Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1968 жылғы Ралф Нельсоннің фильмі
1968 film by Ralph Nelson
Сюжет
Чарли Гордон – Бостонда тұратын зиякерлік қабілеті шектеулі адам. Ол білім алуға құштар және екі жыл бойы кешкі мектепке барып, Элис Киннианның сабағын оқыды. Ол оқу мен жазуды үйренді, бірақ оның орфографиясы мен жазуы нашар, тіпті өз атын да жаза алмайды. Ол нан пісіретін дүкенде санитар болып жұмыс істейді, онда әріптестері оның кемістігін пайдаланып көңіл көтереді, ал ол балалармен ойын алаңында ойнауды ұнатады. Элис Чарлиді зерттеушілер доктор Ричард Немур мен доктор Анна Штрауска алып келеді, олар интеллектті арттыру әдістерін зерттеп жатыр. Алгернон атты зертханалық тышқанда хирургиялық процедураны сәтті сынап көргеннен кейін, олар адамдық сынаққа қатысушы іздеп жүр. Олар Чарлиге бірнеше қабілеттілік сынақтарын жүргізеді және Алгернон лабиринттің үлгісімен жүргенде, оған қағаз лабиринттерді шешуді тапсырады. Чарли үнемі Алгерноннан жеңіледі, бірақ оны операцияға таңдайды. Операциядан кейін Чарли тағы да Алгерноннан жеңіледі және бірден ақылды бола алмағанына ренжіді. Біраз уақыт өткен соң ол, ақыры Алгерноннан жеңіп шығады және оның интеллектуалдық қабілеті арта бастайды. Әріптестері оған күрделі машинаны іске қосуды тапсырады, оның бұзылуын күтіп, демалыс алуды жоспарлайды, бірақ ол оны сәтті іске қосады. Жаңа интеллектуалдық қабілетінен ұялып, қорқып, олар нан пісіретін дүкеннің иесін Чарлиді жұмыстан шығаруға көндіреді. Элис оны оқытуын жалғастырады, бірақ оның интеллектуалдық қабілеті арта береді және ақырында одан да жоғарылайды. Эмоционалдық жағынан жетілмеген Чарли Элисқа ғашық болып, оған деген сезімін білдіреді, бірақ ол оның ұсынысын қабылдамайды. Ол наразылық білдіріп қашып кетеді, бірақ ақырында Бостонға оралады, екеуі некеге тұру мүмкіндігін қарастыра бастайды. Немур мен Штраус ғылыми конференцияда өз зерттеулерін ұсынады. Чарлидің бастапқы қабілеттілік сынақтарының видеосын көрсеткеннен кейін, оны сұрақ-жауап сессиясына шақырады. Ол қазір аудиториядағылардың барлығынан да ақылды, бірақ ол сонымен қатар адамзатқа деген цинизмді көзқарасқа ие, оны қатысушылар әзіл деп қабылдайды. Ол Алгернонның интеллектуалдық қабілетін жоғалтып, қайтыс болғанын, зерттеу тобы одан жасырған фактіні айтады және өзі де сондай құлдырауға ұшырайтынын күтеді. Конференциядан қашып, барлық жерде бұрынғы өзін көріп, зиякерлік қабілеті төмен балаға көмектесу үшін тоқтайды. Чарли Элис, Немур және Штраустың оның жағдайын талқылап жатқанын естіп, оның интеллектуалдық қабілетін сақтаудың жолын табуға көмектесуді ұсынады, бірақ олардың бірлескен күш-жігері сәтсіз аяқталады. Ол депрессияға түсіп, Элис оны ешқашан тағы да көруге келмеуін сұрайды. Біраз уақыттан кейін Элис Чарлиді ойын алаңында балалармен ойнап тұрғанын көреді, ол толығымен бұрынғы зиякерлік кемістігіне оралған.
Charly Gordon is an intellectually disabled man who lives in Boston. He has a desire to learn and has attended night school for two years, taking a class taught by Alice Kinnian. He learns to read and write, though his spelling and penmanship are poor and he is unable to spell his own name. He works as a janitor at a bakery, where his coworkers amuse themselves by taking advantage of his disability, and enjoys playing with children at a playground. Alice takes Charly to researchers Dr. Richard Nemur and Dr. Anna Straus, who have been investigating methods for increasing intelligence. Having successfully tested a surgical procedure on a lab mouse named Algernon, they are looking for a human test subject. They put Charly through a battery of aptitude tests and have him try to solve a series of paper mazes while Algernon runs through models of them. Charly consistently loses to Algernon, but is selected for the surgery. After surgery, Charly loses to Algernon again and is frustrated at not immediately becoming smarter. After some time passes, he finally beats Algernon and his intelligence begins to increase. His coworkers tell him to operate a complex machine, hoping that he will break it so they can have the day off, but he successfully operates it. Embarrassed and frightened by his new intelligence, they persuade the bakery owners to fire Charly. Alice continues teaching him, but his intelligence continues to increase and eventually surpasses hers. Lacking emotional maturity, Charly becomes infatuated with Alice and confesses his love for her, but she sharply rejects his advances. He flees in an act of rebellion but eventually returns to Boston, and the two start to consider marriage. Nemur and Straus present their research at a scientific convention. After playing the film of Charly's original aptitude tests, they bring him out for a question and answer session. He is now the intellectual equal or superior of everyone in the audience, but he has also developed a cynical view of humanity that the attendees mistake for humor. He reveals that Algernon has lost his enhanced intelligence and died, facts that the research team kept from him, and expects to undergo a similar decline. Fleeing the convention and seeing hallucinations of his previous self everywhere, Charly stops to help a busboy pick up a tray of dropped glasses after observing that he is intellectually disabled. Charly overhears Alice, Nemur, and Straus discussing his situation and offers to assist in finding a way to preserve his intelligence, but their combined efforts prove fruitless. He falls into a depression and asks Alice never to visit him again. Some time later, Alice sees Charly playing with children on the playground, having fully regressed to his original level of disability.
Даму
"Алгернонға арналған гүлдер" әңгімесі "Чарли Гордонның екі әлемі" атты 1961 жылғы теледидарлық бейімдеуінің негізі болды, онда Робертсон "Американың болат сағаты" бағдарламасында да ойнаған. Робертсон көптеген телешоуларда түсті, олар кейін басқа актерлердің ойнауымен фильмдерге айналды, мысалы, "Шарап пен раушан күндері". Ол осы әңгіменің фильмге түсіру құқығын сатып алып, фильмде де бас рөлде ойнауды үміттенеді. Робертсон бастапқыда Уильям Голдманды Голдманның "No Way to Treat a Lady" романының сәттілігіне орай сценарий жазуға шақырған және оған өз қаражатынан 30 000 доллар төлеген. Бірақ Робертсон Голдманның жұмысына қанағаттанбағандықтан, сценарийді жазу үшін Стерлинг Силлифантты жалдады. Робертсон фильмдегі рөлі үшін 25 000 доллар гонорар алды.
The short story Flowers for Algernon had been the basis of "The Two Worlds of Charlie Gordon", a 1961 television adaptation in which Robertson had also starred for The United States Steel Hour. Robertson had starred in a number of television shows that were turned into films with other actors playing his roles, such as Days of Wine and Roses. He bought the rights to the story, hoping to star in the film version as well. Robertson originally hired William Goldman to write the screenplay on the strength of Goldman's novel No Way to Treat a Lady, paying him $30,000 out of his own pocket. However, Robertson was unhappy with Goldman's work and then hired Stirling Silliphant to write a draft. Robertson received $25,000 for his role in the film.
Шығару
Фильмнің премьерасы 1968 жылғы 28 маусымда Берлин кинофестивалінде өтті. Барлық шығындар есептелгеннен кейін (соның ішінде $1,325,000 пайдаға бөлінген сома), фильм $1,390,000 пайда тапты, бұл Selmur/ABC Pictures компаниясы түсірген санаулы табысты фильмдердің бірі болды. Time журналы «Шарли» фильмін «ақыл-ойының кемістігі және ғылымның шексіз күшінің қауіптері туралы, біршама қиялмен жасалған ерекше фильм» деп сипаттады. «Шарлидің Бостон қаласындағы және оның төңірегіндегі тарихи орындары бұрын ешқашан осылай жақсы түсірілмеген болса да», «Робертсонның актерлік шеберлігінің күші продюсер-режиссер Ральф Нельсонның «Экспо-67» көрмесінде жаңашылдыққа қол жеткізгенін көрсетуге тырысуынан кеміп қалады: дерлік барлық сахналар екіге бөлінген экранда, бірнеше кадрда, тұрып түсірілген немесе баяу қозғалыста көрсетіледі». Сценарист Морис Рапф Робертсонның өнерін «керемет» деп бағалап, экрандағы «интеллектуалдық спектрдің бір шетінен екінші шетіне жасаған өзгеруін» «таң қалдыратын» деді; Рапф «камераның әсерлі тәсілдерін» және «жарықтандырылған оптикалық эффектілерді» сынға алып, оларды «орнынан тебілетін» және «The Knack сияқты сюжеті жоқ фильмдерге» көбірек сай деп атады. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үшеуін беріп, «Шарли (Клифф Робертсон) мен қыздың (Клэр Блум) арасындағы қарым-қатынас өте нәзік және жақсы бейнеленген. Ол оған қамқорлық жасайды, бірақ оның басынан өткен қиындықтарды толық түсінбейді. Оның жағдайы IQ-сы қалыпты көрсеткіштен асып, гений деңгейіне жеткенде одан да қиындайды; оның эмоционалдық дамуы қалып қояды. Міне осы жеке дағдарыс туралы әңгіме «Шарли» фильмін жылы және мағыналы етеді» деп жазды. Ал Эберт керісінше, «оның дағдарысына себеп болған ғылыми құпиялардың маңызы жоқ, олар көрерменнің назарын аударып, фильмді әлсіретеді» деп атап өтті. 2009 жылы Entertainment Weekly журналы «Шарли» фильмін «барлық уақыттағы 25 ең жақсы көз жасты төккізетін фильмдер» тізіміне енгізді.
The film premiered at the Berlin Film Festival on June 28, 1968. After all costs were deducted (including $1,325,000 paid to profit share), the film reported a profit of $1,390,000, making it one of the few successful films made by Selmur/ABC Pictures. Time magazine called Charly an "odd little movie about mental retardation and the dangers of all conquering science, done with a dash of whimsy." While "the historic sights in and around Charly's Boston setting have never been more lovingly filmed", "The impact of [Robertson's] performance is lessened by Producer Director Ralph Nelson's determination to prove that he learned how to be new and now at Expo '67: almost every other sequence is done in split screens, multiple images, still shots or slow motion." Screenwriter Maurice Rapf called Robertson's performance "extraordinary" and called "astonishing" his on screen "transformation from one end of the intellectual spectrum to the other"; Rapf took issue with what he called the "pyrotechnics of the camera" and the "flashy opticals", calling the effects "jarringly out of place" and better suited for a "no story mod film like The Knack." Roger Ebert gave the film three stars out of four, writing "The relationship between Charly (Cliff Robertson) and the girl (Claire Bloom) is handled delicately and well. She cares for him, but inadequately understands the problems he's facing. These become more serious when he passes normal IQ and moves into the genius category; his emotional development falls behind. It is this story, involving a personal crisis, which makes Charly a warm and rewarding film." By contrast, Ebert pointed out "the whole scientific hocus pocus, which causes his crisis, is irrelevant and weakens the movie by distracting us." In 2009, Entertainment Weekly listed Charly among its "25 Best Movie Tearjerkers Ever."
Ұсынылған жалғасы
1970-ші жылдардың соңында, Колумбия Пикчерс президенті Дэвид Бегельманның заңсыз қызметтері туралы билікке хабарлағаннан кейін ұзақ мерзімге жұмыссыз қалған соң, Робертсон «Чарли II» сценарийін жазып, оны өндіріске енгізуге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтті болмады.
In the late 1970s, following a period of extended unemployment after having alerted authorities to illegal activities committed by Columbia Pictures president David Begelman, Robertson wrote and attempted to produce Charly II, to no avail.
Үй медиасы
Чарли 2005 жылдың 31 наурызында MGM Home Entertainment компаниясы Region 1 аймақтық DVD форматында жарыққа шықты.
Charly was released on Region 1 DVD by MGM Home Entertainment on March 31, 2005.