Кіріспе

Массачусетс шығанағы колониясының губернаторы (1600–1664)

Джон Эндекотт (сондай-ақ Эндикотт деп те жазылады; 1600 жылдан бұрын – 15 наурыз 1664/1665), Массачусетс шығанағы колониясының ең ұзақ қызмет еткен губернаторы болды, ол Массачусетс штатының одақтастығына айналды. Ол барлығы 16 жыл қызмет етті, оның ішінде өмірінің соңғы 15 жылының көп бөлігін қамтыды. Губернатор болып қызмет етпеген кезде, 1634 жылды қоспағанда, 1628 жылдан 1665 жылға дейін басқа сайланған және тағайындалған лауазымдарда жұмыс істеді. Эндекотт – Англия шіркеуіне қатысты сепаратистік көзқарастары бар, ынталы және біршама тойтарыс беретін пуритан болды. Бұл оны колонияның алғашқы басшылары арасында басым болған нонконформистік көзқарастармен қақтығысқа түсірді, бұл дауыспен сепаратист Роджер Уильямсқа пана берген кезде айқын болды. Эндекотт сондай-ақ әйелдердің ұқыпты киінуі керектігін, ал ерлердің шаштарын қысқа ұстауы керектігін айтты және пуритандыққа сәйкес келмейтін діни көзқарасы бар адамдарды елден қуу туралы сот шешімдерін шығарды. Ол ағылшын туын қиратты, өйткені Санкт-Джордж кресін папалықтың символы деп қарады, ал елден қуылғаннан кейін қайтып келгені үшін төрт квакерді өлімге кестірді. Оның 1636 жылы басқарған экспедициясы Пеквот соғысының бастапқы шабуылы болып саналады, ол Пеквот тайпасын бірлік ретінде жоқ етті. Эндекотт өзінің кейбір жерлерін жеміс ағаштарын өсіру үшін пайдаланды; ол отырғызған алмұрт ағашы бүгінгі күнге дейін Денверсте (Массачусетс штаты) өмір сүреді. Ол сондай-ақ колонияларда кен өндіру өнеркәсібін дамытуға жасалған алғашқы әрекеттердің біріне қатысты, өйткені оның жерінде мыс кені табылды. Оның есімі 1652 жылы Массачусетс колониясының солтүстік шекарасын анықтау үшін жіберілген геодезистермен Виннипесоки көліндегі тасқа қашалған. Оның құрметіне көптеген жерлер мен мекемелер аталған, және (көптеген ерте колонистер сияқты) оның бірнеше белгілі ұрпақтары бар.

Өмір

Ендекоттың тегі туралы көп мәлімет жоқ. 19 ғасырдың өмірбаяндары оның Дорчестер, Дорсеттен шыққан деп санайды, себебі ол кейіннен сол аймақтан шыққан адамдармен тығыз байланыста болды. 20 ғасырдың басында тарихшы Ропер Летбридж Эндекотт шамамен 1588 жылы Девон штатындағы Чагфорд қаласында немесе оның жанында дүниеге келгенін айтты. Алайда, Жаңа Англия тарихи генеалогиялық қоғамының жақындағы зерттеулері Летбридждің тұжырымдарындағы кемшіліктерді анықтады және олармен келіспейді. Олардың зерттеулеріне сәйкес, Эндекотт Чагфордта немесе оның маңында туған болуы мүмкін, бірақ бұны растайтын нақты дәлел жоқ, сондай-ақ оның ата-анасын анықтайтын мәліметтер де табылмады. Қолда бар мәліметтерге сүйене отырып, олар оның 1600 жылдан кешікпеген шақта туған деген қорытындыға келді. 1620 жылдардағы колонизациялық күш-жігерге қатысқанға дейін Эндекотттың өмірі туралы тым аз мәлімет белгілі. Ол сэр Эдвард Кокпен таныс болған, және осы байланыс арқылы Роджер Уильямспен де танысқан болуы мүмкін. Ол жақсы білім алған және француз тілінде еркін сөйлеген.

Жаңа дүниедегі қоныс

1627/28 жылдың наурыз айында Ендекотт "Массачусетс штатындағы плантация үшін Жаңа Англия компаниясына" (немесе Жаңа Англия компаниясына) Уорвик графы, Жаңа Англия үшін Плимут Кеңесі атынан берген жер грантына қол қойған жеті адамның бірі болды. Кеңес сол кезде Солтүстік Америкадағы 40 және 48 градус аралығындағы ағылшын отарлау күш-жігерін бақылайтын бас ұйым болды. Ендекотт алғашқы экспедицияны жетекшілік етуге таңдалды және 1628 жылдың 20 маусымында "Абигейл" кемесімен елуге жуық "өсірушілер мен қызметшілермен" Жаңа әлемге аттанды. Олар құрған қоныс бастапқыда жергілікті үнді тайпасының атымен Наумкег деп аталды, бірақ 1629 жылы Салем деп қайта аталды. Бұл аймақта бұрын талқанға түскен Дорчестер компаниясының қоныс аударушылары орналасқан, олардың кейбіреулері Жаңа Англия компаниясына да қатысқан. Роджер Конант басқарған бұл ертедегі қоныс аударушылар тобы, Энн мысығындағы (қазіргі Глостер, Массачусетс) қоныс тасталып кеткеннен кейін осы жерге көшіп келген. Ендекотт 1629 жылы патшалық жарлық берілгенге дейін жаңа колонияның губернаторы болып ресми түрде тағайындалмады. Сол кезде ол Лондонғы компания кеңесімен губернатор болып тағайындалды, ал Мэтью Крэддок Лондонғы компанияның губернаторы болып тағайындалды. Ендекотттың міндеті – колонияны құру және оны қосымша қоныс аударушылардың келуіне дайындау еді. 1629 және 1630 жылдардың қыстары Англиядағы қыстарға қарағанда ауыр болды, сондықтан ол Плимут колониясынан медициналық көмек сұрады. Оның сапар кезінде ауырып қалған әйелі сол қыста қайтыс болды. Ол кездескен басқа қиындықтар – колонияның қоныс аударушылары арасындағы діни келіспеушіліктің (ноконформистер мен сепаратистердің арадағы бөлініс) және Томас Мортонмен жағдайдың нашарлауы, оның сәтсіз Вессагусет колониясы мен бостандыққа ұмтылған әрекеттері (оның ішінде май бағанасы мен би) Массачусетс шығанағы мен Плимут колонияларындағы көптеген қоныс аударушылар ұстанатын консервативті пуритандыққа қарсы болды. Губернаторлық мерзімінің басында ол Мортонның тасталған колониясының орнына барып, май бағанасын бұздырды. Ертедегі қоныс аударушылардың бір тобы колония басшылығы құрған шіркеуден тәуелсіз шіркеу құруды қалағанда, ол олардың басшыларын дереу Англияға қайтарып жіберді.

1630-шы жылдардың басында

Эндекотттың губернатор ретінде алғашқы қызметі 1630 жылы Джон Уинтроп пен отарлық хартаның келуімен аяқталды. Компания өзін қайта ұйымдастырып, кеңсесін колонияның өзіне көшірді, ал Уинтроп оның жалғыз губернаторы болды. Салемдегі жағдайды көргеннен кейін, Уинтроп колония кеңсесін Чарльз өзенінің сағасына көшіруге шешім берді, онда ол қазіргі Бостон қаласын құрды. Эндекотт губернатордың көмекшілерінің бірі (кейінірек губернатор кеңесі деп аталатын ұғымның алғашқысы) болып таңдалды және өмірінің соңына дейін Салемде қалып, қалалық кеңесші, жасақ жетекшісі және штаттағы жасақ жетекшісі, судья, вице-губернатор және губернатор лауазымдарында қызмет етті. Ол Салем ауылында (қазіргі Денверс) «Орчард» деген плантация құрды, онда жеміс ағаштарының көшеттерін өсірді. Алғашқы қоныстану кемелерінің бірінде жас түпкілікті ретінде әкелінген бір алмұрт ағашы бүгінгі күнге дейін тірі және жеміс береді; ол Эндекотт алмұрт ағашы деп белгілі. 1630-жылдардың басында нонконформистер мен сепаратистер арасындағы діни шиеленіс колониядағы саяси келіспеушіліктің басты себебі болды және Бостон мен Салемде құрылған шіркеулерде көрінді. Салем шіркеуі Англия шіркеуімен толық үзіліске ұмтылған сепаратистік ілімдерді ұстанды, ал Уинтроп пен Бостондағы отарлық басшылықтың көпшілігі ұстанған нонконформистік ілімдер Англикан шіркеуін іштен реформалауға тырысты. 1631 жылы Бостонға сепаратист Роджер Уильямстың келгені бұл шиеленісті күшейтті. Ол жергілікті билік тарапынан қуылды және бірінші болып Салемге барды, онда Эндекотттың араласуымен жергілікті шіркеуде мұғалім қызметіне ие болды. Бұл туралы хабар Бостонға жеткенде, Эндекотт Уильямсты қолдағаны үшін сынға ұшырады, ол колониядан қуылған еді. Уильямс Плимутқа кетті, бірақ бірнеше жылдан кейін Салемге оралды, 1634 жылы Сэмюэл Скелтонның қайтысынан кейін шіркеудің ресми емес пасторы болды. Осы уақытта Эндекотт әйелдердің шіркеуде бет жабуы керек деп талап етті және даулы түрде жергілікті жасақтың туын бұзды, өйткені ол Уильямстың паптықтың символы деп мәлімдеген Санкт-Джордж кресін бейнеледі. Бұл оқиға Натаниел Хоторнның «Эндекотт және Қызыл Крест» әңгімесінде бейнеленген, онда автор «Эндекоттты діни төзімсіздіктің символы және Жаңа Англияның шетелдік үстемдігіне қарсы батыл қарсылықтың белгісі» ретінде көрсетеді. Эндекотт мұны король Чарльз I-нің құпия кеңесі Массачусетс істерін тексерген кезде жасады және отарлық басшылық отарлық хартаны жоғалтудың алдын алу үшін қатаң жауап беру қажет деп алаңдады. Эндекотт оның әрекеті үшін сөккіге ұшырады (бірақ іс-әрекетінің өзі үшін емес) және бір жылға лауазымдарды атқарудан шеттетілді; 1635 жыл ол ешқандай лауазымда болмаған жалғыз жыл болды. Отарлық жасақты басқаратын комитет сол жылы ағылшын туын өз стандарты ретінде пайдалануды тоқтатуға дауыс берді. Осы оқиғадан кейін және Уильямстың Салемде болуына байланысты колониялық ассамблея Салемге Марблхед Нексте қосымша жер беруден бас тартты, содан кейін Салем шіркеуі колониядағы басқа шіркеулерге хат таратты, бұл заң актісін қорқынышты күнә деп атады. Хаттың авторлығы белгісіз болса да, Эндекотт Бостонға шақырылған кезде хатты қорғады және содан кейін бір күнге қамауға алынды; «ол келіп, кінәсін мойындағаннан кейін босатылды».

Пеквот соғысы

1636 жылы Массачусетс саудагері Джон Олдхэмнің қайығы Блок аралының жағасында, көптеген үндістермен толы қалпында көрінді. Үндістер тергеуші колонистердің жақындауымен қашып кетті, ал Олдхэмнің денесі негізгі палубаның астынан табылды. Шабуыл жасағандардың Наррагансеттермен байланысы бар тайпалардан екеніне сенеді, бірақ Наррагансеттер басшылары кінәлілердің Пекоттардың қорғауына қашқандарын мәлімдеді. Пекоттар сол кезде айналасындағы жергілікті тайпалармен (соның ішінде Наррагансеттермен) қарым-қатынаста агрессивті экспансия саясатын ұстанды, бірақ қазіргі Оңтүстік Жаңа Англияның ағылшын отаршыларымен әдетте бейбіт қарым-қатынаста болды. Наррагансеттердің айыптауы Массачусетс билігін ашуландырды (сол кезде губернатор Генри Вэйн басқарды), олар Пекоттардың бұрын Коннектикут өзенінде тағы бір саудагерді өлтіруге қатысы бар адамдарды ұстап бермегеніне де ашуланып жүрген еді. Бұл екінші рет келген наразылық Массачусетсте Пекоттарға қарсы әрекет етуге шақырды. 1636 жылдың тамызында губернатор Вэйн Эндекотты Пекоттардан әділет алу үшін 90 адамнан тұратын отрядтың басына қойды. Эндекоттің міндеті – Блок аралына барып, барлық үндістерді өлтіріп, әйелдер мен балаларды тұтқынға алу болды. Содан кейін Эндекотт Коннектикут өзенінің сағасындағы ағылшын қонысы Сейбрукке бет алды. Сол жердегі жетекші Лайон Гардинер миссияның мақсатын білгенде Эндекоттқа ашуланып: «Сен мұнда құлағымның айналасына осы былдырықтарды ояту үшін келдің, содан кейін қанат бітіріп қашып кетесің» деді. Біраз талқылаудан және нашар ауа райынан кейін Гардинер мен оның адамдары Массачусетс отрядымен бірге Пекоттардың егін қоймаларына шабуыл жасауға келісті. Сакем мәселені ауылда талқылауға кеткенде, Эндекотт оның қайта оралуын күтемін деп уәде берді; алайда, сакем кеткеннен кейін көп ұзамай ол толық қаруланған әскерін жағаға шығара бастады. Сакем бас тайпа көшбасшылары Лонг-Айлендте екенін айтып, кері қайтты. Эндекотт бұған өтірік деп жауап беріп, ауылға шабуыл жасауға бұйрық берді. Ауыл тұрғындарының көпшілігі қашып кетті, және экспедицияның қызметі ауылды жоюға және оның өнімдерін тартып алуға дейін кеміді; Гардинер «Байлық иелері бір адамды да өлтірмеді» деп хабарлады. Бұл жұмысты аяқтаған соң Эндекотт пен Массачусетс әскері қайықтарына мініп, Бостонға қайтып келді, Гардинер мен оның адамдарын егін қалдықтарын жинауды аяқтауға қалдырды. Пекоттар қайта жиналып, Гардинер отрядына шабуыл жасады, олардың қарулары жебеден қорғады, бірақ қашып кету олар үшін қиын болды. Тарихшы Альфред Кейв Эндекоттің әрекеттерін «үндістер соғысын тудыруға жасалған ауыр әрекет» деп сипаттады. Барлық көршілес колониялар бұл әрекетке наразылық білдіріп, шабуыл олардың азаматтарының өмірін қауіпке тікелей салғанын мәлімдеді. Эндекотт соғыста одан әрі қатыспады, ол Пекоттардың тайпа ретінде жойылуымен аяқталды; олардың жері 1638 жылғы Хартфорд шарты бойынша колониялар мен олардың үндістер одақтастары арасында бөлісті, ал аман қалған тайпа мүшелері көршілеріне таратылды. 1637 жылы бір тұтқын, Пекот баласы, Эндекоттқа құл ретінде сатылды.

Кейінгі губернаторлық мерзімдері

Ендекотт 1641 жылы губернатордың орынбасары болып сайланды және осы қызметінде Массачусетс бостандықтарының жарғысына қол қойғандардың бірі болды. Бұл жарғы барлық отарлаушыларға қол жетімді жеке құқықтарды тізімдеп, АҚШ-тың құқықтар туралы билліне жол ашты. Келесі бірнеше жыл бейбіт өтті, бірақ үндістермен соғыс қаупі 1643 жылы Жаңа Англия конфедерациясының құрылуына әкелді. Конфедерацияның мақсаты – Жаңа Англия колонияларының ортақ сыртқы қауіптерге қарсы бірігіп әрекет етуін және құлдарды ұстау, заңнан қашқандар сияқты ішкі мәселелерді шешуді жеңілдету болды. 1643 жылы губернатор Уинтроп көршілес француз Акадиясындағы билік үшін күресте қай жаққа қосылу керектігі туралы дауға тартылды. Ендекотт, ағылшыздардың араласуынсыз француздың өзіндік күресіне рұқсат етуі керек екенін айтты, себебі бұл оларды әлсіретеді. 1644 жылғы губернатор сайлауы Уинтроптың саясатына қатысты референдумға айналды. Ендекотт губернатор болып сайланды, ал Уинтроп оның орынбасары болды. Бір жылдық өкілеттігі барысында ол колонияны төрт округке – Саффолк, Эссекс, Миддлсекс және Норфолк округтеріне бөлді. Салемдегі Ендекотттың беделінің артуы Салем тұрғындарының колония астанасын сол жерге көшіру әрекетіне себеп болды, бірақ губернатордың кеңесшілер кеңесі бұл әрекетті қабылдамады. Ендекотттың өкілеттігі кезінде Англиядағы азамат соғысының (1642 жылы басталған) салдары Бостонға да әсер етті. Бостонға роялист капитан басқарған бір кеме мен парламентші капитан басқарған кеме келді. Парламентші роялист кемесін басып алуға тырысты. Ұзақ ой-толғаныстан кейін, Ендекотттың кеңесі парламентшілердің ұстанымын қолдады, бірақ парламент "кейін зұлым күшке айналса" тәуелсіздік жариялау құқығын сақтап қалды. Парламентшіге роялист кемесін басып алуға рұқсат берілді, сондай-ақ колония портқа келген роялист кемелерін ұстай бастады. 1645 жылы Томас Дадли губернатор болып сайланды, ал Уинтроп оның орынбасары болды. Ендекоттқа жұбаныш ретінде губернаторға бағынышты отаршыл әскеріне басшылық етуі тапсырылды. Ол тағы да губернатордың кеңесшісі болды және 1646 жылы конфедерацияда колонияны өкілдік етуге тағайындалды. Көрші колониялардағы үндістермен қақтығыс болуы мүмкін екені колонияны қорғанысын күшейтуге итермеледі, онда Ендекотт жетекші рөл атқарды. Уинтроп 1646 жылы губернатор болып қайта сайланды. 1649 жылы қайтыс болғаннан кейін Ендекотт оның орнына губернатор болды. Жыл сайынғы сайлаулар арқасында Ендекотт 1664/5 жылы қайтыс болғанға дейін үзбей қызмет етті. Оның орынбасарлығы екі рет болды (1650–1651 және 1654–1655 жылдары). 1639 жылы Ендекоттқа Салемнің солтүстігінде, қазіргі Боксфорд және Топсфилд аймағында бірнеше жүз акр жер берілді. Бұл жер 1659 жылы ғана ресми түрде бөлінді, бірақ 1651 жылы Ендекоттқа оның жеріне іргелес орналасқан мыс зауытын салуға жәрдемдесу үшін қосымша "үш жүз акр жер" берілді. Ендекотт жақын маңдағы Линнде темір зауытында жұмыс істеген Ричард Лидерді жалдады, бірақ мыс өңдеу орталығын дамытуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Бұл әрекет бір мәселені шешті, бірақ колонияның патшадан рұқсаты болмады. Ендекотт губернатор болып тұрғанда бұл мәселе туындамаса да, кейіннен патшалықпен келіспеушілікке себеп болды және шаққы 1682 жылға қарай тоқтаған сияқты. Ендекотттың билік ету кезеңінде колонияның шекарасы, әсіресе 1650 жылдары, біршама кеңейді. Қазіргі Коннектикут штатының Стонингтон қаласын Пеквот соғысынан алынған олжа ретінде ресми түрде талап етумен қатар, Ендекотт колонияның солтүстік шекарасын белгілеуге тырысты. 1652 жылы ол Мерримак өзенінің ең солтүстік нүктесін табу үшін межелеушілермен бірге комиссия жіберді, өйткені колониялық грант солтүстік шекарасын сол өзеннен солтүстікке қарай 5 шақырым деп белгіледі. Бұл геодезиялық экспедицияны үнділік жетекшілер Виннипесуки көлінің сағасына алып барды, олар бұл жерді Мерримак өзенінің бастауы деп мәлімдеді. Сол жерде экспедиция мұражайда сақталған және қазір Нью-Гэмпширдегі шағын мемлекеттік саябақта орналасқан жартасқа жазу жазды. Бұл шекара сызығы шығысқа қарай созылғанда, шекара Каско шығанағындағы жағалауға түсетіні анықталды, соның салдарынан колония қазіргі оңтүстік Мэн және Нью-Гэмпширдің көп бөлігін иеленді.

Діни төзімсіздік

1649 жылғы мамыр айында оның қызметінің басында жасалған бір мәлімдемеде Ендекотттың ұзын шашқа қарсы екені білінді: «Руффиандар мен варварлық үндістердің салты бойынша ұзын шаш кию Жаңа Англияға Құдай сөзіне қайшы келіп жатқандықтан, осы қағазға қол қойған [қол қойған] билік өкілдері мұндай ұзын шаш киюге наразы екенін және жек көретінін жариялайды». 1651 жылы ол үш адамды баптист екендігі үшін сотқа берді, бұл дін 1644 жылдан бері колонияда тыйым салынған болатын. Джон Кларкты кінәлі деп танып, айыппұл төлеуге немесе қамшымен жазалауға үкім кескен кезде Эндекотт, Кларктың айтуынша, Кларкқа «өлімге лайық екенін және оның билігіне мұндай қоқысты әкелмейтінін» айтты. Кларк айыппұл төлеуден бас тартты; оны достары оның қалауына қарсы төледі, ол Род-Айлендке қайтып келді. Үш адамның ішінде тек Обадия Холмс қамшыланды. Джон Крандалл кепілдікпен босатылып, Кларкпен бірге Род-Айлендке оралды. 1650 жылдардың басында Оливер Кромвелл Англиядағы билігін нығайта бастағанда, ол өзінің діни көзқарастарымен келіспейтін діни қауымдарға қарсы күресті бастады. Бұл, әсіресе, баптистер мен квакерлерді қамтыды, және олар қудалаудан қашу үшін Солтүстік Америка колонияларына көшіп кетті. 1656 жылы Бостонға алғаш келгендер Эндекотт Салемде болған кезде Эндекотттың орынбасары Ричард Беллингэм тарапынан дереу елден қуылды. Ендекотт Бостонда тұрған кезде тағы көптеген квакерлер келді, ол оларды сотқа дейін және елден қууға дейін түрмеге қамады. Ол квакер Мэри Принстен бірнеше рет кездесті, одан «атақты хат» алғаннан кейін. Кездесулер нәтижесіз болды, және ол басқа квакерлермен бірге елден қуылды. Осыдан кейін Жаңа Англия Конфедерациясының мүшелері квакерлерді өз юрисдикцияларынан тездетіп шығарып тастау шараларын қабылдады. Қабылданған шаралар осы «көңілсіздердің» келуін тоқтатуға жеткіліксіз болды, сондықтан қатаң шаралар қабылданды. Қайталап қылмыс жасағандардың құлақтары кесіліп, үшінші рет қылмыс жасағандардың тілі «қайып темірмен» тесіліп жазаланды. 1658 жылға қарай үшінші қылмыс үшін жаза өлім жазасына дейін көтерілді, «егер олар сол жерде және сол уақытта өздерінің қарғыс пікірлерінен және шайтандық сенімдерінен ашық және анық бас тартса». Бір жылдан кейін үш квакер қамауға алынып, осы заң бойынша өлім жазасына кесілді. Олардың екеуі, Мармадюк Стивенсон мен Уильям Робинсон, асылып өлтірілді, ал үшіншісі, Мэри Дайер, соңғы сәтте кешірілді. Дайер 1660 жылы колонияға оралды, және Эндекотт пен басқа судьялардың сұрақтарына жауап бергенде, өзінің сенімінен бас тартуға немесе колониядан мәңгілік қууға келіспеді. Ол 1660 жылдың 1 маусымында асылды; ол, Стивенсон, Робинсон және Уильям Леддра (1661 жылы асылған) қазір Бостон шейіттері ретінде танымал. Осы әрекеттердің ауырлығы колонистер тарапынан мойықталды, және заңдар өзгертілді, соның салдарынан бесінші қылмыс үшін өлім жазасы қарастырылды. (Квакерлер мен басқа діни қарсылық білдіргендерге жасалған жаман қарым-қатынас 1684 жылы колониялық жарғының күшін жою себептерінің бірі ретінде келтірілді.) Эндекотттың квакерлерді қарымтастауы туралы Джон Гринлиф Уиттиер «Кассандра Саутвиктің балладасы» атты өлеңінде мәңгілікке сақталды, ол күйеуі Лоуренс және кем дегенде оның алты баласының үшеуімен бірге қуғын-сүргінге ұшыраған тағы бір квакердің есімімен аталған. Уиттиер Эндекоттты «қара және мақтаншыл» деп сипаттады, және квакерлерге «қатты жек көрушілік пен тұншығу» көрсетті. Кристасон Эндекотттың Массачусетске қайтып келгені үшін өлім жазасына кескен соңғы квакер болды. Алайда ол өлім жазасына кесілген жоқ, өйткені заң көп ұзамай өзгертілді. Автор Натаниел Хоторн «Жай бала» атты еңбегінде Эндекоттты, оның басты кейіпкері Уильям мен Мэри Дайердің алты жасар ұлы, «тар көзқарасты және білімі жетілмеген адам, оның келісімсіз фанатизмі күшті және асығыс құмарлықтармен қызу және зиянды болды; ол өз ықпалын құмарлықтардың [яғни квакерлердің] өліміне қарсы тұруға әдепсіз және әділетсіз қолданды; және олардың барлық қарым-қатынасы қатыгездікпен белгіленді». Жаңа Англияның пуритан отаршылары Оливер Кромвельдің Англиядағы билігін қолдаса да, оның ұсыныстарын әрдайым қабылдамайтын. Кромвельдің Жаңа Англиядан Ирландияға көшіп барып, протестант халқының санын көбейту туралы ұсынысына жауап ретінде, Массачусетс ассамблеясы Эндекотт қол қойған сыпайы жауап дайындады, бұл оның халқының өздерінің тұрған жерінде бақытты екенін көрсетті.

Ағылшынның қайта қалпына келтіруі

1660 жылдың шілдесінде Бостонға Карл II-нің Англия тағына қайта оралғандығы туралы хабар жетті. Бұл Кромвельді қолдаған барлық колонияларда алаңдаушылық тудырды, себебі олардың жарғылары күшін жоюы мүмкін еді. Бостонда бұл Чарльз I-ді өлімге кесуге дауыс берген «патша өлтірушілер» комиссарларының екеуі – Эдвард Уэлли мен Уильям Гофф үшін қиын мәселе тудырды. Карл 1660 жылғы Бреда декларациясында парламент актісі арқылы ғана барлық адамдарға кешірім берілетінін уәделегенмен, 1660 жылғы Кешірім және ұмыту туралы заң барлық патша өлтірушілерді жазалау үшін бөліп көрсетті. Уэлли мен Гофф Бостон аймағында біраз уақыт еркін жүрді, ал Эндекотт Кешірім туралы заңның қабылдануы туралы хабар келгенше оларды тұтқындауға бұйрық беруден бас тартты. Эндекотт 1661 жылдың 8 наурызында оларды тұтқындауға ордер берді. Уэлли мен Гофф ордер туралы алдын ала ескертілгені белгісіз, бірақ олар, көрінеу, Нью-Хейвен аймағына қашып кетті. Эндекотттің ордерінен кейін король Чарльз наурыз айында шығарған және Эндекотт 1661 жылдың мамырында алған бұйрық екі қашқынды ұстап, Англияға қайтару туралы тікелей бұйрық болды. Іздеу нәтижесіз аяқталды, сондықтан Уэлли мен Гофф қашып құтылды. Биограф Лоуренс Мейо Эндекотт оларды ұстауға ниеттенген болса, іздеуге басқа адамдарды тағайындаған болар еді деп болжайды. Массачусетс штатындағы пуритандық үкімге қарсылар жаңа корольге өз шағымдарын айтты. Олардың шағымдарының бірі – Карлдың билікке келуі ресми түрде жарияланбағаны еді; бұл тек 1661 жылы Эндекотт корольден жазалау бұйрығын алғаннан кейін болды. Бұл жиналысты корольге мақтау хаттарын жазуға итермеледі, оның билікке келуіне құттықтады. Айыптауларды елемеудің жақсырақ екеніне сенген Эндекотт пен ескі гвардияның басқа мүшелері осы айыптауларға қарсы пікір білдіру үшін Лондонға өкілдер жіберуге қарсы болды. Идеяны қолдағандар жеке жазылым арқылы қаражат жинап, Лондонға комиссия жіберді. Болашақ губернатор Саймон Брэдстрит пен пастор Джон Нортон басқарған отарлық миссия сәтті аяқталды, ал король Чарльз отарлық жарғыны жаңартатынын мәлімдеді, егер отар Англия шіркеуінің сол жерде жұмыс істеуіне рұқсат берсе. Эндекотт әкімшілігі оны жүзеге асыруда кешікті, бірнеше ай әрекетсіз болғаннан кейін король колонияның ең белсенді сыншыларының бірі Сэмюэл Маверик басқаратын комиссияны тергеуге жіберді. Эндекотт комиссия нені тергеуі керектігін алдын ала білді және күтілетін іс-қимылдардың кейбірін форма бойынша, мазмұны бойынша емес, түзету үшін шаралар қабылдады. Чарльз барлық діни қарсыластарды босатуды талап етті, Эндекотт Маверик келгенге дейін бұрыннан-ақ осыны істеген, бірақ оларды депортациялау арқылы істеді. Комиссия мүшелері келгеннен кейін жиналыс Англия шіркеуінің колониядағы қызметіне рұқсат беру мәселесін қарастырды. Олар корольдің тілін әдейі пайдалана отырып, колонияда «дінінде дұрыс» кез келген адамға дінін ұстануға рұқсат беретін заң қабылдады; алайда олар мұндай дұрыстықты жергілікті діни қызметкерлерге қолайлы көзқарастардан тұратын деп анықтады. Бұл заңның күшін жойды, өйткені колонияда ағылшындықтардың олардың дұрыстық идеясын қанағаттандыратын дін қызметкерлері болмады.

Соңғы жылдар

1655 жылы Массачусетс ассамблеясы губернатордың Бостонға жақын тұруын талап ететін заң қабылдады; бұл, әлдебір Эндекотттың губернатор болып қатарынан алтыншы рет сайлануына жауап ретінде жасалған болуы мүмкін. Осыған байланысты Эндекотт Бостонда тұрғын үй алуға міндетті болды; ол жиі Салемге оралса да, Бостон оның өмірінің соңына дейін үйі болды. Эндекотт 1664 жылдың 15 наурызында Бостонда қайтыс болды. Бастапқы мәліметтерде ол Бостонның Король шіркеуіне жерленгені айтылғанмен, кейінірек оның жерленген жері астық сақтау орнындағы 189-қабір екені анықталды.

Отбасы

1628 жылы колонияларға келгенге дейін Эндекотт өзінің бірінші әйелі Анн Гурермен үйленді, ол губернатор Мэтью Краддоктың туысы болды. Жаңа Англияда қайтыс болғаннан кейін, ол 1630 жылы тегі Гибсон әйелге үйленді, ал 1640 жылы Сомерсетширлік Филоберт Коганның қызы Элизабетке үйленді. Бұл екі әйелдің екі түрлі әйел болғаны ма, әлде Елизавета (Коган) Гибсон есімді бір әйел болғаны белгісіз. Оның екі ұлының анасы кім болғаны да белгісіз. 1640 жылы Элизабетке үйленгеніне ғана нақты дәлел бар, ал ұлдары туған 1630-шы жылдардағы жазбаларда әйелі атымен көрсетілмеген. Олардың ешқайсысы да, көрінетін нәрсе, оның мемлекеттік қызметтегі жолын жалғастырмады. Жоғары лауазымда болғанына қарамастан, Эндекотт аса бай болған емес. Оның өсиеті бойынша, Салемдегі Орчард иелігі және Блок Айлендтің төрттен бірін қамтитын бірнеше үлкен жер учаскелері әйелі мен ұлдарына бөлінді; алайда, оның кейбір кітаптары қарыздарды өтеу үшін сатылды. Эндекотттың қалдырған күтпеген мұрасы – Орчард иелігінің белгісіз шекарасы. Бірнеше ұрпақтан кейін оның ұрпақтары иелікке қатысты даулы мәселелер бойынша соттасуға түсті. Эндекотттың ұрпақтарының арасында Массачусетс губернаторы Эндикотт Пибоди және АҚШ Соғыс министрі Уильям Кроншиншильд Эндикотт бар. Оның ұрпақтары колониялық дәуірге дейінгі отбасылық жазбаларды Массачусетс тарихи қоғамына сыйға тартты. 1930 жылы Массачусетстің 300 жылдығына орай Эндекотттың суреті бар медаль шығарылды, оны Лаура Гардин Фрейзер жасаған. Беверлидегі (Массачусетс штатының бұрынғы Салем қаласының бөлігі) Эндикотт колледжі оның құрметіне аталған.

Атаулар ауыстырылуы

1831 жылы Салем қаласынан шыққан «Губернатор Эндикотт» бригі, капитаны Х.Х. Дженкс, Суматра аймағында бұрыш саудасымен айналысып жатқанда, «Достық» (Friendship) бригіне, капитаны Чарльз Эндикотт, малай пираттарынан құтылуға көмектесуге мәжбүр болды. Ол және оның бірнеше офицерлері Куала Батту қаласында бұрыш сатып алу үшін жағаға шыққанда, пираттар кемені басып алып, экипаждың бір бөлігін өлтіріп, жүкті тонап кетті. Капитан Эндикотт «Губернатор Эндикотт» және Нью-Йорк қаласынан шыққан «Джеймс Монро» кемесінен (капитаны Дж. Портер) көмек алып, кемесін пираттардан босатып, оны Салемге қайтарды. Ол 1831 жылдың 16 шілдесінде Салемге жетті.