USS Morton эсминцісінің тарихы және қызметі

Кіріспе

USS Morton (DD 948) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Форрест Шерман класындағы эсминеці. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Ваху» суасты қайығының командирі, командир Дадли "Муш" Мортонның (1907–1943) құрметіне аталған. «Мортон» 1957 жылдың 4 наурызында Миссисипи штатындағы Паскагула қаласындағы «Ингаллс» кеме құрылысы корпорациясында салынды; 1958 жылдың 23 мамырында суға түсірілді; Эдвина Р. Мортон қамқорлық етті; және 1959 жылдың 26 мамырында Солтүстік Чарльстон қаласында қолданысқа берілді.

Тарих

Кариб теңізіндегі жаттығулардан кейін ол Батыс жағалауға қарай жүріп, 20 қазанда Сан-Диегоға жетті. 1960 жылы қаңтарда Батыс Тынық мұхитына жіберілді, наурыз айында Әскери-теңіз күштері, Теңіз жаяу әскері және Әскери-әуе күштері бірлесіп өткізген «Көк жұлдыз» операциясына қатысты және 31 мамырда Батыс жағалауға қайтқанша Үндістанның Бомбей қаласына арнайы «Адамдар арасындағы қарым-қатынас» сапары жасады. 3 сәуірде Сан-Диегодан шығып, Формоза патруліне бір айлық міндеттерге қатысты, сол кезде «Қолдау» операциясына қатысып, еркін Қытайдың мұқтаж халқына азық-түлік, дәрі-дәрмек және киім-кешек жеткізді. 1961 жылы 28 қыркүйекте Сан-Диегоға оралып, Батыс жағалаудағы операцияларын жалғастырды. Формоза патруліндегі және Жапония маңындағы операцияларын аяқтағаннан кейін, 1963 жылдың 15 маусымында Сан-Диегоға келді. Мортон 1964 жылдың тамызына дейін Батыс жағалаудағы операцияларын жалғастырды, содан кейін Оңтүстік Қытай теңізіне жүзіп, Оңтүстік Вьетнам жағалауында патрульдік қызмет атқарды. 1964 жылдың 11 қыркүйегінде, Тонкин шығанағындағы оқиғадан шамамен бір ай өткен соң, Тынық мұхитының Теңіз қауіпсіздігі тобының директоры (DIRNAVSECGRUPAC) Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің директорына Мортон бортында SIGAD USN 467P тобын ұстап алу жоспарлары туралы хабарлады. «Мортон» және «Ричард С. Эдвардс» кемелері Тонкин шығанағындағы оқиғадан кейін шамамен бір ай өткен соң 34А операциясының бөлігі болған DESOTO патрулін жүргізді. Ол келесі бірнеше айды әуе кемелерін тексерумен өткізді. 1966 жылдың сәуір айында Оңтүстік Вьетнамға жеткенде, жойғыш төрт ай бойы Вьетконгтың жабдықтау пункттері мен лагерьлерін бомбалады. Ұзақ үзілістен кейін Мортон 1967 жылдың мамырында Солтүстік Вьетнам жағалауында «Теңіз айдахары» операциясын бастады. Осы шабуылдар кезінде ол жаудың жағалау қорғаныс нысандары мен радарлық орналымдарын нысанаға алды және жағалау бойындағы баржалардың қозғалысын тоқтатты. Мортон 3 қарашада Сан-Диегоға оралғанға дейін DMZ маңындағы 12-ші теңізшілер полкіне оқпен қолдау көрсетті. Мортон 1968 жылдың 31 қазанында Сан-Диегодан шығып, тағы да қарулы желіге қосылды және Солтүстік Вьетнам мен Вьетконгтың жабдықтау пункттері мен жағалаудағы бекіністерін бомбалады. Кеме соғыс аяқталған көктемде үйіне оралып, Лонг-Бич әскери кеме жасау зауытында су астына қарсы қару жүйесін жаңғыртуға дайындық бастады. Соғыс кемесі 1969 жылдың 26 қыркүйегінде Лонг-Бичте қызметтен шығарылды. 1970 жылдың 15 тамызында қайтадан іске қосылған Мортон келесі жылы жаңа SQS 23 сонарын, ASROC ұшыру құрылғысын және жаңа электрондық жүйелерді сынады. Осы жаттығулардың бір бөлігі ретінде Мортон Гавайи және Калифорния жағалауында достас су асты кемелеріне қарсы көптеген АСВ жаттығуларын өткізді. 1971 жылдың басында Перл-Харбордағы техникалық қызметтен кейін Мортон 9 қыркүйекте келесі WestPac орналасуына аттанды. 1972 жылдың 1 наурызында Австралия арқылы үйіне қайтқанша екі рет қарулы саптық сапар жасады. Сол жылы ол бірнеше АСВ жаттығуларына қатысып, 13 қазанда қайтадан WestPac-қа жіберілді. Одан кейін тағы да қарулы саптық сапарлар жасалды, соның ішінде 1972 жылдың желтоқсан айында Солтүстік Вьетнамның жағалау мақсаттарына Linebacker шабуылы болды. 1973 жылдың 28 қаңтарында атысты тоқтату туралы келісімге сәйкес Мортон Оңтүстік Вьетнам жағалауында патрульдік қызмет атқарды және 1973 жылдың 19 ақпанында үйіне қайтып келді. Жаулық әрекеттердің аяқталуымен Мортонның ВестПакқа орналасуы әуе кемелерінің оперативтік топтарына экрандау және эскорт қызметін қамтамасыз етумен байланысты болды. Осы жылдары Мортон кеңестік су асты кемелерінің қатеріне байланысты АСВ жаттығуларына қатысуды жалғастырды. 1974 жылы Филиппинде қазандыққа қатысты қиындықтар туындағаннан кейін, ол 1975 жылы Перл-Харборда күрделі жөндеуден өтті және 1976 жылы негізінен жергілікті операциялармен айналысты. Мортон 1977 жылдың 17 ақпанында Тынық мұхитына қайтадан жіберілді. Бұл сапар барысында әскери кеме Тайвань маңында АСВ жаттығуларына қатысып, 28 қыркүйекте үйіне оралғанға дейін Кения мен Иранға бару үшін Үнді мұхитына барды. 1978 жылдың 11 қыркүйегінде Жапония, Оңтүстік Корея және Тайвань жағалауларында жұмыс істеді. 1980 жылдың 3 мамырында Мортон тағы бір күрделі жөндеуді бастады, 1981 жылдың жазында аула жұмыстарын және жаңартуды аяқтады. Мортон соңғы рет 1982 жылдың ақпанында әскери қызметке жіберілді, сол кезде ол АҚШ және одақтас әскери-теңіз күштерінің бес ірі әскери жаттығуына қатысты. Екі рет әскери кеме вьетнамдық босқындарға көмек көрсетті - 9 маусымда 18 адамды, ал 10 маусымда 52 ер адам, әйелдер мен балаларды құтқарып қалды, бұл қызметі үшін Мортон «Гуманитарлық қызмет» медалін алды. Соғыс кемесі 12 тамызда Гавайидегі Перл-Харборға оралды. Мортон 1982 жылдың 22 қарашасында Перл-Харборда қызметтен шығарылды. Оның аты 1990 жылдың 7 ақпанында Теңіз тізімінен шығарылды және кеме 1992 жылдың 17 наурызында Калифорниядағы Терминал аралындағы Southwest Recycling, Inc. компаниясына металл терісіне сатылды. Металл терісі кезінде Мортонның тіректерін, біліктерін және дөңгелектерін алып тастауға жауапты коммерциялық су астына түсушілер тобы ультра термиялық факелдің көмегімен су астында кесілген ең жуан болаттың (2007 жылғы деректер бойынша) әлемдік рекордын орнатты. Оң жақ білігін кесу кезінде Мортонның біліктері Southwest Marine & Recycling компаниясына ұсынылған сызбалардан өзгеше екені анықталды. Атап айтқанда, біліктердің қабырғасының қалыңдығы екі дюймді құрауы керек еді, бірақ кесілген кезде біліктердің іші қуыс цилиндрдің (2,0 дюйм) айналасында 19,2 дюймдік қабырғасы бар, дерлік толығымен қатты екені анықталды. Біліктер материалдың жетіспеуіне байланысты, нашар сапалы қорытпаны пайдалануға мәжбүр болғандықтан, техникалық талаптардан ауытқуы мүмкін деп саналады, бірақ бұл дерек расталмады.

After a training cruise in the Caribbean, she proceeded to the West Coast, arriving NS San Diego, Calif., 20 October 1959. She deployed to the western Pacific in January 1960, participated in Operation Blue Star, a joint Navy, Marine, Air Force amphibious operation in March, and made a special "People to People" visit to Bombay, India, before returning to the West Coast 31 May. Departing San Diego 3 April, she reported for one month's duty in the Formosa Patrol, during which time she participated in Operation Handclasp, carrying food, medicine, and clothing to the less fortunate people of free China. She returned to San Diego 28 September 1961, and continued operations off the West Coast, until sailing 13 November 1962 for another WestPac deployment. Following duty with the Formosa Patrol, and operations off Japan, she steamed home, arriving San Diego 15 June 1963. Morton continued operations off the West Coast until August 1964, when she steamed to the South China Sea and patrolled off South Vietnam. On 11 September 1964, approximately one month after the Gulf of Tonkin Incident, the Director of the Naval Security Group, Pacific (DIRNAVSECGRUPAC) informed the Director of the National Security Agency of plans for an intercept team, SIGAD USN 467P, to be aboard the Morton. The DESOTO patrol, part of Operation 34A, was conducted by the USS Morton and the Richard S. Edwards approximately one month after the Gulf of Tonkin incident. She spent the next several months screening aircraft carriers before returning to the West Coast 6 February 1965. Arriving off South Vietnam in April 1966 the destroyer shelled Vietcong supply points and encampments for the next four months. After a short break, Morton began Sea Dragon operations off North Vietnam in May 1967. During these raids, she targeted enemy coast defense sites and radar installations and interdicted barge traffic along the coast. Morton also provided gunfire support for the 12th Marine Regiment near the DMZ before returning to San Diego 3 November. Morton departed San Diego 31 October 1968, again joined the gun line and bombarded North Vietnamese and Vietcong supply points and bunkers up and down the coast. The destroyer returned home in the late spring and began preparations for an anti submarine weapons
system modernization at Long Beach Naval Shipyard. The warship decommissioned at Long Beach on 26 September 1969. Recommissioned 15 August 1970, Morton spent the next year testing her new SQS 23 sonar, ASROC launcher and new electronic systems. As part of this refresher training, Morton conducted numerous ASW exercises against friendly submarines off Hawaii and California. Following a tender availability in Pearl Harbor in early 1971, Morton sailed on her next WestPac deployment on 9 September. She conducted two gun line tours before sailing for home on 1 March 1972 via Australia. Later in the year, she participated in several ASW exercises before deploying again to WestPac on 13 October. More gunline tours followed, including a Linebacker raid on North Vietnamese coastal targets in December 1972. Following the ceasefire of 28 January 1973, Morton patrolled off South Vietnam until sailing for home on 19 February 1973. With the end of hostilities, Morton'''s ensuing deployments to WestPac centered around providing screen and escort services for carrier task forces. During these years, Morton also continued to participate in ASW exercises, owing to the threat from the growing Soviet submarine fleet. After enduring serious boiler problems in the Philippines in the spring of 1974 she underwent an overhaul in Pearl Harbor in 1975 and was active in mainly local operations in 1976. Morton deployed again to the Pacific on 17 February 1977. During this cruise, the warship participated in ASW exercises off Taiwan and sailed into the Indian Ocean to visit Kenya and Iran, before returning home on 28 September. She deployed again on 11 September 1978, operating off Japan, South Korea and Taiwan, before sailing for home on 7 March 1979. On 3 May 1980, Morton began another overhaul, completing the yard work and refresher training by the summer of 1981. Morton sailed on her last deployment in February 1982, during which she participated in five major ASW exercises with U. S. and allied naval forces. On two occasions, the warship aided Vietnamese refugees—rescuing 18 men on 9 June and 52 men, women and children on 10 June—for which Morton received the Humanitarian Service Medal. The warship returned home to Pearl Harbor, Hawaii on 12 August. FateMorton'' decommissioned at Pearl Harbor on 22 November 1982. Her name was struck from the Navy List on 7 February 1990 and the ship was sold to Southwest Recycling, Inc., Terminal Island, Calif., for scrapping on 17 March 1992. During the scrapping process, the commercial diving crew responsible for removing the struts, shafts and wheels of the Morton set the current (as of 2007) world record for the thickest piece of steel cut underwater by means of an ultra thermic torch. While cutting the starboard shaft, it was discovered that the Morton's shafts deviated from the blueprints provided to Southwest Marine & Recycling. Specifically, the shafts were to have a wall thickness of two inches (2.0"); however, upon being cut, the shafts were found to be almost completely solid, consisting of a wall of 19.2" inches around a 2.0" hollow cylinder. It is believed the shafts deviated from specifications because of material shortages, requiring use of an inferior alloy, but this has not been confirmed.