Аполлон Ликей: ежелгі грек мүсіні, Праксительдің туындысы. Құдайдың демалысын, әдемі позын, сәнді анатомиясын көрсетеді. Флоренциядағы Аполлино мүсінінен белгілі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Аполлон Ликей (Ἀπόλλων Λύκειος, Apollōn Lukeios) типі, сондай-ақ Ликейлік Аполлон деп те аталады, Праксителден бастау алады және көптеген толық көлемді мүсіндер мен мүсіндердің көшірмелерінен, сондай-ақ б.з.д. 1 ғасырдағы афиналық монеталардан белгілі. Бұл Аполлонның мүсіндер типіндегі құдай тіреуге (ағаш діңгегі немесе үш аяқты тіреуіш) сүйеніп тұр, оң алдыңғы қолы басының үстіне тиеді, ал шашы балалар шашына тән кесіммен басының үстінде өрілген. Ол "Ликейлік" деп аталады, Ликияның өзінен емес, Лукианның Афина гимназияларының бірі – Лицейде көрсетілген, бірақ белгілі бір суретшіге жатқызылмаған, жоғалған туындысымен байланысты болғандықтан осылай аталды. Лукианның сөзіне сәйкес, садағын сол қолымен ұстап, тіреуге сүйеніп, оң қолын басына қойған құдай "ұзақ еңбектен кейін демалып отырғандай" бейнеленген. Оның негізгі үлгісі – Флоренциядағы Уффици галереясындағы Аполлино немесе Аполлон Медичи. Брунильда Сисмондо Риджвей сипаттағандай, типтің "ұзартылған пропорциялары, әдемі позы және сәл әйелдік анатомиясы" негізіндегі авторлық атрибуция дәстүрлі түрде осы типтің Праксителдің Олимпиялық Гермесімен ұқсастығына байланысты қолдау табады – Ликейлік Аполлонның тіпті бір көшірмесі бір кезде Гермес көшірмесі ретінде қабылданыпты. Салыстыру негізінен Аполлиноға негізделген, оның басы Книдтік Афродитаның пропорцияларына ұқсас және оның айқын сфуматосы, көптеген айырмашылықтарға қарамастан, оның Праксител стилінде екендігі туралы ұзақ жылдар бойы қалыптасқан пікірді растайды. Дегенмен, осы типтің көптеген үлгілері Праксителге әдетте жатқызылатын еркектік типтерге ұқсамайтын айқын бұлшықеттерді көрсетеді. Сондай-ақ, бұл оның замандасы Евфранордың туындысы немесе б.з.д. 2 ғасырда жасалған жұмыс болуы мүмкін деген болжам бар. Аполлино болса, рим дәуіріндегі эклектикалық туынды болып табылуы мүмкін, "екінші классицизмнен" (яғни б.з.д. 4 ғасырдан) бірнеше стильдерді біріктірген. Қолды басына қойып отыру позы Аполлонмен осылай байланыстырылғандықтан, Лептис Магнадағы Аполлон ретінде Антинус мүсінін жасау үшін де қолданылды. Эллинистік және римдік бейнелердегі жас Дионис көбінесе Аполлоннан ажыратылмайды, сондықтан бұл поза Дионисқа да мұра болып өткен сияқты – мысалы, б.з. 2 ғасырындағы Людовизи Дионисі, рим мүсіні. Бұл поза амазонка мүсіндерінің типтерінде де қолданылады, ал оның ұзақ уақыт бойы қалыптасқан жалқаулықты білдіруі Ұйықтаған Ариаднаны да анықтады.
The Apollo Lyceus (Ἀπόλλων Λύκειος, Apollōn Lukeios) type, also known as Lycean Apollo, originating with Praxiteles and known from many full size statue and figurine copies as well as from 1st century BCE Athenian coinage, is a statue type of Apollo showing the god resting on a support (a tree trunk or tripod), his right forearm touching the top of his head and his hair fixed in braids on the top of a head in a haircut typical of childhood. It is called "Lycean" not after Lycia itself, but after its identification with a lost work described, though not attributed to a sculptor, by Lucian as being on show in the Lyceum, one of the gymnasia of Athens. According to Lucian, the god leaning on a support with his bow in his left hand and his right resting on his head is shown "as if resting after long effort." Its main exemplar is the Apollino in Florence or Apollo Medici, in the Uffizi, Florence. The attribution, based on the type's "elongated proportions, elegant pose and somewhat effeminate anatomy", as Brunilde Sismondo Ridgway characterised it, is traditionally supported on the grounds of the type's similarity to Praxiteles's Hermes from Olympia one replica of the Lycian Apollo even passed as a copy of the Hermes for a time. The comparison essentially rests on the Apollino, whose head has proportions similar to those of the Aphrodite of Cnidus and whose pronounced sfumato confirms the long held idea that it is Praxitelean in style, in spite of the many differences among the extant examples. Nevertheless, most exemplars of this type exhibit a pronounced musculature which does not resemble masculine types normally attributed to Praxiteles it has further been proposed that it is a work of his contemporary Euphranor, or of a 2nd century BCE work The Apollino, for its part, would thus be an eclectic creation from the Roman era, mixing several styles from the "second classicism" (i. e. from the 4th century BC). The famous pose with the arm resting on the head was so thoroughly identified with Apollo that it was used for the Hadrianic sculpture of Antinous as Apollo at Leptis Magna. With the Hellenistic and Roman depictions of a youthful Dionysus typologically not always distinguishable from Apollo, the pose seems to have been inherited by Dionysus, as in the 2nd century CE Ludovisi Dionysus, a Roman sculpture. The pose is also used in the Amazon statue types, and its long established conventional expression of lassitude identified Sleeping Ariadne as well.