Философиялық тергеу: Зұлымдық пен жазаның шекарасы
A Philosophical Investigation
Философский триллер Филиппа Керра: ученый обнаружил связь между мозгом (VMN) и социопатией. Диагностика с помощью L.O.M.B.R.O.S.O. – будущее криминалистики?
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Философиялық зерттеу - Филип Керрдің 1992 жылғы техно-триллері.
A Philosophical Investigation is a 1992 techno thriller by Philip Kerr.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Жақын болашақта британдық нейробиолог профессор Берджесс Феллан мидың ВМН деп аталатын бөлігін ашты, ол еркектерде әйелдерге қарағанда екі есе ірі болады. Дегенмен, кейбір еркектерде (шамамен 100 000-нан 1-і) ол әйелдердегідей мөлшерде болады, ал бұл аномалия зорлыққа бейімді социопатияның өте нақты белгісі болып табылады. Профессор Феллан ВМН жетіспеушілігін диагностикалауға көмектесетін "Л.О.М.Б.Р.О.С.О." (Модульдік ми резонацияларының орналасуы әлеуметтік нормаға бағынуды талап етеді) деп аталатын бейнелеу құрылын жасады. Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында Ломброзо институты Ұлыбританиядағы барлық ер адамдарды тексеру үшін құрылды. Еркектерді жарнамалық кампаниялар арқылы тестілеуге тарту етіледі; ВМН-теріс нәтиже көрсеткендерге құпия ем-дом, кеңес беру және дәрі-дәрмектер тағайындалады, сондай-ақ оларға Пингвиннің "Ұлы ойшылдар" кітабынан кодтық есім беріледі (мысалы, Шекспир, Платон сияқты). Полицияға ВМН-теріс нәтиже көрсеткендердің есімдері берілмейді, бірақ оларға Ломброзо институтының жүйесінде белгілі бір адамның ВМН-теріс екенін растауға рұқсат етіледі. "Витгенштейн" – ВМН-теріс нәтиже көрсеткен адамның кодтық есімі, ол өзінің жағдайынан хабардар болғанға дейін, жалғыздыққа бейімделген, бірақ тұрақты өмір сүріп, социопатиялық бейімділіктерін виртуалды шындық ойын-сауық жүйелері арқылы зиянсыз түрде шығарып келген. Бірақ өзінің патологиясын білгеннен кейін, ол өзінің қоғамдық міндетін орындайды: Ломброзо институтының жүйесіне бұзушылық жасап, Ұлыбританиядағы барлық ВМН-теріс нәтиже көрсеткен адамдардың тізімін алғаннан кейін, оларды өлтіруге кіріседі. Оқиға екі тұрғыдан баяндалады: Витгенштейннің және оны ұстауға тағайындалған полиция лейтенанты Изадора "Джейк" Яковичтің. Витгенштейннің бөлігі оның жасаған қылмырлары мен одан кейінгі құлдырауы туралы күнделік түрінде бірінші жақта баяндалады; ал детективтің бөлігі дәстүрлі үшінші жақта айтылады.
In a near future, a British neuroscientist named Professor Burgess Phelan has discovered a portion of the brain, the VMN, that is typically twice the size in men as it is in women. In certain men, however (approximately 1 in 100,000), it is the same size as a woman's, and that abnormality is an exceptionally accurate indicator of violent sociopathy. Professor Phelan developed an imaging device called L. O. M. B. R. O. S. O. (Localisation of Modullar Brain Resonations Obliging Social Orthopraxy) used to help diagnose men with the VMN deficiency. In the interests of public safety, the Lombroso institute is set up to test all the men in Britain. Males are enticed with ad campaigns to submit for testing; those who are VMN negative are given confidential treatment, including counselling and drugs, and assigned a code name out of the Penguin book of Great Thinkers (e. g., Shakespeare, Plato, etc.). The police aren't given the names of the VMN negative, but they are allowed to confirm whether or not a particular person is in the Lombroso Institutes system as VMN negative. "Wittgenstein" is the code name of a VMN negative who, until he was made aware of his status, was living a well adjusted, if solitary, life, venting his sociopathic tendencies harmlessly through virtual reality entertainment systems. Upon discovering his pathology, though, he undertakes a public service of his own: after hacking into the Lombroso Institute's systems and obtaining a list of all VMN negative men in Britain, he undertakes to kill them all. The narrative unfolds from a dual perspective: Wittgenstein's, and the female police lieutenant, Isadora "Jake" Jakowicz, assigned to catch him. Wittgenstein's portion is told from the first person as a diary of his assassinations and subsequent downfall; the detective's portion is told in a more traditional third person perspective.
Тақырыптар
Романның әлемінде ұлттық үкімет «қайта жазалау әділеттілігі» платформасы бойынша ішінара сайланды, оңалту емес, ал ауыр қылмыстар үшін өлім жазасын (және шамалы дәрежеде түрмеге қамауды) жазалау комасы алмастырды. Оның артықшылығы, жазалау комасы егер кейіннен адамның кінәсіз екені дәлелденсе, қауіпсіз түрде кері қайтарылады; сондай-ақ, түрмелерге кететін шығындар азайды, себебі қылмыскерлер шектеуге емес, жылдар бойы ұйқыға кесілді, оларға аз күтім мен күзету қажет. Жазалау комасына қарсылар (соның ішінде Джейк) мемлекет адамдардың өмірінен жылдар ұрлап жатыр және кінәлілерге өздерін түзетуге мүмкіндік бермейді деп санайды; демек, жазалау комасы адамдық емес. Алайда, бұл пікір ұзақ мерзімді ғарыш саяхаттарының міндетті түрде ұзақ мерзімді медициналық команы талап ететінін атап көрсеткен жақтастармен жоққа шығарылады, сондықтан процестің өзі адамдық емес емес; сонымен қатар, қылмыскерлер түрмедегі қауіпті қылмыстық ортаға ұшырамайды, сондықтан жазалау комасы жаза ретінде кем емес, керісінше, көбірек адамдық болып есептелуі мүмкін. Оқиғаның бір бөлігі Кембридж философия профессорын Витгенштейнді оның іс-әрекеттерінің моральдық жағын талқылауға тартуды қамтиды. Қатысушы өзінің барлық іс-әрекетін шынайы Витгенштейннің философиясы арқылы (оның ішінде «Tractatus Logico Philosophicus» кейінгі мансабындағы өзгерісімен қоса) қарастыратындықтан, оны философиялық көзқарасқа көндіруге болады деп үміттеніледі. Бірақ Витгенштейннің кісі өлтірулері жалғасқанда, үкімет Кембридж профессорына Витгенштейнді өзін-өзі өлтіруге инауға қысым жасайды, ал философ Джейктің наразылығына қарамастан келіседі.
In the novel's setting, the national government was elected partly on a platform of "retributive justice", rather than rehabilitative, and punitive coma has replaced the death penalty (and, to a lesser extent, incarceration) as punishment for extreme crimes. In its favour, punitive coma is safely reversed, should someone later prove innocent; as well, prison costs have plunged since the inmates are sentenced to years of sleep rather than restraint, and require much less guarding and care. Opponents of punitive coma (of whom Jake is one) argue that the state is now stealing years from people's lives, and giving the guilty no opportunity to rehabilitate themselves; thus, punitive coma is inhumane. This position is defeated, however, by proponents who observe that any long term space travel will necessarily involve long term medically induced comas of the same kind, so the process itself is not inhumane; furthermore, criminals are not subject to the dangerous criminal environment of prison, so punitive coma may be considered a more, rather than less, humane punishment. A portion of the narrative involves the use of a Cambridge philosophy professor to engage Wittgenstein in a debate on the morality of his actions. Since the killer comes to see his whole act through the lens of the real Wittgenstein's philosophy (including his mid career reversal following Tractatus Logico Philosophicus), it's hoped that he will be amenable to philosophical persuasion. However, as Wittgenstein's killings continue, the government presses the Cambridge don to talk Wittgenstein into committing suicide, a position with which the philosopher agrees, much to Jake's dismay.