Кіріспе

П. Г. Вудхаус-тың 1936 жылғы романы.

«Күлкілі газ» – П. Г. Вудхаус-тың комик романы, алғаш рет Ұлыбританияда 1936 жылғы 25 қыркүйекте «Герберт Дженкинс» (Лондон) және АҚШ-та 1936 жылғы 19 қарашада «Doubleday, Doran» (Нью-Йорк) баспаларында жарық көрді. Бірінші тұлғада жазылған оқиға 1930-жылдардың басында Голливудта өтеді (депрессия екі рет еске алынады) және, мысалы, Бадд Шульбергтің «Сэммиді не қылады?» (1941) романымен салыстырғанда, киноиндустриясына, әсіресе балалар жұлдыздарына, жеңіл-жеңіл және тек әзіл-қалжыңмен толы көзқарас ұсынады. Шульберг пен Вудхаус екеуі де сценарийшілер мен актерлердің жұмыс іздеу жолдарын суреттейді, бірақ Вудхаус бұл суреттеуде ешқандай қатыгездікке немесе сынға бармайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Дрон Реджинальд ("Реджи") Свитин, әңгіменің баяндаушысы, Хавершоттың үшінші графы. Ол 28 жаста, тұрмысқа шықпаған, ал бет-әлпеті гориллаға ұқсайды. Отбасының жаңа басшысы ретінде оған Клара әпкесі мен отбасылық заңгер Плимсолл күрделі тапсырма береді: ол Голливудқа барып, Клара әпкесі ұлын, өзін қиындыққа ұшыратқаны сияқты туысы Эггиді іздеп, оны үйге әкелуі керек. Әсіресе, Реджи Еггидің некеге тұруы, не болмаса некеге тұруы, американдық алтын қазушымен, ол, әрине, атақты отбасынан төмен болады. Чикагодан Лос-Анджелеске бара жатқан пойызда Реджи танымал кино актрисасы Эйприл Джунмен танысады және дереу оған ғашық болады. Голливудқа келген соң, ол Еггиді іздеуді мүлдем ұмытып кетеді, бір күні кешке ол оны Эйприл Джунның кешінде кездестіреді. Оның үстіне, Эггиді Реджидің бұрынғы қалыңдығы Энн Баннистер сүйеді, ол енді Эггимен тұрмысқа шыққан. Эггидің айтуынша, Энн оны реформалауды қалайды: оны ішімдікті азайтып, жұмыс табуды қалайды. Тойдың қонағы ретінде керемет, жұмсақ және қамқор Апрель-Жун ("Мен үшін ақша мен атақ ештеңе емес, Лорд Хавершот") табу қиын. Ақыры ол мұны жүзеге асырып, оған ұсыныс жасамақ болғанда, Реджидің тісі - дәл уақытында, кейіннен белгілі болғандай - қатты ауырады, сондықтан ол барлық жоспарларын кейінге қалдырып, үйге асығып, тіс дәрігеріне кездесуді жоспарлайды. Келесі күні түстен кейін ол И. Ж. Зизбаумның күту бөлмесінде 12 жасар кино жұлдызы және барлық американдық аналардың сүйіктісі Джоуи Кулимен танысады. Джойдің де тісі шығады, бірақ Джойді операцияға Б. К. Бурваш, Зиззбаумның бәсекелесі - Реджимен дәл сол уақытта ортақ күту бөлмесі бар. Қазір журналистер Джоуидің суретін түсіріп, сұхбат алу үшін стоматологтың кабинетіне шабуыл жасайды. Реджи мен Джой екеуіне де анестетика ретінде күлкі газы беріледі. Реджи есін жиғанда, ол өзін Б. К. Бурвашпен сөйлесіп, сонымен қатар соңғысының креслосында отырғанын көреді. Ол төртінші өлшемде ауысу болды деген қорытындыға келеді: Джоуи мен оның жандары денелерін ауыстырды. Ол жағдайды жөндей алмастан, оны көлікке салып, "үйіне" алып келеді. Джоуидің Голливудтағы үйі - ол түпнұсқада Чиликоте, Огайодан, анасы тұратын жерде - Бринкмейерлер үйі, кішкентай Джоуи үшін алтын тор. Оны бейресми түрде асырап алған Т. П. Бринкмейер, Голливуд киносының магнаты, және оның орта жастағы әпкесі, Мисс Бринкмейер, әсіресе әдепсіз болып шығады. Бірте-бірте Реджи Джоуидің күнделікті өмірін біледі, ол оны қорқынышты деп санайды: ол негізінен құрғақ пішендерден тұратын қатаң диетаға отырды, бірақ қазір оның 12 жасар баланың тәбеті бар! Ол ресми жағдайда ғана үйден шығуға құқылы, оған ешқандай ақша берілмейді. Ол Бринкмайердің қатаң режимін өз бөлмесінің терезесінен сыртқа шығып, қосымша ғимараттың төбесінде көтеріліп қана жеңе алатынын тез біледі. Ол Бринкмейерлердің қызметкерлерінің арасында кейбір одақтастарды табады (олардың барлығы Бринкмейердің назарын өзіне аударып, шынайы өмірдегі қызметші рөлдерін ойнағысы келетін актерлер): Бағбан оған Мексиканың мүйізді жабайылары мен кейбір бақаларды (Мисс Бринкмейердің бөлмесі мен киімдерінде жасыру үшін) береді; және Чэфинч, капеллер, тіпті оған Джоуидің тісін баспасөзге (олар өз кезегінде оны сувенир іздеушіге беруге дайын болуы мүмкін) айтарлықтай бағамен сата алады деп ұсынады. Ақшаға деген құштарлығынан Реджи келіседі, бірақ ақшаны алып, Нью-Йоркке қашатын Шаффинш оны алдап алады. Сонымен қатар, Реджи Энн Баннистердің Джоуи үшін қыз ретінде қызмет етуге жалдалғанын білгенде қатты алаңдайды. Мысалы, оның міндеттеріне баласын жуу кіреді, бұл Реджиден қатаң түрде бас тартады. Осы арада Джой Реджи денесіне кіріп, кек алу сапарына шығады: ол айналасындағы барлық жағымсыз адамдарды "мұртқа" (сөзбен айтқанда) "ұяуға" ант берді, оның пресс-агенті мен оның соңғы фильмінің режиссері. Ол сондай-ақ Бринкмайердің үйіне кіреді және мисс Бринкмайерді бассейнге итеріп жібереді. Қайда барса да, куәгерлер оны гориллаға ұқсатады деп айтады. (Реджи Хавершот романның басында өзінің әсіресе әдемі емес екенін мойындайды.) Екінші жағынан, Эгги (оның терісі, әсіресе таңертеңгілік "жасыл" деп сипатталады) Реджимен Джойдің денесінде кездескен кезде, ол өзінің ішімдік ішу әдеті өзін жеңіп шықты деп санайды. Ол үрейленіп, "Жаңа таң" ғибадатханасына, ұстамдылық ұйымына қосылады, ақырында оның промоутерлерінің бірі Мейбел Прескоттпен ұзатылады. (Барлығы екі күннің ішінде болды.) Реджи/Джой мен Эггидің кездесулерінің бірі - Эгги бала�...

Жариялану тарихы

Laughing Gas 1935 жылы 24 наурыз бен 28 сәуір аралығында «This Week» журналында (АҚШ) алты бөлімге бөлініп жарияланды, суреттері Уоллес Морганға тиесілі. Ол сондай-ақ 1935 жылдың тамыз және қазан айлары аралығында «Pearson's Magazine» (Ұлыбритания) журналында бөлім-бөліммен жарияланды. Бұл әңгіме 1985 жылдың мамыр айында Лондонның «Хатчинсон» баспасында жарық көрген Вудхаус әңгімелерінің «Голливуд Омнибусы» жинағына енгізілген.