Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Босниялық жазушы (1944–2024)
Bosnian writer (1944–2024)
Абдула Сидран (2 қазан 1944 – 23 наурыз 2024), көбінесе Авдо деп лақап аталды, босниялық ақын және сценарист. Ол Босния мен Герцеговинада және бұрынғы Югославиядағы ең беделді жазушылардың бірі саналады. Сидран 1993 жылы жарық көрген «Сараевский табут» атты өлеңдер жинағымен, сондай-ақ Эмир Кустурицаның «Долли Беллді есіңізде ме?» (1981) және «Әке командировкада болғанда» (1985) фильмдеріне жазған сценарийлерімен танымал. Ол Босния мен Герцеговина Ғылым және өнер академиясының мүшесі болды.
Abdulah Sidran (2 October 1944 – 23 March 2024), often referred to by his hypocoristic nickname Avdo, was a Bosnian poet and screenwriter. He is considered to be one of the most influential writers in both Bosnia and Herzegovina and the former Yugoslavia. Sidran is best known for writing the 1993 poetry book Sarajevski tabut, as well as the scripts for Emir Kusturica's films Do You Remember Dolly Bell? (1981) and the Academy Award nominated When Father Was Away on Business (1985). He was a member of the Academy of Sciences and Arts of Bosnia and Herzegovina.
Жас шағы мен отбасы
Абдулла Сидран төрт баланың екіншісі болып, 1944 жылғы 2 қазанда Сараевода дүниеге келді. Бірақ кейбір дереккөздер оның туған күнін қате түрде 1944 жылғы 29 қыркүйек деп көрсетеді. Ол босниялық ата-анадан туған; әкесі Мехмед Сидран (1915–1965) Кисельяк қаласында туған және теміржол шеберханасында құлыпшы болып жұмыс істеген, ал анасы Бехия (құрмет аты Юкич) үй шаруасымен айналысқан. Сидранның үш бауырласы болған: Екрем (1942 жылы туған, қайтыс болған), Недим (1947 жылғы 4 ақпанда туған) және Эдина (1953 жылы туған). Ол 1943 жылы Ясеновац концлагерінде қаза тапқан типограф және жинақтаушы әкесінің құрметіне аталған. Сидран әулетінің тамырлары Босния және Герцеговинаның Невешинье қаласының жанындағы Биоград шағын ауылына жетеді. Абдулланың әкесі Хасан Сидран 1903 жылы Белградтан Сараевоға көшіп келген.
Abdulah Sidran, the second of four children, was born in Sarajevo during World War II, on 2 October 1944, although several sources inaccurately give his date of birth as 29 September 1944. He was born to Bosniak parents; father Mehmed Sidran (1915–1965) was born in Kiseljak and worked as a locksmith at a railway workshop, while his mother Behija (née Jukić) was a housewife. Sidran had three siblings Ekrem (born 1942; deceased), Nedim (born 4 February 1947) and Edina (born 1953). He was named after his paternal uncle, a typographer and compositor, who perished in 1943 at the Jasenovac concentration camp. The Sidran family roots trace back to the hamlet Biograd near Nevesinje, Bosnia and Herzegovina. Abdulah's paternal grandfather Hasan Sidran relocated to Sarajevo from Belgrade in 1903.
Жеке өмір
Өмірінің көп бөлігін Сараевода өткізген Сидран, Тешань қаласының жанындағы шағын ауылға көшкені алдын, Гораждеде тұрды. 2019 жылы Сидран отыздан астам әлемдік зиялылармен бірге Франция президенті Эммануэль Макронмен кездесті. Макронмен әлемдік зиялылардың кездесуін белгілі француз философы, жазушысы және журналисі Бернард Анри Леви ұйымдастырды. Сидран денсаулығының нашарлауынан кейін 2024 жылдың 23 наурызында 79 жасында Сараевода қайтыс болды. Содан кейін көптеген белгілі босниялық саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері оның өліміне қайғы білдіріп, көңіл айтты. Ол 27 наурызда Сараеводағы Ферхадия мешітінің ауласына жерленді.
After spending most of his life in Sarajevo, Sidran lived in Goražde before moving to a small village near Tešanj. In 2019, Sidran, together with some thirty world intellectuals met with French president Emmanuel Macron. A meeting of world intellectuals with Macron was initiated by the prominent French philosopher, writer and journalist Bernard Henri Lévy. Sidran died in Sarajevo on 23 March 2024, at the age of 79 following a period of poor health. Shortly after, many prominent Bosnian politicians and public figures reacted to his death and offered their condolences. He was buried in the courtyard of the Ferhadija Mosque in Sarajevo on 27 March.
Шығармалары
Сидранның маңызды туындыларына «Шахбаза», «Сүйек пен ет», «Сараево қабірі» (Сараевский табут), «Венеция неге батып жатыр?» (Зашто тон Венеция), бірнеше поэзия кітаптары және бұрынғы Югославиядағы фильмдерге жазылған сценарийлер кіреді, мысалы, «Долли Беллді есіңізде ме?» (1981) және Эмир Кустурица түсірген «Әке іспен жүргенде» (1985) мен Адемир Кенович түсірген «Кудуз» (1989). «Әке іспен жүргенде» Канн кинофестивалінде «Алтын пальма» сыйлығын жеңіп алды және 58-ші «Оскар» марапаттауында «Үздік шетелдік фильм» номинациясына ұсынылды.
Major works of Sidran include Šahbaza, Bone and Meat, The Sarajevo Tomb (Sarajevski tabut), Why is Venice Sinking (Zašto tone Venecija), several books of poetry, and screenplays for films from the former Yugoslavia, such as Do You Remember Dolly Bell? (1981) and When Father Was Away on Business (1985), directed by Emir Kusturica, and Kuduz (1989), directed by Ademir Kenović. When Father Was Away on Business was awarded a Palme d'Or at Cannes, and was nominated for an Academy Award for Best Foreign Language Film at the 58th Academy Awards.