Кіріспе

П. Г. Водхаусдың 1915 жылғы романы «Жаңа нәрсе» – П. Г. Водхаусдың романы, алғаш рет АҚШ-та «Жаңа нәрсе» деген атпен, 1915 жылдың 3 қыркүйегінде D. Appleton & Company баспасынан жарық көрді. Ұлыбританияда бұл роман 1915 жылдың 16 қыркүйегінде Methuen & Co. баспасынан «Something Fresh» деген атпен шықты.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Аш Марсон және оның бірге тұратыны Джоан Валентайн екеуі де "Мамонт" баспасында жазушы болып жұмыс істейтінін біледі. Джоан Ашты көңілсіздігін жеңіп, өмірін жаңа бағытқа бұруға шақырады. Темірқасықта, Фредди Трипвуд, Эмсворт графының кіші ұлы, американдық миллионер Дж. Престон Петерстің қызы Алина Питерске үйленуге міндеттенген. Фредди күмәнді Р. Джонсқа барып, бір кезде хор қызына жіберген хаттарын қайтарып алуды үміттенеді, себебі олар оған қарсы уәде бұзу ісі қозғалуы мүмкін деп санайды. Кейін әкесі Алинаның әкесіне оның қоңыздар жинағын көруге келеді және ойсыздықпен Петерс мырзаның бағалы экспонатын қалтасына салып алады. Питерс графқа күдікпен қараса да, қызының некесіне қауіп келтіруден қорқып, оған қарсы тұра алмайды. Алинаны Гонконг полициясының офицері Джордж Эмерсон қуалайды, ол онымен үйленгісі келеді. Фредди Трипвудпен дос болған Джорджты Бландингс қалыбына, отбасылық үйіне шақырады, Алина мен оның әкесі де сонда келіп жатқан кезде. Р. Джонс Фреддидің бұрынғы сүйіктісі, Джоан Валентайннің мекенжайын табады, ол оған Фреддиден келген хаттарды бұрыннан жойғанын айтады. Джонс кетіп бара жатқанда, Джоанның бұрынғы мектептес досы Алина келіп, есікте күдікті Джонс тыңдап жатыр. Алинаның әкесі оның скарабеясын қайтарып әкелгенге 1000 фунт стерлинг сыйақы ұсынатынын естігенде, Джоан өзі Бландингске барып, Алинаның қызметшісі болып көрініп, скарабейді қайтарып алып, сыйақыны алуға шешім қабылдайды. Аш газеттегі жарнамаға жауап береді және Петерс мырза оны Бландингске сапары кезінде скарабейді ұрлау үшін жеке қызметшісі ретінде жұмысқа алады. Аш бұл туралы Джоанға Лондоннан пойызға отырғанда хабарлайды. Сапар барысында Джоан Ашқа үлкен үйдің қызметшілері арасында сақталатын әдептің күрделі жүйесі туралы ескертеді. Ол оны өз жоспарынан бас тартып, өзінің бәсекелесі болмауға көндіруді үміттенеді. Олар келгеннен кейін Аш үй шаруашылығын басқаратын Бичпен сұхбаттасқанда қорқып, аяғы мен асқазаны туралы оның шағымдарын тыңдауға мәжбүр болады. Петерс мырзаның да асқазан ауруы бар, және Аш оған жаттығу жасап, сигаретка тоқтамаса, ынтымақтастық жасамаумен қорқытады. Түнде Аш пен Джоан екеуі де скарабейді ұстауға тырысады, бірақ Лорд Эмсворттың сақшысы Руперт Бакстер оларды дерлік ұстап ала жаздайды. Келесі күні таңертең Аш пен Джоан одақтас болуға шешім қабылдайды және тиындарды лақтырып, скарабейді ұрлауға кезегімен келіседі. Алина әкесі сияқты аз тамақтанатындықтан, Джордж оған түн ортасында қонақасы дайындау үшін төмен түседі және қараңғы дәлізде Ашпен соқтығысады. Олар шулы төбелес бастайды, бірақ күдікті Бакстер олардың үстінен сүрініп, жарық жанған кезде тамақ пен сынық қытай ыдыстарымен қоршалған күйде табылғаннан кейін қашып кетеді. Ол бәрін оятып, түн ортасында тамақ іздегені үшін лорд Эмсворттан қатты сөкпе жейді. Келесі түнде Джоанның кезегі келеді, бірақ ол скарабейдің жоғалғанын біледі. Олар іздеп, Аш пен Джоан Фреддидің Р. Джонсқа ақша төлеуге мұқтаж екенін біледі, ол Джоан одан ақша талап етуде деп жалған айтады. Бірақ Фредди Аш жазған детективтік әңгімелердің жанкүйері және оған сеніп, ұрлық жасағанын мойындап, скарабейді қайтарады. Аш кетіп бара жатқанда, лорд Эмсворт келіп, Алинаның Джордж Эмерсонмен бірге Лондонға пойызбен қашқандағын хабарлайды, ол Гонконгқа қайтарылып алынған. Фредди бұл жайтты естігенде қорқып, көңілі көтеріледі. Аш скарабейді қайтарғанда, Петерс мырза оның денсаулығының жақсарғаны үшін сыйлық ретінде Ашты Америкаға жеке жаттықтырушысы ретінде алып кетуді ұсынады. Аш Джоаннан үйленуді сұрауға уақыт табады, ол олардың серіктестігінің аяқталуына қайғырып отырғанын мойындайды. Нәтижесінде, терезеден қарап тұрған сауыт-саймақ қызметшісі оларды сүйіскенін көргенде, оның көңілсіз өміріне қуаныш сыйлайды.

Өмірбаян

Викториялық Англияда жас бала кезінде Вудхаузды әпкелерімен бірге зәулім үйлерге алып жүретін, ол көбінесе Қызметшілер залында шай ішетін. Сол жерде ол қызметшілердің иерархиясымен және әдеп-намыс ережелерімен танысты. Осы бақылаулары "Жаңа бір нәрсе" романына енгізілді. П. Г. Вудхауз бұл романды жазудан бұрын оның ағасы Уолтер Мередит Дине, ал кейіннен үлкен ағасы Филип Певериль Гонконг полициясының бас штаб офицері болып қызмет еткен, романдағы Джордж Эмерсон сияқты.

Жариялану тарихы

Вудхаус оқиғада фунт стерлингті долларға айналдырып, "The Saturday Evening Post" американдық оқырмандары үшін 1915 жылдың 26 маусымы мен 14 тамызы арасында жарияланды. Америкада "Something Fresh" деген атаудың орнына "Something New" деген атау қолданылды, себебі "fresh" сөзі Америкада "әдепсіз" мағынасын білдіреді. Осы үшін Вудхаус 3500 доллар гонорар алды, бұл оның бұрынғы еңбектерінен көп. "The Saturday Evening Post" журналында жарық көрген серияға Ф. Р. Гругер салған суреттер де қосылды. Кітап 1969 жылы жаңадан қосылған алғы сөзбен "Блэндингс қамалының сағасының" бастауы ретінде сипатталды. Осы оқиғаға жылдар бойы көптеген жаңа элементтер енгізілді, бірақ бір маңызды кейіпкер жоқ болды. Бұл – Лорд Эмсворттың әпкесі, леди Энн Уорблингтон. Ол "Something Fresh" романында бас ауруымен ауырып, көбінесе бөлмесіне қамалып отырады және енді ешқандай Блэндингс романында пайда болмайды.

Бейімделулер

2009 жылы Арчи Скоттни бұл әңгімені BBC Radio 4-тің «Classic Serial» сериясы үшін радиодрама ретінде бейімдеді. Орындаушылар құрамына Айан Огилви баяндаушы рөлінде («Вудхаус» рөлімен), Айон Груффуд Аш Марсон, Хелен Маккрори Джоан Валентайн, Мартин Джарвис Лорд Эмсворт, Гектор Элизондо Дж. Престон Петерс, Андреа Боуэн Алина Петерс және Джеймс Фрейн Джордж Эмерсон кірді.