П.Г. Вудхаус әңгімелерінен Ағата Грегсон: Берти Вустердің қатал тәтесі

Кіріспе

Агата Грегсон, туған тегі Вустер, кейін Леди Ворплздон, британдық комик жазушы П. Г. Вудехаустың Джизс әңгімелеріндегі жиі кездесетін көркем кейіпкер, ол Берти Вустердің әпкесі Агата ретінде ең жақсы танылады. Қысымшыл және үстемдік танытатын Агата әпке Бертидің өзі лайық деп санайтын әйелге үйленуін қалайды, бірақ Джизстің араласуының арқасында оған ешқашан үйленуге қол жеткізе алмайды. Ол әңгімелерде көбінесе Бертидің қауырсынды әпкесі ретінде еске алынады, бұл оның әпкесі Далия әпкесінен, Бертидің жақсы мінезді әпкесінен өзгеше.

Шабыт

Агата әпкесінің кейіпі Вудхаустың анасының үлкен әпкесі Мэри Батерст Динадан шабыттанды. 1955 жылы өмірбаяны жазушы Ричард Усборнға жазған хатында Вудхаус: "Агата әпкем – балалық шағымды қорқытып өтіп, мазасыздыққа толы қылған Мэри әпкем екені даусыз" деп жазды. Ричард Усборнның сөзіне қарағанда, "Оның Мэри әпкесі (Дин) оны жиі мазалап, қиындық тудырған, кейіннен Бертидің Агата әпкесіне айналды. Мэри әпке жас Пелхемді мазалау мен қиындық тудыру оның жақсылығы үшін деп шын ниетпен ойлады; және ол дұрыс болған жағдайлар да болды". Агата әпкесінің елдегі үйі, Оуллам Черси, Вудхаустың досы Чарльз Ле Стрэндждің Хунстантон Холл үйінен шабыт алды.

Өмір жолы мен мінез-құлқы

Жалпы алғанда, Агата әпкесі келбетімен әсерлі, бойы 175 см, мұрны қапталдау, көзі қабылан сияқты, шашы ақ-сұр. Агата бастапқыда Перси Крейге құда түсуге келісім берген, бірақ ол Ковент-Гардендегі бір кештегі оның әрекеттері туралы газеттен оқығаннан кейін келісімді бұзды. Содан кейін ол Спенсер Грегсонға үйленді, бірақ ол «Вустерлер кодексі» кітабынан бұрын қайтыс болды. «Таңертеңгі қуаныштан» он сегіз ай бұрын ол Перси Крейге үйленді, ол сол кезде Уорплздон лорды болды, содан кейін ол леди Уорплздон атанды. Оның бір ұлы бар, Томас «Тос» Грегсон. Агата әпке бір кезде өзінің үйі Вуллам-Черсиде өткен әуесқойлық қойылымда Боадицея рөлін ойнады. Берти сол қойылымда король Эдуард III рөлін ойнауға міндетті болды. Ол Гертфордширдегі Вуллам-Черсиде Агата Грегсон ретінде тұрады, ал кейін Перси Крейге үйленгеннен кейін леди Ворплздон болып, Гэмпширдегі Стилл-Бамплиге жақын Бэмпли-Холлдың Крей үйінде тұрады. Әдетте Агата әпкесі Бертиге үйленуге кеңес береді немесе отбасының беделін арттыратын қандай да бір іс атқаруға шақырады. Берти оған қаржылық жағынан тәуелді болмаса да, ол кішкентай кезінен оны қорқытып, әсіресе ертегілерде оның тілегін орындауға мәжбүрлейді. Ол сондай-ақ Бертидің оған тым тәуелді екенін ойлайды, Дживсті Бертидің күзетшісі деп атайды. Ол Бертидің жеке мәселелерді Дживспен талқылауын жақтырмайды. Бірде ол Бертидің Дживстен кеңес сұрағанын естігенде, Дживске кетіп қалуын бұйырады, содан кейін Бертиді сөкпелейді, оған «кланның абыройын төмендетіп, қарапайым адамдардың биіктеп кетуіне рұқсат берген Вустер туралы не ойлағанын» айтады. Агата әпкесі алғаш рет «Жас Гассиді құтқару» әңгімесінде пайда болады. Бұл ертегі әдетте негізгі Дживс канонына кірмейді (Бертидің тегі Мэннеринг Фиппс болып көрінеді), бірақ әңгімедегі оқиғалар келешек әңгімелерде еске алынады. Осы әңгімеде Агата әпкесі Бертиге Нью-Йоркке барып, оның туысы Гассиді ол ғашық болған қыз Рей Денисоннан алыс ұстауды бұйырады. Агата әпкесі Рейді жақтырмайды, өйткені ол водевильде ойнайды және Гасси оған үйленсе отбасы ұятқа қалады деп санайды. Берти мәселені (Агата әпкесінің көзімен) одан да нашарлатады және біршама уақыт одан қашып жүруге шешім қабылдайды. «Агата әпке графты ұстайды» әңгімесінде ол Бертиді Алин Хемингуэйге үйлендіруге тырысады, ал кейін «Дживсті жеңіп алу» және «Сэр Родерик түскі асқа келеді» әңгімелерінде Хонория Глоссопқа үйлендіруге итермелейді. Ол «Клод пен Юстастың кешіккен шығуы» әңгімесінде де пайда болады. Бұл әңгімелер «Теңдессіз Дживсте» жинақталған. Оның үй жануары – Абердин терьеры Макинтош «Макинтош итінің эпизодында» көрінеді. Бұл әңгімелер «Өте жақсы, Дживс» жинағында жинақталған.

Generally formidable in appearance, Aunt Agatha is five foot nine, with a beaky nose, an eagle eye, and a lot of grey hair. Agatha had at first been affianced to Percy Craye, though upon reading in the papers of his behaviour at a Covent Garden ball, she had ended the engagement. She then married Spenser Gregson, though he dies before The Code of the Woosters. About eighteen months before Joy in the Morning, she marries Percy Craye who had by then become Lord Worplesdon, whereupon she becomes Lady Worplesdon. She has one son, Thomas "Thos" Gregson. Aunt Agatha once portrayed Boadicea in an amateur pageant held at her home, Woollam Chersey. Bertie was obliged to play King Edward III in the same pageant. She lives at Woollam Chersey in Hertfordshire as Agatha Gregson and later, after marrying Percy Craye, becomes Lady Worplesdon and lives at the Craye home of Bumpleigh Hall near Steeple Bumpleigh in Hampshire. Generally, Aunt Agatha tries to make Bertie marry or tells him to do some task that she feels will benefit the family's prestige. Though Bertie is not financially dependent on her, he has been intimidated by her since he was young and, particularly in the early stories, feels compelled to obey her wishes. and thinks that Bertie is too dependent on him, calling Jeeves Bertie's keeper. She disapproves of Bertie talking to Jeeves about private matters. On one occasion when she hears Bertie ask Jeeves for advice, she tells Jeeves to leave and then scolds Bertie, making remarks to him about "what she thought of a Wooster who could lower the prestige of the clan by allowing menials to get above themselves". Aunt Agatha first appears in "Extricating Young Gussie". This early story is usually not included in the main Jeeves canon (Bertie's surname appears to be Mannering Phipps), though events in the story are referenced in future stories. In this story, Aunt Agatha tells Bertie to go to New York to keep his cousin, Gussie, away from the girl he has fallen in love with, Ray Denison. Aunt Agatha disapproves of Ray because she is a vaudeville performer, and feels that Gussie would disgrace the family by marrying her. Bertie only manages to make the problem (as Aunt Agatha sees it) worse, and decides to avoid her for a while. In "Aunt Agatha Takes the Count", she tries to make Bertie marry Aline Hemmingway, and later pushes Bertie to marry Honoria Glossop in "Scoring off Jeeves" and "Sir Roderick Comes to Lunch". She also appears in "The Delayed Exit of Claude and Eustace". These stories are in The Inimitable Jeeves. Aunt Agatha wants to get Bertie a job in "Jeeves and the Impending Doom", tries to get Bertie engaged to Honoria again in "Jeeves and the Yule tide Spirit", and instructs Bertie to keep his uncle, George Wooster, Lord Yaxley, from marrying an unsuitable woman in "Indian Summer of an Uncle". Her pet dog McIntosh, an Aberdeen terrier, is featured in "Episode of the Dog McIntosh". These stories are collected in Very Good, Jeeves,

Ол жиі айтылса да, Агата әпкесі романтарда тікелей пайда болмайды. «Жұптасу маусымының» соңында Берти онымен кездесу үшін төмен қарай басады, соңғы рет оған қарсы тұруға ниеттеніп. Дегенмен, ол қиындықтары туралы ақпарат Агата әпкесіне жеткен жағдайда не болатынынан қорқады, бұл «Рахмет, Дживс» романында айтылады.

Ықпал

"Агата тәте" термині "қорқынышты тәте" немесе, жалпы айтқанда, "қатты мінезді кез келген ересек әйел" деген мағынаны білдіреді.