Кіріспе

Кеңестік ядролық қуатпен жүретін шабуылдаушы суасты кемесі

"Виктор" класы, Кеңес Одағының 671 "Йорш", 671RT "Сёмга" және 671RTM/RTMK "Щука" жобалары (НАТО кодымен сәйкесінше Victor I, Victor II және Victor III), – Кеңес Одағында салынған және Кеңес Әскери-теңіз күштерінде пайдаланылған ядролық қуатпен жүретін шабуылдаушы суасты кемелерінің сериясы. 1960 жылдардан бері барлығы 48 бірлік салынды, солардың соңғылары қазір Ресей Әскери-теңіз флотында қызмет етеді. "Виктор" класындағы суасты кемелері тамшы тәрізді пішінге ие, бұл оларға жоғары жылдамдықпен жүруге мүмкіндік берді. Бұл кемелер негізінен Кеңес теңіз флотын қорғау және американдық баллистикалық зымыран тасушы суасты кемелеріне шабуыл жасау үшін жобаланған. 671 жобасы 1959 жылы SKB 143 (Малахит теңіз инженерлік бюросының алдыңғы қатарлы мекемелерінің бірі) тағайындаған жобалау міндетімен басталды.

671 Жоба Йорш (Виктор I)

Кеңес Одағының 671 "Йорш" жобасы 1967 жылы қызметке түскен алғашқы тип болды; 16 данасы салынды. Әрқайсысы 53 типті торпедаларды, SS N 15 су астына қарсы зымырандарды және миналарды ұшыруға арналған алты торпеда түтігіне ие болды. Су асты кемелері 24 түтікпен ұшырылатын қару-жарақ немесе 48 минаны (немесе олардың комбинациясын) тасымалдай алатын. Олардың ұзындығы ... болды. Барлығы қолдан алынды.

671RT Syomga (Victor II) жобасы

Советтік белгілемесі 671RT Syomga (атлантикалық лосось) – 1972 жылы қолданысқа енгізілді; 1970-ші жылдары жеті данасы жасалды. Victor III класын жақсарту туралы шешім қабылданғандықтан өндіріс тоқтатылды.

671RTM/RTMK Shchuka жобасы (Victor III)

Кеңес атаулары 671RTM/RTMK Shchuka (pike) жобасы 1979 жылы пайдалануға берілді; 1991 жылға дейін 25 данасы салынды. Бұл жүйе кейіннен және SSN атомдық суасты қайықтарына енгізілді. 1983 жылдың қазан айында Бермуда аралдарының батысында жұмыс істеген К-324 советтік суасты қайығының сүйремелі антеннасы АҚШ-тың МакКлой фрегатының сүйремелі антеннасымен араласып кетті. К-324 су бетіне көтерілуге мәжбүр болды, бұл НАТО күштеріне оның жұмыс істеп тұрған күйінде суретке түсіруге мүмкіндік берді. Виктор III класы құрылыс барысында үнемі жақсартылып келді және кейінгі өндіріс үлгілері жақсырақ акустикалық көрсеткіштерге ие болды. Олардың ұзындығы болды. 21 қайықтан қолданыстан алынды.

Оқиғалар

1981 жылы «Драм» кемесі артындағы ерекше топты суретке түсіруге тырысқанда «Виктор III» класындағы К-324 субмаринасымен соқтығысты. Бұл оқиға Рейган әкімшілігімен жасырынып, жарияланбады, бірақ «USS Drum» кемесіндегі теңізшілердің өміріне қауіп тудырды. Оқиға 1993 жылдың ақпан айында Клинтон әкімшілігімен құпиясы ашылып, жарияланды. 1984 жылдың 21 наурызында К-314 субмаринасы Жапон теңізінде «Китти Хок» ұшақ тасымалдаушысымен соқтығысты. Екі кеме де айтарлықтай зақым алмады. 1984 жылдың 18 (кеме уақыты бойынша) немесе 19 (субмарина уақыты бойынша) қыркүйегінде советтік жүк кемесі «Братство» Альборан теңізіндегі Гибралтар бұғазынан шығу кезінде, 35 градус 55 минут солтүстік ендікте және 005 градус 00 минут батыс бойлықта советтік «Виктор I» класындағы К-53 субмаринасымен соқтығысты. 2006 жылдың 6 қыркүйегінде «Виктор III» класындағы «Данил Московский» субмаринасы Баренц теңізінде электр құрылғыларының өртенуінен екі экипаж мүшесі қаза болды. Субмарина 16 жылдық болғандықтан, оны жөндеу кешіктірілген еді. Ол Видяевоға сүйреліп әкелінді. Ол 2010 жылдардың соңына дейін қызметін жалғастырды және ресми түрде 2022 жылдың 28 қазанында қызметтен шығарылды.

Медиада

Виктор III класты су асты кемесінің суреті (Валентин Зуковскийдің шөбересі Николайға тиесілі су асты кеме) Джеймс Бондтың "Әлем жеткіліксіз" фильмінде фильмнің қарсы кейіпкерлерінің (Электра Кинг пен Виктор "Ренард" Зокас) жоспарының маңызды бөлігі ретінде маңызды рөлде қолданылды.