Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адам денесінің мүсіндік бейнеленуі
Sculptural disposition of human figure
Контрапосто – итальян тілінен алынған термин, «кері салмақ» деген мағынаны білдіреді. Ол бейнелеу өнерінде адам денесінің бір аяғына көп салмақ түсіріліп тұрған күйін сипаттау үшін қолданылады, нәтижесінде иықтары мен қолдары бел және аяқтардың осінен бұрылып, осьтік жазықтықта бұрылыс жасайды. Б.з.д. V ғасырының басында ежелгі Грекияда алғаш пайда болған контрапосто, ежелгі грек (және, осыған байланысты, Батыс) өнері тарихындағы маңызды жетістік саналады, себебі ол Батыс өнерінде адам денесінің психологиялық күйін білдіру үшін алғаш рет қолданылған кез болып табылады. Бұл стиль эллинистік және Рим империясы дәуірлеріндегі мүсіншілер тарапынан одан әрі дамытылып, кеңінен танымал болды, орта ғасырларда қолданыстан шығып, кейіннен Ренессанс кезеңінде қайта жаңғыртылды. Микеланджелоның Дәуіт мүсіні – әлемдегі ең танымал мүсіндердің бірі және контрапостоның көрнекті мысалы болып табылады.
Contrapposto is an Italian term that means "counterpoise". It is used in the visual arts to describe a human figure standing with most of its weight on one foot, so that its shoulders and arms twist off axis from the hips and legs in the axial plane. First appearing in Ancient Greece in the early 5th century BCE, contrapposto is considered a crucial development in the history of Ancient Greek art (and, by extension, Western art), as it marks the first time in Western art that the human body is used to express a psychological disposition. The style was further developed and popularized by sculptors in the Hellenistic and Imperial Roman periods, fell out of use in the Middle Ages, and was later revived during the Renaissance. Michelangelo's statue of David, one of the most iconic sculptures in the world, is a famous example of contrapposto.
Анықтама
Контрапосто – тарихи маңызды мүсіндік даму, себебі оның пайда болуы Батыс өнерінде адам денесін алғаш рет көбірек сергек психологиялық күйді білдіру үшін қолданылды. Бұл фигураға динамикалық немесе, керісінше, тыныштанған түр береді. Алдыңғы жазықтықта бұл иық және жамбас деңгейлерінің қарама-қарсы болуына әкеледі, мысалы: егер оң жамбас сол жақтан жоғарырақ болса, онда сәйкесінше оң иық сол жақтан төменірек болады, және керісінше. Бұл кейіпкердің белгілі бір аяққа сүйенгеннен осы аяқпен жүруге немесе жүгіруге ауысқан кездегі кернеуді де қамтиды (осылай аталатын салмақ беру). Дененің салмағын көтеретін аяқ – белсенді аяқ, ал босаңсқан аяқ – еркін аяқ деп аталады. Әдетте, белсенді аяқ тік немесе аздап иілген, ал еркін аяқ сәл иілген болады. Контрапосто, бұрылысты S қисығына қарағанда аз байқалады және өткен және болашақ қозғалыстың иллюзиясын жасайды. 2019 жылғы көзді іздеу зерттеуі, контрапостоның жоғарырақ ынталандырушы реңін көрсетіп, көрінетін тартымдылықты арттыратынын дәлелдеді, соның салдарынан көркемдік бейнелеуде сұлулық және махаббат құдайлары көбінесе контрапосто позында бейнеленеді. Бұл кейінірек нейробейнелеу зерттеуімен расталды. Контрапосто термині бір-біріне қарама-қарсы (немесе қарама-қарсы) позда тұрған бірнеше фигураларды көрсету үшін де қолданылуы мүмкін.
Contrapposto was historically an important sculptural development, for its appearance marks the first time in Western art that the human body is used to express a more relaxed psychological disposition. This gives the figure a more dynamic, or alternatively relaxed appearance. In the frontal plane this also results in opposite levels of shoulders and hips, for example: if the right hip is higher than the left; correspondingly the right shoulder will be lower than the left, and vice versa. It can further encompass the tension as a figure changes from resting on a given leg to walking or running upon it (so called ponderation). The leg that carries the weight of the body is known as the engaged leg, the relaxed leg is known as the free leg. Usually, the engaged leg is straight, or very slightly bent, and the free leg is slightly bent. Contrapposto is less emphasized than the more sinuous S curve, and creates the illusion of past and future movement. A 2019 eye tracking study, by showing that contrapposto acts as supernormal stimulus and increases perceived attractiveness, has provided evidence and insight as to why, in artistic presentation, goddesses of beauty and love are often depicted in contrapposto pose. This was later supported in a neuroimaging study. The term contrapposto can also be used to refer to multiple figures which are in counter pose (or opposite pose) to one another.
Классикалық
Контрапостоны қолданған алғашқы белгілі мүсін – Критий ұлы, б.з.д. 480 жыл шамасында жасалған. Осы мүсінге суретші Критийдің туындысы деп есептелгендіктен, осылай аталады. Бұрынғы қола мүсіндерде де осы техника қолданылған болуы мүмкін, тіпті ықтимал, бірақ егер қолданылған болса, олар сақталмаған. Кеннет Кларк осы мүсінді «өнердегі алғашқы әдемі жалаңаш дене» деп атады. Мүсін грек мәрмәрінен жасалған түпнұсқа, римдік көшірме емес. Контрапосто пайда болғанға дейін ежелгі Грециядағы мүсіндердің арасында архаикалық курос (еркек) және коре (әйел) мүсіндері басым болды. Контрапосто классикалық батыс мүсінтануының басынан бері қолданылып келеді. Б.з.д. IV ғасырдағы классикалық грек мүсіншісі Поликлейттың каноны бойынша, бұл оның бейнелі туындыларында және оның ізбасарлары Лисипп, Скопас сияқтылардың жұмыстарындағы ең маңызды ерекшеліктерінің бірі. Поликлейт мүсіндері (мысалы, «диск тасушы» Дискофорос және «найза тасушы» Дорифорос) – құдайлық сезімге толы, идеалданған, жас спортшылар, олар контрапосто позында бейнеленген. Осы туындыларда жамбас енді Критий ұлынан бұрынғы грек мүсіндерінің архаикалық стиліне тән тік мүсінмен бір осілік емес. Контрапостоны Гермес пен Геракл мүсіндерінің римдік көшірмелерінде анық көруге болады. Мысалы, Праксительдің Олимпиададағы Гермес пен нәресте Дионис мүсіні. Бұл Поликлейттің «Амазонка» мүсінінің римдік көшірмелерінде де байқалады. Грек өнерінде адамның ақыл-ойы мен денесінің сұлулығына ерекше мән берілді. Грек жастары жалаңаш күйінде жаттығып, спорт жарыстарына қатысты. Контрапосто позасын дамытуға үлкен үлес қосқан – пропорциялардың каноны, онда математикалық қасиеттер пропорцияларды құру үшін қолданылады.
The first known statue to use contrapposto is Kritios Boy, c. 480 BCE, so called because it was once attributed to the sculptor Kritios. It is possible, even likely, that earlier bronze statues had used the technique, but if they did, they have not survived and Kenneth Clark called the statue "the first beautiful nude in art". The statue is a Greek marble original and not a Roman copy. Prior to the introduction of contrapposto, the statues that dominated ancient Greece were the archaic kouros (male) and the kore (female). Contrapposto has been used since the dawn of classical western sculpture. According to the canon of the Classical Greek sculptor Polykleitos in the 4th century BCE, it is one of the most important characteristics of his figurative works and those of his successors, Lysippos, Skopas, etc. The Polykletian statues (Discophoros ("discus bearer") and Doryphoros ("spear bearer"), for example) are idealized athletic young men with the divine sense, and captured in contrapposto. In these works, the pelvis is no longer axial with the vertical statue as in the archaic style of earlier Greek sculpture before Kritios Boy. Contrapposto can be clearly seen in the Roman copies of the statues of Hermes and Heracles. A famous example is the marble statue of Hermes and the Infant Dionysus in Olympia by Praxiteles. It can also be seen in the Roman copies of Polyclitus's Amazon. Greek art emphasized humanism along with the human mind and the human body's beauty. Greek youths trained and competed in athletic contests in the nude. A great contribution to the contrapposto pose was the concept of a canon of proportions, in which mathematical properties are used to create proportions.
Қайта өрлеу дәуірі
Классикалық контраппосто Ренессанс кезеңінде итальян суретшілері Донателло мен Леонардо да Винчи тарапынан қайта жаңғыртылды, одан кейін Микеланджело, Рафаэль және Жоғары Ренессанс суретшілері осыны қолданды. Италия Ренессансының маңызды жетістіктерінің бірі – контраппостоның қайта ашылуы еді.
Classical contrapposto was revived in Renaissance art by the Italian artists Donatello and Leonardo da Vinci, followed by Michelangelo, Raphael and other artists of the High Renaissance. One of the achievements of the Italian Renaissance was the re discovery of contrapposto.
Қазіргі заман
Бұл техника мүсін өнерінде кеңінен қолданыла береді. Қазіргі психологиялық зерттеулер осы позаның тартымды екенін көрсетеді.
The technique continues to be widely employed in sculpture. Modern psychological research confirms the attractiveness of the pose.