Кіріспе
NASA әкімшісі (1921-1992)
Томас Оттен Пэйн (9 қараша 1921 – 4 мамыр 1992) – американдық инженер, ғалым және ғарыш зерттеулерін қолдаушы. Ол 1969 жылдың 21 наурызынан 1970 жылдың 15 қыркүйегіне дейін NASA-ның үшінші әкімшісі болып қызмет етті. Оның NASA-дағы басқару кезеңінде «Аполлон-11» және тағы үш «Аполлон» миссиясы айға сәтті қонды. Пэйн NASA-да «Аполлоннан» кейінгі кезеңге қатысты жоспарларды дайындауға белсенді қатысты.
Ерте өмір және білім
Беркли қаласында туған Пейн әртүрлі қалалардағы мемлекеттік мектептерде оқып, 1942 жылы Браун университетін инженерлік мамандық бойынша A.B. дәрежесін алып бітірді. Браун университетінде Пейн Delta Kappa Epsilon студенттік қауымына қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыста ол Тынық мұхитында су асты кемесінің офицері болып қызмет етті, содан кейін Жапонияның оккупациясында болды. 1945 жылдың соңында Пейн I-400 жапондық су асты кемесін Жапониядан Перл-Харборға жеткізген команданың атқарушы офицері болды. Ол теңіз күштерінің терең суға сүңгушісі болып сертификатталды және "Мақтау белгісімен" және жұлдызды Су асты кемесінің белгісімен марапатталды. 1946 жылдан 1949 жылға дейін Пейн Стэнфорд университетінде оқыды, 1947 жылы M.S., ал 1949 жылы физикалық металлургия саласында Ph.D. дәрежесін алды. Мансабында Пейн Браун университетінен, Кларксон технологиялық колледжінен, Небраска Уэслиан университетінен, Нью-Брансуик университетінен, Оклахома-Сити университетінен құрметті Sc.D. дәрежесін және Вурчестер политехникалық институтынан құрметті D.Eng. дәрежесін алды.
Стэнфорд университеті
Пейн 1947 жылдан 1949 жылға дейін Стэнфорд университетінде ғылыми қатысушы ретінде мансабын бастады, онда теңіз күштерінің ядролық реакторларын дамыту бағдарламаларын қолдау мақсатында жоғары температурадағы қорытпалар мен сұйық металдарды зерттеді.
General Electric компаниясы
Пайн 1949 жылы Нью-Йорк штатының Шенектади қаласындағы General Electric Research Laboratory-ге ғылыми қатысушы ретінде қосылды, онда ол магниттік және композиттік материалдар бойынша зерттеу бағдарламаларын бастады. 1951 жылы Пейн Массачусетс штатының Линн қаласындағы G. E. Метр және аспаптар бөліміне материалдарды дамыту менеджері, кейіннен зертхана менеджері болып ауысты. Пайн басшылығымен бұл зертхана 1956 жылы Ғылымды ілгерілету жөніндегі американдық қауымдастығынан ұсақ бөлшекті магниттерді дамытудағы жұмысы үшін өнеркәсіптік ғылымға ерекше үлес қосқаны үшін сыйлық алды. 1958 жылдан 1962 жылға дейін Пейн Нью-Йорк штатының Шенектади қаласындағы General Electric компаниясының ҒЗЖ орталығында ғылыми қатысушы және Инженерлік қолданбалар бөлімінің менеджері болды. 1963 жылдан 1968 жылға дейін Пейн Калифорния штатының Санта-Барбара қаласында орналасқан General Electric компаниясының Advanced Studies орталығы – TEMPO-ның менеджері болды.
NASA әкімшісі
Пейн 1968 жылғы 31 қаңтарда НАСА әкімшісінің орынбасары болып тағайындалды. 1968 жылғы 8 қазанда Джеймс Э. Уэбб зейнеткерлікке шыққаннан кейін, ол НАСА әкімшісінің міндетін атқарушы болып тағайындалды. 1969 жылғы 5 наурызда НАСА-ның үшінші әкімшісі лауазымына ұсынылып, 1969 жылғы 20 наурызда Сенат бекітті. Президент Линдон Джонсон Уэббтің орнын басуға Пайнды шақырған. Оған «Аполлон-1» апатынан кейін «Аполлон» бағдарламасын қайта жолға қою және президент Кеннедидің «осы онжылдық аяқталуына дейін адамды Айға қондырып, оны Жерге қауіпсіз жеткізу» мақсатын орындау міндеті жүктелді. НАСА-да оның басшылығымен алғашқы жеті «Аполлон» миссиясы іске қосылды, олардың ең маңыздысы – «Аполлон-11» экипажының Айға алғашқы қонуы. Барлығы 20 ғарышкер Жер төңірегінде айналып, 24 адам Айға сапар шекті, ал 12 адам оның бетіне бас қойды. АҚШ және халықаралық ынтымақтастық бағдарламалары аясында көптеген автоматтандырылған ғылыми және қолданбалы ғарыш аппараттары ұшырылды. Пэйн сондай-ақ НАСА-да «Аполлоннан» кейінгі кезеңге қатысты жоспарларды дайындауға белсенді қатысты. Джордж Мюллер және басқалармен бірге Пэйн 1970 жылдардың соңына дейін Ай базасын және Жер орбитасындағы ірі ғарыш станциясын құруды көздейтін амбициялық жоспар жасады, бұл 1981 жылы Марсқа адамдарды жіберумен аяқталуы тиіс еді. Алайда президент Ричард Никсон бұл жоспарларды мақұлдамады. Ол НАСА-ның «Еңбегі үшін» медалімен марапатталды.
Аполлон-11 ізгі ниетті хабарлары
Пейн әлемдік көшбасшылардың пікірін қалыптастыруда маңызды рөл атқарды, нәтижесінде Аполлон-11 ғарыш кемесімен Айға жеткізілген ізгі ниет хабарлары пайда болды. Ол жеке түрде жетіз үш қатысушы елдің басшыларымен хат алмасып, олардың хабарларын Массачусетс штатының Норт-Адамс қаласындағы Sprague Electric Company компаниясы өндірген кішкентай кремний дискіге түсіруді үйлестірді. Пейннің есімі де осы дискіге қашалған. Пейн бұл идеяны Мемлекеттік департаменттің саяси мәселелер жөніндегі орынбасары У. Алексис Джонсонға ұсынды. Жоғары деңгейлі комиссия "Біз бүкіл адамзат атынан бейбітшілікпен келдік" деген мәтінді тақтаға жазу және Нил Армстронг пен Базз Олдриннің Ай бетінде АҚШ туын орнатуын салтанатты шаралардың бір бөлігі деп шешті.
General Electric компаниясы
Пайн 1970 жылдың 15 қыркүйегінде NASA-дан кетіп, Нью-Йорктегі General Electric Co. компаниясына вице-президент және топ атқарушысы, Power Generation Group (дүниежүзілік кемелерді қозғау, ядролық энергия, сондай-ақ бу және газ турбиналық генераторлар) лауазымына оралды. Кейіннен ғылым және технология жөніндегі аға вице-президент болып, GE-нің ғылыми-зерттеу және әзірлеме жұмыстарын бақылаумен айналысты.
Northrop корпорациясы
Пайн 1976 жылы GE компаниясынан кетіп, Northrop Corporation компаниясының президенті және бас операциялық директоры болды, сонымен қатар директор қызметін де атқарды. Пайн 1982 жылы Northrop президенті қызметінен зейнетке шықты.
Ұлттық ғарыш комиссиясы
1984 жылдың 12 қазанында президент Рональд Рейган 12490-шы атқару бұйрығын шығарды, ол сарапшылар тобын ұлттық ғарыш бағдарламасының болашағын зерттеу және бағалау үшін тағайындады. Президент Рональд Рейган Пейнді осы тергеудің төрағасы етіп тағайындады. Комиссияға әдеттегідей өзінің атын берудің орнына, ол оны Ұлттық ғарыш комиссиясы деп атады. 15 мүшелі комиссия құрамына доктор Луис Альварес (физика саласындағы Нобель сыйлығының иегері), Нил Армстронг (NASA ғарышкері және Айға алғашқы болып қонған адам), доктор Джерард К. О’Нилл (американдық физик және ғарыш белсендісі), доктор Кэтрин Д. Салливан (ғарыш кемесінің ғарышкері және ғарышқа шыққан алғашқы американдық әйел), доктор Джин Киркпатрик (саяси ғалым және АҚШ-тың БҰҰ жанындағы бұрынғы елшісі) және бригадир генерал Чарльз Е. "Чак" Йегер (ракеталық ұшақтың пилоты және дыбыс жылдамдығын бұзған алғашқы адам) кірді. Пейн 15 жыл бұрын NASA-дан кеткеннен кейін ғарыш зерттеулерінің кең болашағын жақтаушы болды. Ұлттық ғарыш комиссиясы есебін дайындауға бір жылдан астам уақыт жұмсады, сондай-ақ АҚШ-тың барлық аймақтарында қоғамдық тыңдаулар өткізді. Комиссияның "Ғарыш шекарасын зерттеу" атты есебі 1986 жылдың мамырында жарияланды. Онда "21-ші ғасырдағы Американың ғарыш шекарасын зерттеу және дамытуға жетекшілік ету, ғылымды, технологияны және кәсіпкерлікті дамыту, сондай-ақ Жер орбитасынан тыс жерлерде, Айдың биік тауларынан Марстың жазықтарына дейін адамдардың қоныстануын қолдайтын жаңа ресурстарды қолжетімді ететін институттар мен жүйелер құру" міндеттері баяндалды. Есепте сонымен қатар, Күн жүйесін зерттеу және қоныстандыру үшін негіздемелерді және АҚШ үшін ұзақ мерзімді ғарыш бағдарламасын сипаттаған "Ғарыш туралы декларация" да қамтылған.
Томас О. Пэйн және оның серіктестері
1982 жылы Пейн Калифорния штатының Вествуд қаласында «Томас Пейн Ассошиатс» Жоғары Технологиялық Кәсіпорындарын (TPA) құрды және 1986 жылы оны Санта-Моникаға көшірді. TPA сонымен қатар Пейннің 3400 томдық Су асты соғысы кітапханасын қамтыды, ол кейіннен АҚШ Әскери-теңіз академиясының Нимиц кітапханасына табыс етілді.
Корпоративтік директорлар
Пайн көптеген корпорациялардың директоры қызметін атқарды, оның ішінде RCA, NBC, Eastern Air Lines, Nike, Arthur D. Little, Inc., Orbital Sciences және Quotron Systems (Citicorp компаниясының бөлімшесі). Пайн Планеталық қоғамның, Ұлттық ғарыш институтының, Халықаралық астронавтика академиясының және Тынық мұхиты форумы CSIS (Гонолулу, Гавайи) директоры болып та қызмет етті. Планеталық қоғам Марсқа деген адалдығын еске алып, Марсты адамзаттың зерттеуін дамыту үшін Томас О. Пэйн атындағы сыйлықты орнатып, құрмет көрсетті.
Университет сенімді өкілі
Пэйн Оксидентал колледжі мен Браун университетінің қамқорлар кеңесіне де мүше болды және Ұлттық инженерлік академиясының академигі болды.
Жеке өмір
Пэйн Австралияның Перт қаласынан келген Барбара Хелен Тонтон Пирске үйленген. Олардың төрт баласы болды: Маргарита Ада, Джордж Томас, Джудит Джанет және Фрэнк Таунтон. Пэйн 1992 жылғы 4 мамырда 70 жасында Лос-Анджелестің Брентвуд ауданындағы үйінде қатерлі ісіктен қайтыс болды. Пэйннің осы мәселенің шешілуіне зор үлесі болды. Сериалда Пэйн 1972 жылы Никсонның Тед Кеннедиге сайлауда жеңіліске ұшырағанға дейін NASA әкімшісі қызметінде қалады. Ол 1976 жылы Рейган сайланғанда қайтадан қызметке келтіріліп, 1983 жылы Korean Air Lines 007 рейсі апатында қаза болғанға дейін NASA әкімшісі болып жұмыс істеді. Сериалда Пэйннің рөлін Дэн Донохью сомдайды.