Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Стивен Содербергтің 1996 жылғы "Шизополис" (Steven Soderbergh's Schizopolis) – Стивен Содерберг жазған сценарий бойынша және оның режиссерлігімен түсірілген, сызықты емес повествовалық құрылымы бар 1996 жылғы сюрреалистік эксперименталды комедиялық фильм.
1996 film by Steven Soderbergh
Schizopolis (also known as Steven Soderbergh's Schizopolis) is a 1996 surrealist experimental comedy film with a non linear narrative written and directed by Steven Soderbergh.
Сюжет
Фильмде сызықтық сюжет болмаса да, үш түрлі көзқараспен бір оқиғаны айтып беретін құрылым бар. Басында Содерберг аудиторияға Сесил Б. Демилдің "Он өсиет" кітабының кіріспесіне еліктейтін стильмен сөйлейді. Флетчер Мунсон - Теодор Азимут Швиттерспен жұмыс істейтін кеңсе қызметкері, ол Эвентуализм деп аталатын өзін-өзі қолдау компаниясының жетекшісі. Фильмнің бірінші бөлігі Флетчердің көзқарасынан көрінеді, ол барлық нәрсенің негізгі мәнін көреді. Ол сөздің мағынасына емес, мән-мағынасына көбірек көңіл бөледі. Ол басқа адамдарға деген қызығушылығын азайтып, үйге келіп, әйелімен сөйлесіп, олардың не айтып тұрғанын айтып береді. Флетчердің әріптесі Лестер Ричардс қайтыс болғаннан кейін, Флетчер оның баяндама жазушы лауазымына орналасады. Оның жеке өмірі осыған байланысты зардап шегеді. Ол өзінен басқаны ойлап, өмір сүретін әйеліне деген ықыласынан тайып кетеді. Сол уақытта, Эльмо Оксиген, құртты жоюшы, үй-үйден өтіп, Швиттерге жұмыс істейтін үй шаруасындағы әйелдермен бірге ұйықтайды. Ол әр үйде өзінің жыныстық мүшелерін фотоға түсіріп, камераларды пайдаланады. Элмо мен әйелдер ақылға сыймайтын кодпен сөйлеседі. Флетчердің кілті оның машина есігінде жұмыс істемейді. Ол айналасына қарап, өзінің нақты көлігі (екінші орынға жақын) өзі кіруге тырысып жатқан машинамен дәл сәйкес келетінін табады. Ол өзінің дәл өзі сияқты адам өзінің кіруге тырысқан машинасына кіргенін көргенде, машинасына кіруге барады. Флетчер өзінің қос кейіпкерін үйіне ертіп, көзін жұмып, оған айналады. Енді біз Флетчердің двойнигі, доктор Джеффри Корчекті, тіс дәрігерін, бақылаймыз. Ол әрқашан жүгіру костюмін киеді. Ол сондай-ақ Музактың жанкүйері және Флетчердің әйелімен бірге жатқан құпия адам. Корчек Флетчерді тастап, онымен бірге кетуді ұсынады. Келесі күні Корчек өзінің героинге тәуелді ағасымен бірге таңғы ас ішеді, ол Корчекпен бірге тұруды және ақша үшін сұрайды. Корчек ағасының есірткі сатушылармен жұмыс істемеуі керектігін және оған есірткі сатып алатынын айтады. Корчек жұмысқа барады, онда ол 2-ші тартымды әйелмен кездеседі, Мэнсон ханымның қос кейіпкері. Корчек бірден ғашық болады және оған осылай деп мәлімдейтін хат жазады. Ол хатты қалдырып, үйіне барады да, есікте тұрған машинаны көреді. Бұл Флетчерді тастап кеткен Мэнсон ханым. Корчек басқа бір адамға ғашық болғанын мойындайды. Мэнсон әпке ашуланып кетеді. Келесі күні Корчек жұмысқа барып, "Сіздің ағаңыз, сегіз сағат, он бес мың доллар" деген кісімен кездеседі. Оның барлық диалогтары осы үш командадан тұрады. Корчек кеңсеге кіріп, өзіне қарсы жыныстық асырау туралы іс қозғаған 2-ші тартымды әйелді білдіретін заң фирмасынан хат табады. Ол ағасының барлық ақшасын ұрлағанын біледі. Корчек жұмыстан кетеді. Корчек атып өлтірілді. Бірде Элмоның артынан еріп келген жұп оған кинодағы рөлін тоқтатып, экшн шоуда жұлдыз болу үшін оған жақындады. Фильмнің қалған бөлігінен айырмашылығы, Элмоның сюжеті уақыт бойынша алға жылжып келеді. Ақырында біз Мэнсон ханымның көзқарасын көреміз. Біз оның Флетчермен, доктор Корчекпен және ана болу тәжірибесімен танысамыз. Оқиғалар бірдей, бірақ Флетчер мен Корчек шет тілдерінде сөйлейді, бұл бұрынғы "жалпы сәлемдесулерге" ұқсас. Мэнсон Корчектен кеткен соң Флетчермен татуласып, үйлеріне қайтты. Флетчер Швиттердің сөзін аяқтады. Швиттерс баяндама жасады. Алғысты "рахмет" деп қабылдағаннан кейін, Эльмо шабуыл жасап, Швиттерді иығына атып өлтіреді. Швиттерс аман қалады, ал Элмо тұтқындалып, тергеуде. Сауда орталығында Флетчер қалған өміріндегі оқиғаларды баяндайды. Содан кейін Содерберг бос кино экранына келіп, сұрақтар қойыла ма деп сұрайды. Бірнеше рет жауап бергеннен кейін ол сахнадан шығып кетеді, камера артқа шегініп, ол бос аудиторияға сөйлегенін көрсетеді. Фильмнің басталу және аяқталу белгілері жоқ. Фильмнің басында және соңында тек қара футболка киген адам көрінеді, оны дала арқылы ақ халат киген адамдар қуып жүр. Басында футболкада фильмнің атауы жазылған, кейін "The End" деп жазылады.
Although the film does not have a linear plot, a structure exists, telling the same story from three different perspectives. At the beginning, Soderbergh speaks to the audience in a style meant to evoke Cecil B. DeMille's introduction to The Ten Commandments. Fletcher Munson is an office employee working under Theodore Azimuth Schwitters, the leader of a self help company known as Eventualism. The first part of the film is seen from Fletcher's perspective, seeing the underlying meaning in everything. He pays more attention to meaning, rather than what is said. He shows less and less attention to other people, to the point where he comes home and communicates with his wife by describing what they are saying. When Fletcher's co worker Lester Richards dies, Fletcher takes his job as speechwriter. His personal life suffers because of this. He becomes more detached from his wife, who copes by having an affair. Meanwhile, Elmo Oxygen, an exterminator, goes from house to house, bedding the housewives who work for Schwitters. In each house he takes pictures of his genitals using cameras he finds. Elmo and the women speak in a nonsensical code. Fletcher's key will not work in his car door. He looks around to find that his actual car (parked two spots away) is an exact match for the one he is trying to get into. He goes to enter his car when he sees a man who is his exact double get into the car he just tried to enter. Fletcher follows his doppelgänger home, closes his eyes, and becomes him. Next we follow Fletcher's doppelgänger, Dr. Jeffrey Korchek, a dentist. He always wears a jogging suit. He is also a fan of Muzak, and is the mystery man that Fletcher's wife has been sleeping with. Korchek suggests she leave Fletcher for him. The next day, Korchek has breakfast with his heroin addicted brother, who asks to stay with Korchek and for money. Korchek says that his brother should not be dealing with drug dealers and that he can get him drugs. Korchek goes to work, where he meets Attractive Woman Number 2, Mrs. Munson's doppelgänger. Korchek falls instantly in love and writes her a letter professing such. He leaves the note and goes home, where he sees a car in the driveway. It is Mrs. Munson, who has left Fletcher. Korchek admits that he has fallen in love with someone else. Mrs. Munson is upset and leaves. The next day Korchek gets to work and is confronted by a man who says "Your brother, eight hours, fifteen thousand dollars." Almost all of his dialog consists of these three commands. Korchek goes into the office and finds a letter from a law firm representing Attractive Woman Number 2, who is filing a sexual harassment suit against him. He discovers that his brother has stolen all of his money. Korchek leaves work. Korchek is shot dead. A couple following Elmo approach him, to convince him to stop playing his role in the film, in order to become a star in an action show. Unlike the rest of the film, Elmo's storyline moves forward in time. Finally we see the perspective of Mrs. Munson. We move through the storyline, seeing her experiences with Fletcher and Dr. Korchek and being a mom. The events are the same but Fletcher and Korchek speak foreign languages, similar to the "generic greetings" from earlier. Once Mrs. Munson leaves Korchek, she reconciles with Fletcher and they go home. Fletcher finishes Schwitters' speech. Schwitters mounts the podium and gives the oration. After acknowledging applause with a "Thank you," Elmo bursts in and shoots Schwitters in the shoulder. Schwitters survives and Elmo is arrested and interrogated. In a shopping mall Fletcher narrates events from the rest of his life. Then, Soderbergh returns in front of a blank movie screen and asks if there are any questions. After offering several responses he walks offstage as the camera pulls back to reveal he's been talking to an empty auditorium. The film has no beginning or end credits. A man clad only in a black T shirt appears at the beginning and conclusion of the film, being chased by men in white coats through a field. In the beginning, the T shirt sports the title of the film; later, it says "The End."
Өндіріс
"Шизополис" фильмі Стивен Содербергтің туған қаласы Луизиана штатының Батон-Руж қаласында 1995 жылдың наурыз айынан бастап тоғыз ай бойы түсірілді. Бюджеті бар болғаны 250 000 долларды құрады. Содерберг фильмді қарапайым етуді қалағандықтан, көптеген адамдар бірнеше қызмет атқарды (мысалы, Дэвид Дженсен Эльмо Оксиген рөлін ойнады, сонымен қатар кастинг директоры және оператор-постановщик болып жұмыс істеді) және көптеген достары мен туыстары түрлі лауазымдарға алынды. Мэнсонның рөлін сомдаған Бетси Брентли – Стивен Содербергтің бұрынғы әйелі. Содерберг кәсіби актерді жалдамай, басты рөлді өзі ойнады, себебі ол айтқандай, "Мен Батон-Ружде тоғыз ай бойы тегін жұмыс істеуге келісетіндей адамды білмеймін!" Фильмдегі маңызды тақырыптардың бірі – қарым-қатынастың жоқтығы: Мэнсон мен оның әйелі тек қана "Стандартты сәлемдесу!" және "Сәлемдесуге жауап!" сияқты сөз үлгілерін қолданады. Тағы бір тақырып – әлеуметтік шектеулер мен ішкі ойлардың қарама-қайшылығы: Лестер Ричардстың қоштасу рәсімінде дін қызметкері "Лестер Ричардс қайтыс болды, және сіз оның орнына өзіңіз болмағаныңызға қуаныштысыз ба?" деп сөз бастайды. Түсіндірулер әртүрлі, ал фильм өзінің мәнсіздігі туралы әзілдейді; фильмнің ортасында бір ағаш діңіне "ІДЕЯ ЖОҒАЛДЫ" деген жазу пайда болады.
Schizopolis was shot in Soderbergh's hometown of Baton Rouge, Louisiana over a period of nine months, beginning in March 1995, on a budget of only $250,000. Due to Soderbergh's desire to keep the film simple, many people had multiple duties (i. e. David Jensen played Elmo Oxygen as well as being the casting director and key grip) and many friends and relatives were hired in various capacities. Betsy Brantley, who plays Mrs. Munson, is Steven Soderbergh's ex wife in real life. Soderbergh himself took the lead role, instead of hiring a professional actor, in part because, as he said, "There was just nobody I knew that I could make that demand of come and work for free for nine months whenever I feel like it in Baton Rouge!" One such theme is lack of communication: Munson and his wife only engage in templates of speech, such as "Generic greeting!" and "Generic greeting returned!" Another theme is the idea of social restraint versus internal thought: at Lester Richards' funeral, the priest begins the eulogy "Lester Richards is dead, and aren't you glad it wasn't you?" Interpretations differ greatly and the narrative jokes about its own apparent lack of meaning; at one point in the middle of the film a written message appears on a tree trunk stating "IDEA MISSING."
Шығару
Фильм 1996 жылғы 18 мамырда Канн кинофестивалінде күтпеген жаңалық ретінде көрсетілді, бірақ көрермендер тарапынан жақсы қабылданбады. Осыған байланысты фильм жасаушылар Сесил Б. Демилл үлгісіндегі кіріспе мен қорытындыны кинотеатрларда көрсетуге бел буды, осылайша көрермендерге фильмтің "ирониялық және жеке мүдделерді қамтитын" екенін жеткізуге тырысты. "Шизополис" фильмнің көрсетілімі кинотеатрларда шектеулі болды, себебі ол кең көрермен үшін тым ерекше саналды. Алайда фильм өзіне лайықты шағын көрермен табын тапты және Criterion Collection арнайы DVD дистрибьюторының жинағына енді, онда екі аудио түсіндірме бар, олардың бірі Содербергтің фильмнің толық ұзақтығы бойында өзін-өзі сұраққа тартуынан құралған.
The film premiered at the Cannes Film Festival as a film surprise on May 18, 1996, where it was poorly received. This prompted the filmmakers to add the Cecil B. DeMille inspired introduction and conclusion in the theater as a way to signal to the viewers that the film was "ironical and self serving". Schizopolis was given a limited theatrical release, as it was considered too odd for mainstream audiences. The film found an appreciative small audience and was included in the Criterion Collection, a specialist DVD distributor, which includes two audio commentaries, one of which consists of Soderbergh interviewing himself for the duration of the film.
Сыни қабылдау
Фильмге қатысты пікірлер аралас болды; Rotten Tomatoes шолу агрегаторында 63% рейтинг алып, Metacritic-те "аралас немесе орташа пікірлер" деген сипаттамаға ие болды. Роджер Эберт "Шизополис" фильмін "нағыз түсіндіруге келмейтін, көрермендерді мұңды да ойлы күйде шығарып салайтын фильм" деп жазды. Леонард Мальтин фильмге төрт жұлдыздың үшеуін беріп, "Леонард Мальтиннің Кино Жолдауында" былай деп жазды: "Қазіргі қоғам мен оның кемшіліктеріне кең ауқымды сын, оның стилі ерекше, техникасы түсініксіз, ал көрермендерінің саны аз болуы мүмкін. Бірақ егер сіз оған ертерек қызығушылық танытсаңыз, біз сияқты, оны көру қызықты да әзілді болады."
Reviews of the film were mixed; it received a 63% rating at review aggregator Rotten Tomatoes, and a "mixed or average reviews" descriptor at Metacritic. Roger Ebert wrote that Schizopolis was "a truly inexplicable film which had audiences filing out with sad, thoughtful faces". Leonard Maltin gave the film a more favorable rating of three stars out of four, and wrote in his Leonard Maltin's Movie Guide, "A broad ranging jab at modern society and its ills, its tone arch, its technique one of non sequiturs, and its audience likely to be small. But if you latch onto it early enough, you may find (as we did) that it's fun — and funny — to watch."