Кіріспе

Форт-Джордж – Канаданың Онтарио провинциясындағы Ниагара-он-те-Лейк қаласындағы әскери бекініс. Бұл фортты Британ армиясы, Канада жасақтары және АҚШ Қарулы күштері қысқа мерзімге пайдаланған. 1812 жылғы соғыс кезінде форт көбінесе қиратылды. 1921 жылдан бері форт Канаданың Ұлттық тарихи орны болып табылады және Форт-Джордждың қайта құрылымын көрсетеді. Британдықтар 1790 жылдары Ниагара фортының орнына Форт-Джорджді салған. Оның көптеген құрылыстары 1813 жылғы мамыр айында Форт-Джордж шайқасы кезінде бұзылды. Шайқастан кейін американдық әскерлер фортты жеті ай бойы басып алып, 1813 жылдың желтоқсанында шығып кетті. Британдықтар фортты көп ұзамай қайтарып алғанмен, келесі аптада Ниагара фортын басып алғаннан кейін оны қайта жаңартуға көп күш жұмсалмады. Форт-Джорджтың соғыс кезеңіндегі нашар дизайны 1820 жылдары Форт-Миссиссаугамен алмастыруға әкелді, бірақ Форт-Джордж аумағы Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін әскери мақсаттар үшін пайдаланылды. 1930 жылдардың соңында Ниагара саябақтар комиссиясы Форт-Джорджді қайта құруға кірісті. 1940 жылы ашылған бұл орын 1969 жылдан бері Канада саябақтары арқылы тарихи орын және тірі музей ретінде басқарылуда. Фортта дөңгелек пішінді алты бастион және бірнеше қайта құрылған ғимараттар бар. Қайта жаңартылған оқ-дәрі қоймасы – Форт-Джордждің түпнұсқасынан сақталған жалғыз ғимарат. Форт Форт-Джордж Ұлттық тарихи орнының бір бөлігі болып табылады, сонымен қатар форттың шығысына орналасқан Navy Hall да кіреді. Бұл тарихи орын 1812 жылғы соғыс, 19 ғасырдағы Канададағы әскери өмір және 1930 жылдардағы тарихи мұраны сақтау қозғалысы туралы білім беру ресурсы ретінде қызмет етеді.

Өмірбаян

Бұл жерде бекіністі алғаш рет Корольдік инженерлер корпусының Готэр Манн қарастырды. Форт Ниагараға көмекші форт ретінде, егер шабуыл болса, оның қорғанысына қолдау көрсету мақсатында салынды. Форт-Джорджтің үлкен өлшемі оның бастапқы мақсатына байланысты болды – ол нағыз қорғаныс бекінісі емес, көбінесе жабдықтау қоймасы ретінде пайдаланылды. Форт өзеннің аузын немесе жақын орналасқан елді мекенге жолдарды қорғамады. Бірақ, Джей шарты қол қойылғаннан кейін, британдық әскерлер АҚШ территориясынан, оның ішінде Форт Ниагарадан шығуға міндетті болды. Париж шарты британдық әскерлердің жаңа құрылған АҚШ-тан кетуін талап еткенімен, британдықтар 1796 жылы Джей шартына қол қойылғанға дейін Американың Солтүстік-Батыс аймағынан шыққан жоқ. 1791 жылы Ниагара-он-де-Лейктегі Теңіз залының жанындағы биік жерде жаңа бекіністер салу үшін жер ресми түрде бөлінді. Бұл орынды Корольдік инженерлер таңдады, себебі оның биіктігі Форт Ниагарадан 4 метрге жоғары болды.

Тарих

Британдықтар жаңа форт салу үшін Navy Hall маңындағы жерді бөлгенмен, британдық армия 1796 жылы Джей келісімшартына қол қойылғаннан кейін ғана Форт Джордж құрылысын бастады немесе Форт Ниагарадан бас тартты. Форт Джордж сол жылы блокхаус/казарма, тас оқ-дәрі қоймасы және екі кішкентай қоймамен аяқталды. Осы үстемдікті жоққа шығаруға тырысып, американдық күштер Форт Джорджға қарама-қарсы, биік өзен жағалауында батарея салды. Британдықтар американдық батареяға қарсы тұру үшін Форт Джордждің оңтүстік-шығысында жарты ай пішіндес батарея салды. Форт Джорджді негізінен британдық әскерлер Үсті Канададан бірқатар сарбаздарды алып кеткеннен кейін Корольдік Канадалық еріктілер жасағының мүшелері күзетті. 1790 жылдардың соңындағы алғашқы халықтармен және АҚШ үкіметімен туған шиеленістер британдық күштерді колонияны, соның ішінде фортты қайта нығайтуға итермеледі. Форттың айналасында 4 метрлік ағаш қоршаумен байланыстырылған және арықпен қоршалған алты топырақ және ағаштан жасалған бастиондар салынды; 19 ғасырдың басында форттың ішінде бес блокхаус/казарма, аурухана, асхана, шеберханалар және офицерлердің пәтерлері болды. Ағаш аймақтағы ағаштардан алынып, Ниагара өзені арқылы тасымалданды. Форттың көп бөлігін 1802 жылы таратылған Корольдік Канадалық еріктілер жасағының мүшелері салды. 1812 жылға қарай форт Британ армиясының орталық бөлімшесінің штабы және Үндістер департаменті үшін қойма ретінде пайдаланылды. Форт Джорджді қорғауға тым үлкен деп есептеген генерал-майор Исаак Брок форттың көлемін үштен бірге азайту жоспарын жасады. Ол оңтүстік бастиондарды, сегізбұрышты блокхаусты және тас оқ-дәрі қоймасын тастап кетуді ұсынды; тастап кеткен бөліктерді форттың қалған бөлігінен бөліп тұру үшін қоршаулар орнатуды жоспарлады.

1812 жылғы соғыс

Америка соғыс жариялағаннан кейін, Йорк милициясының мүшелері солтүстік-шығыс бастионында жұмыс жүргізді. Соғыс кезінде форт британдықтардың басқаруында болғанда, британдық армияның қатардағы әскерлері, капитан Ранчидің түсті терілілер жасағы, сондай-ақ Канада милициясының мүшелері мен Бірінші Ұлт өкілдері фортта орналасты. Форт Канада-АҚШ шекарасына жақын болғандықтан, 1812 жылғы соғыс кезінде бірнеше әскери операциялардың орталығына айналды. 1812 жылдың қазан айында Куинстон-Хайтсқа жасалған американдық шабуылдан ыңғай табу үшін американдық Ниагара фортынан фортқа қыздырылған оқтармен бомбалау шабуылы жасалды. Диверсиялық бомбалау, сондай-ақ 1812 жылдың қараша айында жасалған тағы бір бомбалау форттағы бірнеше ғимараттың қирауына себеп болды. Брок Куинстон-Хайтста қаза болғаннан кейін Форт-Джордждың солтүстік-шығыс бастионында әскери салтанатпен жерленді.

Форт-Джордж шайқасы

Форт-Джордж шайқасы 1813 жылдың 25 мамырында Форт-Джордж форты артиллериялық оққа түсірілгенде және Форт-Ниагарадан, сондай-ақ жаңадан салынған және нығайтылған жағалау батареяларынан қызу оқтар шашылғанда басталды, нәтижесінде форт ішіндегі ағаш құрылыстар қирады. Екі күннен кейін 2300 сарбаздан тұратын американдық десант күштері төрт толқынмен Онтарио көлінің жағалауындағы Форт-Джорджға түсіп, артиллериялық оқ астында қону жасады. Үшінші қону толқынына қарай бригадир генерал Джон Винсент өзінің 560 адамынан тұратын күшінің қамалға алынып, Форт-Джордж фортында қоршауға түсу қаупі бар екенін түсінді. Осыдан кейін ол форттың оқ-дәрілерін жоюға, қаруларын істен шығаруға және форттан шегініп, эвакуациялауға бұйрық берді. Джон Нортон басшылығындағы Бірінші Ұлттардың жауынгерлері британдықтардың шегінісін қамтамасыз етті, бірақ американдықтар оларды қууға тырыспады. Американдықтар фортқа абайлап жылжыды, мүмкін саботажға ұшыраған оқ-дәрі қоймасына қарсы кез келген жарақаттан қашынғысы келді; осыған ұқсас жағдай Йорк шайқасының соңында орын алған болатын. Американдық әскерлер форттың қалған бөлігінің жойылмауына мүмкіндік берді, өйткені АҚШ артиллериялық капитаны оқ-дәрі қоймасының бірінші қозғалтқышын сөндіру үшін жеткілікті уақытта келді.

Америкалық оккупация

Британдықтар 7 маусымда фортты эвакуациялағанмен, американдық күштер 9 маусымға дейін фортты ресми түрде басып алмады. Американдықтар фортты басып алғаннан кейін, олар дереу жаңа бекініс жұмыстарын бастады, форттың бастиондарын нығайтып, солтүстік-батыс бастионын кеңейтті; форт орталықтың АҚШ армиясының штабы ретінде пайда болды. Американдық күштер форттың ескі бекіністерінің бір бөлігін пайдаланғанмен, форт айтарлықтай кішірейтіліп, қорғануға қолайлы бесбұрышты нығамға айналды. Жер қабаттарын қайта жаңартумен қатар, олар палисадты жөндеп, солтүстік-шығыс бастионға жақын және өзенге қарай ор қазды. Дегенмен, форт ішінде басқа тұрақты құрылыстар салынбады, оның әскерлері форттың шетіндегі кішкентай бекеттерде орналасты. Форт негізінен фортқа іргелес американдық лагерьді іштен шабуылдан қорғау үшін қайта жабдықталды. Американдықтар лагерьді Ниагара түбегіне басып кіру үшін бастапқы пункт ретінде пайдалануды жоспарлады. Фортты жеті ай бойы басып алған кезде, американдық әскерилер бастапқыда өздерінің шабуылына дайындалу үшін фортқа көбірек сарбаздар әкелді және жергілікті еріктілер корпусын құрды, бұл соғыс барысында форт ішінде құрылған жалғыз әскери бөлім болды. Форт түбекке американдық шабуылға көпір ретінде қызмет етуі тиіс болғанмен, американдық әскерилер бірнеше қиындықтарға тап болғаннан кейін шабуыл жоспарларын қайта қарауға мәжбүр болды, олардың ішінде ауру, дезертирлік деңгейінің жоғарылауы, лагерь шегінен тыс жерде шабуылға ұшу қаупі және Стони Крик пен Бивер Дам шайқастарынан кейін британдықтардың аймаққа жақындауы болды. Ішкі аймаққа одан әрі ілгерілеу жоспарлары ақырында тоқтатылды, ал американдық күштер форттан баяу шегіне бастады; 1813 жылдың желтоқсанына дейін Форт-Джорджде бар болғаны 60 сарбаз қалды. 1500 британдық сарбаз бен 700 жергілікті жауынгер фортқа қарай жылжып келе жатыр деген хабарды алғаннан кейін, американдық гарнизонға шегінуге және фортты, сондай-ақ жақын маңайдағы елді мекенді қиратуға бұйрық берілді. Американдық гарнизон 11 желтоқсанда форттың қаруларын істен шығарып, елді мекенді өртеп, фортты тастап кетті; бірақ форттың қалдықтарын бұзбады.

Британдықтардың қайтадан басып алуы

Британдық әскерлер американдықтар қаладан кеткеннен кейін көп ұзамай фортқа келді, форттағы жалғыз қалған ғимараттар оқ-дәрі қоймасы және американдықтар салған бірнеше уақытша қоймалар болды. Фортты қайта басып алғаннан кейін, британдықтар дереу уақытша казарма, офицерлерге арналған жатақхана, қарауыл үйі және тағы бір қойма салуға кірісті. Фортты қайта басып алғаннан тоғыз күн өткен соң британдық әскерлер шабуыл жасап Форт-Ниагараны басып алды, ал Ниагараның өртелуіне жауап ретінде өзеннің американдық жағындағы елді мекендерді қиратты. Форт-Ниагара соғыстың соңына дейін британдықтардың бақылауында болғандықтан, британдық әскери назар стратегиялық маңызы бар Форт-Ниагараға ауысты, ал Форт-Джорджді күтіп ұстауға қосымша инвестициялар жасалмады. 1814 жылдың шілде айында Винфилд Скотт басқаратын американдық әскерлер Джордж және Ниагара форттарын басып алуға тырысты. Бірақ Скотт уәделенген теңіз күші келмейтінін түсінген соң, шегінуге мәжбүр болды.

1812 жылғы соғыс

1817 жылы американдық президент Джеймс Монро Ниагара өзенінің канадалық жағына достық сапармен келді және фортта британдық офицерлер оны құрметпен қарсы алды. Бірақ, соғыстан кейін әскери сарапшылар Форт Джорджтың Ниагара өзенінің сағасын күзетуге қабілетсіздігін сынады, нәтижесінде 1820 жылдары өзен сағасына жақын жерде Миссиссага форты салынды. Осы кезеңде форттың оңтүстік-батысында, американдық жағындағы батареялардың атыс қашықтығынан тыс жерде Батлер казармасының құрылысы басталды. Кейін 1821 жылы форттағы мүлік аукционға шығарылды, ал келесі жылы оның палисадалары басқа жерлерге көшірілді. 1825 жылы Исаак Броктың денесі солтүстік-шығыс бастионнан шығарылып, Куинстондағы Брок ескерткішіне қайта жерленді. 1828 жылы британдық армияның орталық дивизиясының штабы ресми түрде Йоркке көшірілді, форт тек бірнеше «ағаштан жасалған, шіріп бара жатқан казармалардан» тұрды делінген. 1839 жылы Navy Hall британдық гарнизонның казармасына айналдырылды, ал форттың бұрынғы казармалары жылқы қораларына бейімделді. 1860 жылдары Канада үкіметі аймақтағы британдық әскери кешенді – Форт Джордж, Форт Миссиссауга, Батлер казармасы және жаттығу алаңын – бақылауға алды. Бірақ Форт Джорджтың қираған қалдықтарын канадалық милиция аз пайдаланды. Форттың қираған жерлері уақыт-уақыт жеке азаматқа жалға беріліп, ол мүліктің күзетшісі болып жұмыс істеді. Осы кезеңде бірнеше ғимараттар басқа мақсаттарға бейімделді: офицерлердің пәтерлері ферма үйіне қосылды, оқ-дәрі қоймасы сено сақтауға пайдаланылды, ал жер учаскесі мал жаюға қолданылды. 1880 жылдары бастиондар мен оқ-дәрі қоймасы нашар күйде болды, форттың бір бөлігі егістік жер ретінде пайдаланылды, тек офицерлердің пәтерлері күзетшімен қамтылған. 1882 жылы Райт отбасына Милиция және қорғаныс департаментінен жалға алуға рұқсат берілді, бұл аймақта гольф клубының ашылуына әкелді, ал гольф алаңы форттың қираған жерлерінің бір бөлігін алып жатты. 1895 жылы гольф алаңы он сегіз тесікті алаңға айналдырылды және 1895 жылы одан әрі қираған жерлерге дейін кеңейтілді. Гольф клубы форттың қираған жерлерін тазартуды ұсынғанда, форттың қираған жерлері даудың тууына себеп болды. Гольф клубының мүшелері негізінен осы аймақта жазғы демалысын өткізетін американдықтардан құралғандықтан, бұл ұсыныс жергілікті және Торонто газеттерінен сынға ұшырады. Газеттер ұлтшыл мақалалар жариялап, бұл ұсынысты «қасиетті ерлік орындарына құрметсіздік жасау және демалыс күнін бұзушы американдықтарға [сату]» деп сипаттады. Күшті сынға ұшыраған гольф клубы форттың қираған жерлеріне қатысты жоспарларынан бас тартты. Гольф клубы Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін аз уақыттан кейін жұмысын тоқтатты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде канадалық әскер форттың эспланадасында әскери госпиталь салдырды, онда асхана, ас үй, күзет үйі және фортқа іргелес жерлер болды, бұл жиынтыс Ниагара лагері деп аталды. Ғимараттар соғыс аяқталғанға дейін әскерилердің қызметінде болды.

Тарихи нысанға айналдыру

1921 жылдың 21 мамырында бұл орын Канаданың ұлттық тарихи ескерткіші деп танылды және орынға тас тіреуі орнатылды. 1930 жылдардың ортасында Ұлттық қорғаныс департаменті Ниагара парктері комиссиясынан ұсыныс қабылдады, онда комиссия Форт Джордж, Форт Миссиссауга және Флот залын қайта жаңартуға және қалпына келтіруге міндеттенді, ал барлық үш мүлікті жылына 1 долларға 99 жылға жалға алды; департамент алты айлық хабарлама бергеннен кейін мүлікті қайтарып алу құқығын сақтап қалды. Комиссия 1937 жылдың тамызында Флот залын қалпына келтіруді бастады, содан кейін форттың оқ-дәрі қоймасын қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Алайда, форттың офицерлік жатақханасы бұзылып, форттың басқа бөлігіне көшірілді; ал Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған ғимараттар форттан тысқары жерге көшірілді. Осы кезеңде бульдозерлер форттың топырақ қоршауларын орнына қою үшін де пайдаланылды. Айналасындағы аумақ та, орынның үнемі тасталып кетуінен туындаған өсімдіктерден тазартылды. 1939 жылы форттың бұрынғы ғимараттарын қайта құру және форттан тыс жердегі келушілер орталығы ашылды. Құрылыс жұмыстарын жеңілдету үшін ақ қарағай Солтүстік Онтариодан әкелінді. Фортты қайта құру 1939 жылы ағаш қақпаларын орнатумен аяқталды, бірақ оның келушілер орталығы бірнеше ай бойы салынып жатты. Қайта құру және қалпына келтіру жұмыстары негізінен 1799 жылғы форттың бастапқы жобаларына сүйене отырып, Ниагара парктері комиссиясының төрағасы Томас МакКвестен, сонымен қатар провинциялық қоғамдық жұмыстар министрі болып қызмет ете отырып, жұмыс бағдарламалары арқылы жүзеге асырылды. Қайта құру кезінде пайдаланылған ағаш материалдарының беріктігін арттыру үшін креозотпен өңделді, бұл материал 2010 жылға дейін сақталды. Форт Джордж 1939 жылы Канада Корольдік турының бағдарламасына енгізілді, бірақ Корольдік кортежі форттан ғана өтті, оның ішіне ешқашан кірмеді. Ниагара Капитал Комиссиясы бастапқыда орынның "салтанатты ашылуын" жоспарлаған еді; бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғандықтан, бұл ұсыныстар тоқтатылып, соғыс кезінде "жеткіліксіз" деп танылды. Форт Джордж 1940 жылдың 1 шілдесінде көпшілікке ашылды; бірақ оның "ресми ашылуы мен бағышталуы" 1950 жылдың маусымына дейін болған жоқ, онда Корольдік Канада Әуе күштері мен АҚШ Әуе күштерінің ұшқыштары арнайы көрсетілім жасады. Ниагара парктері комиссиясы фортты музей ретінде басқарды, қайта құрылған блокхаустарда әскери артефактілерді көрсететін болды. 1969 жылы комиссиямен жасалған жалға алу шарты мерзімінен бұрын тоқтатылды, өйткені мүлік Ұлттық қорғаныс департаментінен Канада парктеріне берілді. 1987 жылы Форт Джордж достары атты азаматтардың бірлестігі құрылды. 2009-2010 жылдары форттың ландшафтын анықтау және соғыс кезінде сарбаздар қалдырған артефактілерді қазу мақсатында бірнеше археологиялық қазбалар жүргізілді.

Негіздер

Форт пен оның айналасындағы аумақтарды Канаданың Парктер Канадасы Канаданың Форт-Джордж Ұлттық тарихи орны ретінде басқарады. Ұлттық тарихи орынға форт және форттың сыртында орналасқан келушілерді қарсы алу орталығы кіреді. Форттың батысында Форт-Джордж Ұлттық тарихи орнын Батлер казармасынан бөліп тұратын жасыл кеңістік – ортақ жер орналасқан, Батлер казармасы да Канаданың Ұлттық тарихи орны болып табылады. Тарихи орындағы түпнұсқа фортқа қатысты жалғыз құрылым – тас ұнтақ дәрі қоймасы. Ал қалған ғимараттардың көпшілігі 1930 жылдардағы фортты қайта жаңарту кезінде салынған. Барлық тарихи қайта жаңартылған құрылымдар "2-деңгейлі мәдени мүліктер" саналады, себебі олар форттың "тарихи ерекшелігін" көрсетеді, Ұлы депрессия кезінде жұмыс жасау арқылы тарихи орындарды дамытуға арналған оқу ресурсы болып табылады, сондай-ақ 1930 жылдардағы тарихи мұраны сақтау қозғалысы қолданған әдістерді көрсетеді.

Қалқа

Форт 19 ғасырдың басында бірнеше рет өзгертілгенімен, 1937-1939 жылдардағы қайта құру форттың 1799 жылғы конфигурациясына ұқсас етіп келтірді. Дегенмен, қайта құру алдында толыққанды археологиялық зерттеу жүргізілмегендіктен, қайта құрылған форт пен 1799 жылғы түпнұсқа форт арасында бірнеше айырмашылықтар бар; ең бастысы – қоршаудың орналасуы және блокхаустардың сыртқы келбетіндегі езгешеліктер. Сонымен қатар, бульдозерлер форттың топырағын қайта жасай келгендіктен, форттың ішкі жазықтығы айтарлықтай тегістелді, нәтижесінде түпнұсқа фортқа қарағанда беткейі тегіс болды. Оқ-дәрі қоймасы – форттағы жалғыз сақталған түпнұсқа ғимарат. Фортта қайта құрылған ғимараттарға төрт блокхаус, бір қабатты офицерлердің асханасы, колониалдық жаңғыру стилінде салынған бір қабатты тікбұрышты офицерлер пәтері және кедр шатырларымен жабылған екі қабатты шатырлы тікбұрышты қарауыл үйі кіреді. Барлық қайта құрылған ғимараттар түпнұсқа құрылыстардың еркін интерпретациясы болып табылады, олардың дизайны сәулетшінің шекаралық фортқа қатысты түсінігіне негізделген. Ғимарат қазіргі заманғы шеберхана ретінде пайдаланылады, бірақ ол басқа қайта құрылған ғимараттармен үйлесімді эстетикалық стильде салынған. Үш блокхаустың бәрі екі қабатты ағаш құрылыстар, екінші қабаты бірінші қабаттан сәл шығып тұрады. Олардың барлығы төмен еңісті шатырмен және кедр ағашымен жабылған. Басқа блокхаустар сияқты, олар екі қабатты және екінші қабаты шығып тұрады; бірақ басқа блокхаустардан айырмашылығы, оның пішіні сегізбұрышты. Форт әскери-теңіз күштерінің залынан жоғарыда орналасқан болса да, оқ-дәрі қоймасы шатқырдың ойысына салынған; сондықтан Ниагара фортынан көрінетін жалғыз бөлігі – шатыры ғана. Оқ-дәрі қоймасы салынысымен бірге, шатқырдан жиналған ылғалды суды кешіру үшін дренаж жүйесі қажет болды, бұл еден тақталарының шіруін болдырмауға көмектесті. Форттың оқ-дәрі қоймасы аяқталғанға дейін, британдықтар өз гарнизонын Ниагара фортынан Джордж фортына көшірген соң, бастапқы әскери-теңіз залы қысқа мерзімге оқ-дәрі сақтау орны ретінде пайдаланылды. Оқ-дәрі қоймасы аяқталғаннан кейін, оны одан әрі нығайту мақсатында, қойманың солтүстүстүбатысында қорғаныс топырақ жұмыстары жүргізілді. Қабырғалар 2 метрлік (6 фут) әк тастан қаланған, бұл тас жақын жердегі Куинстоннан алынған болуы мүмкін. Ішкі бөлігі кірпіштен салынған, ал төбесін нығайту үшін 1 метрлік (3 фут) кірпіш арка қолданылған. Кішкентай терезелер мен есіктер мыспен қапталған, бұл оқ-дәрінің ұшқындардан кездейсоқ тұтануын болдырмайды. Екі қабатты ағаш едендер де шегеленген емес, тіреулермен бекітілген. Алайда, осы ерекшеліктерге қарамастан, ғимарат снарядтан қорғалмаған және жазатайым оқиғалар немесе жаудың шабуылы салдарынан өртке ұшырауы мүмкін. Оқ-дәрі қоймасы Исаак Брок тастап кеткен форттың бөлігінде орналасқан болса да, ол пайдалануда болды. Квинстон биіктігіндегі шайқаста, қойманың төбесіндегі металл жабын өртенді, бірақ гарнизон металл жабындыларды тез алып тастап, өртті сөндірді. Форт 1820 жылдары британдықтар Форт Миссиссаугаға көшкенімен, қойма 1830 жылға дейін Форт Миссиссауга гарнизонымен пайдаланыла берді. 19 ғасырдың ортасында ғимаратқа кейде жер басып алушылар кіріп отырды. Ғимарат 300 баррель оқ-дәрі сақтауға арналған, сондай-ақ тас және кірпіштен салынған екінші оқ-дәрі қоймасы салынды, бірақ ол тасталып, 1814 жылы "құлаған" деп хабарланды.

Қалқалар

Форттың қабырғалары алты бастионнан тұратын, әрқайсысы ағашпен бекітілген және пикет желісімен байланыстырылған, тегіс емес жер жұмыстарынан құралған. Жер жұмыстары 1930 жылдары бульдозерлермен жасалған. Қазіргі жер жұмыстары көбінесе бульдозерлермен салынып жатқанмен, алғашқы форттың жер жұмыстары шатқалдың үстіне ағаштан жасалған тіреулермен, ал топырақты тұрақтандыру үшін суға толы сазды пайдаланып салынған. Жер жұмыстарын қайта құруда бульдозерлер қолданылғандықтан, бастапқы форттың орналасуымен тек екі солтүстік бастион маңындағы аймақ ғана ұқсас. Форт нағыз қорғаныс бекінісі емес, жабдықтау қоймасы ретінде жобаланғандықтан, жер жұмыстарының бастиондары тиімсіз орналасқан, өзара байланыспаған атыс жолдары қабырғалардың кейбір бөліктерінде осал жерлерді тудырған. Бұл кемшіліктерді жоюға тырысулар 1812 жылғы соғысқа дейін жасалды, сол кезде Исаак Брок форттың көлемін кішірейте отырып, оңтүстік қабырғаларын тастап, жаңа қорғаныс шебінде палисадтар орнатуды бұйырды. Американдықтар фортты басып алған кезде форттың алғашқы қабырғаларына қосымша өзгерістер енгізіліп, оны кішкентай, қорғанысқа қабілетті бесбұрышты фортқа айналдырды. Бұл өзгерістер қайта жаңартылған Джордж фортында көрсетілмейді, қалпына келтіру процесі фортты 1799 жылғы түріне қайтарады; бірақ форттың жанындағы американдықтардың қазған орларының археологиялық қалдықтары әлі де көрініп тұр.

Әскери-теңіз залы

Форттан басқа, Форт Джордж ұлттық тарихи алаңында Ниагара өзенінің жағалауындағы форттың шығыс қамалдарының астында орналасқан, қайта құрылған тарихи ғимарат – Navy Hall бар. Алғашқы Navy Hall форт Джордждің алғашқы құрылысынан бұрын салынған, бұл ғимарат провинциялық теңіз корпусының казармасы ретінде қызмет еткен, ал аумақтың үлкен бөлігі Форт Ниагара үшін кеме жасау және жабдықтау орталығы ретінде пайдаланылған. 1780-ші жылдардың соңы мен 1790-шы жылдардың басында ғимаратты Үстіңгі Канаданың вице-губернаторы Джон Грейвс Симко уақыт-уақыт жеке резиденция ретінде пайдаланған. Симконың кеңсесі Форт Джордждегі сарбаздар үшін офицерлер клубына айналдырылған, ал ғимараттың қалған бөлігі провинциялық теңіз корпусының мүліктерін сақтау үшін қолданылған. 1812 жылдың қараша айында американдық артиллериялық оқшашу салдарынан алғашқы Navy Hall қирады. Британдықтар соғыс аяқталғаннан кейін Navy Hall-ды және жаңа кемежайды қайта салды, бірақ бұл жаңа құрылыс сәл кішірек болды. 1840 жылға қарай Navy Hall казарма ретінде қайта жабдықталды, ал айналасында күзет үйі, кеден үйі, паром станциясы және таверналар салынды. Алайда, 1850-ші жылдарға қарай бұл ғимараттар тек қойма ретінде пайдаланылатын болды. Эри және Ниагара теміржолының құрылысына орай, Navy Hall форттың қираған қалдықтарына жақынырақ жылжытылды және кейіннен жылқы тұрағы ретінде пайдаланылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ғимарат Канада медициналық корпусының зертханасына айналдырылғаннан кейін жартылай реставрацияланды. Бірақ соғыс аяқталғаннан кейін ол тағы да тасталып, нашарлауына себеп болды. Эри және Ниагара теміржолы жабылғаннан кейін ғимаратты бастапқы орнында қайта құру жұмыстары басталды. Жаңа тас іргетас салынды, ғимараттың қасбеті көбінесе таспен қапталды, ал ағаш ескі қорадан құтқарылды. 1969 жылы Navy Hall Канаданың ұлттық тарихи орны деп жарияланды, бірақ ол Форт Джордж ұлттық тарихи орнымен байланысты күйінде қалды. Форт Джордждегі басқа қайта құрылған ғимараттар сияқты, Navy Hall-дың тарихи мәртебесі ғимараттың негізгі ауданымен шектеледі. Басқа қайта құрылған ғимараттар сияқты, Navy Hall-дың ұлттық маңызын Канаданың тарихи сайттар және ескерткіштер жөніндегі кеңесі бағаламады және бұл тарихи орын үшін "2-деңгейлі мәдени ресурс" саналады.

Мұражайдың қызметі

Парктер Канада фортты тірі мұражай ретінде басқарады, келушілерге 19 ғасырдағы Жоғарғы Канададағы әскери өмірге шолу жасауға, сондай-ақ 1812 жылғы соғысқа арналған көрмелерді ұсынады. Көптеген көрмелері губернатор-лейтенант Симкоға және провинциялық теңіз күштеріне – Канада жасақтарының теңіздік бөліміне арналған. Мұражайда 1812 жылғы соғыс кезеңінде фортта болған бірнеше артефакттар сақталған, оның ішінде 100-ші пехоралық полктің офицерінің портреті, Корольдік инженерлер офицерінің қолданған деп саналатын қылышы және Линкольн мен Велланд жасақтарының қылыш белбеуінің пластинасы бар.