы ағылшын тілінің көрнекті ғалымдарының (Dobson, Wyld және т.б.) пікірінше, 17 ғасырда Англияда жазылғандай айтуға бағытталған зияли үрдіс бастау алды. Бұл стандартты жазу жүйесінің болуын талап етеді, ол сол кезде ғана қалыптаса бастады. Сол сияқты, бірнеше ғасыр бұрын Францияда ғалымдардан жалпы халыққа қарай көптеген түзетулер біртіндеп тарады. Орфографиялық айтылудың тағы бір түрі – фонетикалық бейімделу, яғни қабылдаған тілдің дыбыстану жүйесіне сәйкес шетел сөздерінің жазбаша түрінің айтылуы. Мұның мысалы – garage (француз тілінде), ағылшын тілінде кейде басқаша айтылады.

Балалар мен шетелдіктер

Көп оқитын балалардың әдетте сөздерді жазуынша айтуға бейімділігі болады, себебі олар сөздікке жүгінбесе, ауызша тілде сирек кездесетін сөздердің дұрыс айтылуын білу үшін тек жазуын ғана пайдаланады. Жақсы оқыған екінші тілді білушілерде де мұндай жазуынша айту кездесуі мүмкін. Кейде, бұрын ағылшын тілінде сөйлемейтін аймақтағы халықтың ұрпақтары қазіргі ағылшын тілінде сөйлейтін адамдарда осындай екінші тілдің белгілерін сақтап қалуы мүмкін. Мысалы, шотланд стандартты ағылшын тілі 17 ғасырда шотланд тілі ағылшын тіліне сіңіріле бастаған кезден бері екінші тілдің іздерімен толы. Дегенмен, біз естігеннен гөрі көбірек оқитын көптеген сөздер бар, сондықтан ересектердің ана тілінде де осындай жағдайлар кездеседі. Мұндай жағдайларда, жазуынша айту, басқа нұсқалардан гөрі түсініктірек болуы мүмкін. Бұл өз кезегінде жоғарыда айтылған тілдің эволюциясына алып келеді. Бір буын үшін жазуынша айту, келесі буын үшін стандартты айтылуға айналуы мүмкін.

Басқа тілдерде

Француз тілінде XVI ғасырдағы француз авторы Монтеньнің қазіргі айтылуы , қазіргі уақыттағыдан гөрі орфографиялық айтылу болып табылады. Ағылшын клубы алғаш рет француз тіліне ауысқанда, бекітілген айтылуы ағылшын тілінің ақылға қонымды жақындығы ретінде klab болды. Кейін стандартты әліпбиге негізделген klyb, ал кейін Еуропада klœb болды, бұл ағылшын тіліндегі түпнұсқаға жақынырақ деп саналды. Квебек француз тіліндегі стандартты айтылу сол сияқты, «шампунь; шашты жууға арналған өнім» шампунь сөзі қарыз алған кезде ʃɑ̃puiŋ болды, бірақ қазір ол ʃɑ̃pwɛ̃. Итальян тілінде ағылшын тілінен алынған ерте кездескен бірнеше сөз итальян тіліндегі орфографиялық ережелерге сәйкес айтылады, мысалы, су («туалет астыңғы бөлігі», ағылшын тіліндегі water (closet)), айтылады , және трамвай, айтылады. Итальян тіліндегі ovest («батыс») сөзі француз тіліндегі ouest («батыс») сөзінің орфографиялық айтылуынан шыққан (ол өз кезегінде ағылшын тіліндегі west сөзінің фонетикалық транскрипциясы); бұл орфографиялық айтылудың нақты мысалы 16 ғасырдан бұрын, u және v әріптері әлі анық емес кезде болған болуы керек. Бірнеше шетелдік жеке есімдер әдетте түпнұсқа тілінің айтылуына сәйкес айтылады (немесе оған жақын), бірақ олар итальяндық көше атауларының бөлігі ретінде қолданылғанда ескі орфографиялық айтылуын сақтайды. Мысалы, Эдвард Дженнердің аты әдеттегі ағылшын тіліндегі айтылуын сақтайды, бірақ Виале Эдоардо Дженнер (Миландағы басты көше) айтылады. Мұндай ескі өрнекті орфографиялық айтылуды қолдану, мүмкін, көшелерге шетелдіктердің есімдері берілген кезде, олардың есімдерін аудару әдетінен туындаған: Эдоардо Эдвард үшін немесе Джорджио Джордж үшін Виа Джорджио Вашингтон үшін. Испан тілінде кейбір неміс сөздерінің ch-і немесе , Бахтың орнына , және Кухен , бірақ Роршах , емес , Мах немесе , және Кирхнер немесе басқа да орфографиялық айтылулары клуб айтылады , Испанда айсберг айтылады (Америкада ол айтылады) және фольклор және фольклор фольклордың аудармасы ретінде айтылады және Испан тілінде де француз сөзіндегі жіті акцент испандық қысым белгісі ретінде қабылданады және сөз айтылады. Маркетинг сияқты сөздер фонетикаға адал сөздер орнына жазылатын түрде айтылады. Стандартты фин тілінде /d/ дыбысы d әрпіне орфографиялық айтылу ретінде дамыды, бірақ ол бастапқыда /ð/ дыбысын білдірді. Сол сияқты, /ts/ metsä (орман) сияқты сөздерде 1770-жылдарға дейінгі орфографияда қолданылатын tz-ның айтылу орфографиясы болып табылады, ол бастапқыда ұзақ /θ/ дыбысын білдірді. Тіс фрикативтері 1700-ші жылдары, стандартты айтылу олардың қазіргі формаларына айнала бастаған кезде сирек кездесетін болды, олар 1800-ші жылдары ресми болды. Алайда /d/ дыбысы көптеген диалекттерде жоқ және әдетте /r/, /l/ дыбыстарымен ауыстырылады немесе жай ғана тасталады (мысалы, lähde «су бұлағы» lähre, lähle немесе lähe деп айтылуы мүмкін). Стандартты ts жиі tt немесе ht (mettä, mehtä) арқылы ауыстырылады. Вьетнам тілінде бастапқы v орта және оңтүстік түрлерінде y сияқты айтылады. Алайда, ресми сөйлеуде, сөйлеушілер жиі орфографиялық айтылуға оралады, ол күнделікті сөйлеуде де жиі қолданылады. Қытай тілінде де осындай құбылыс бар, оны youbian dubian деп атайды, онда бейтаныс таңбалар бірдей фонетикалық компонентті көрсететін ұқсас таңбалардың айтылуымен оқылуы мүмкін. Мысалы, [[Wiktionary:町]] таңбасы қытай тілінде сирек қолданылады, бірақ жапон жер атауларында жиі қолданылады (онда ол chō деп айтылады). Мандарин қытай тілінде оқығанда, ол dīng деп айтылады (мысалы, Тайбэйдегі қытайлық аудан Ximending, ол жапондық басқыншылық кезінде аталған) символға ұқсас.

In French, the modern pronunciation of the 16th century French author Montaigne as , rather than the contemporary , is a spelling pronunciation. When English club was first borrowed into French, the approved pronunciation was klab, as being a reasonable approximation of the English. The standard then became klyb on the basis of the spelling, and later, in Europe, klœb, deemed closer to the English original. The standard pronunciation in Quebec French remains Similarly, shampooing "shampoo; product for washing the hair" at the time of borrowing was ʃɑ̃puiŋ but it is now ʃɑ̃pwɛ̃. In Italian, a few early English loanwords are pronounced according to Italian spelling rules such as water ("toilet bowl," from English water (closet)), pronounced , and tramway, pronounced The Italian word ovest ("west") comes from a spelling pronunciation of French ouest (which, in turn, is a phonetic transcription of English west); that particular instance of spelling pronunciation must have occurred before the 16th century, when the letters u and v were still indistinct. A few foreign proper names are normally pronounced according to the pronunciation of the original language (or a close approximation of it), but they retain an older spelling pronunciation when they are used as parts of Italian street names. For example, the name of Edward Jenner retains its usual English pronunciation in most contexts, but Viale Edoardo Jenner (a main street in Milan) is pronounced The use of such old fashioned spelling pronunciations was probably encouraged by the custom of translating given names when streets were named after foreign people: Edoardo for Edward, or Giorgio for George for Via Giorgio Washington. In Spanish, the ch in some German words is pronounced or , instead of Bach is pronounced , and Kuchen is , but Rorschach is , rather than , Mach is or , and Kirchner is or Other spelling pronunciations are club pronounced , iceberg pronounced in Spain (in the Americas, it is pronounced ), and folclor and folclore as translations of folklore, pronounced and Also in Spanish, the acute accent in the French word élite is taken as a Spanish stress mark, and the word is pronounced
When Slavic languages like Polish or Czech borrow words from English with their spelling preserved, the pronunciation tends to follow the rules of the receiving language. Words such as marketing are pronounced as spelled, instead of the more phonetically faithful
In standard Finnish, the sound /d/ developed as a spelling pronunciation for the letter d, though it originally represented a /ð/ sound. Similarly, /ts/ in words like metsä (forest) is a pronunciation spelling of tz used in pre 1770s orthography, which originally represented a long /θ/ sound. The dental fricatives had become rare by the 1700s, when the standard pronunciations started to develop into their current forms, which became official in the 1800s. The /d/ sound, however, is not present in most dialects and is generally replaced by a /r/, /l/ or simply dropped (e. g. lähde "water spring" may be pronounced as lähre, lähle or lähe). Standard ts is often replaced with tt or ht (mettä, mehtä). In Vietnamese, initial v is often pronounced like a y in the central and southern varieties. However, in formal speech, speakers often revert to the spelling pronunciation, which is increasingly being used in casual speech as well. Chinese has a similar phenomenon called youbian dubian where unfamiliar characters may be read with the pronunciation of similar characters that feature the same phonetic component. For instance, the character [[Wiktionary:町 is rarely used in Chinese but is often used in Japanese place names (where it is pronounced chō). When read in Mandarin Chinese, it came to be pronounced dīng (such as in Ximending, a district in Taipei that was named during Japanese occupation) in analogy with the character [[Wiktionary:丁 (also pronounced dīng), even though its expected etymological reflex is tǐng.