Кіріспе

Британдық инженер және кеме құрылысшысы

Уильям Фроуд (William Froude; 28 қараша 1810 жылы Девон қаласында дүниеге келген – 4 мамыр 1879 жылы Саймонстаун қаласында, Кейп колониясында қайтыс болған) – ағылшын инженері, гидродинамик және кеме құрылысшысы. Ол судың кемелерге көрсеткен қарсылығын (мысалы, корпустың жылдамдық формуласы) және олардың тұрақтылығын болжау үшін сенімді заңдарды тұжырымдаған алғашқы адам болды.

Өмірбаян

Фруде Англияның Девон графтығындағы Дартингтон қаласында туған, ол Тотнес архидиаконы Роберт Фрудтың ұлы. Ол Вестминстер мектебінде және Оксфордтағы Ориел колледжінде білім алып, 1832 жылы математикадан үздік нәтиже көрсетті. Оның алғашқы жұмысы Оңтүстік-Шығыс темір жолында геодезист болып жұмыс істеу болды, бұл 1837 жылы Брунельдің Бристоль және Эксетер темір жолының бір бөлігін салуға жауапкершілік беруіне әкелді. Осы жерде ол жолдың қисықтарын салудың эмпирикалық әдісін әзірледі және Эксетер маңындағы Риу және Коули өткеліндегі спиральді бұрышты аркалы көпірге баламалы дизайн ұсынды. Осы кезеңде ол Калломптонда тұрып, 1842-1844 жылдары Сент-Эндрю шіркеуінде викарийдің сақшысы болды. Ол ғимараттың және басқа да қалпына келтіру жұмыстарының қайта құрылуына үлкен қаржы жұмсады. Егер жергілікті тұрғындар шығынның 10% төлесе, ғимараттың қалпына келтіруіне ақы төлеуге дайын екенін ұсынды, бірақ бұл ұсыныс қабылданбады. 1844 жылы Бристоль-Эксетер желісі аяқталғаннан кейін ол қаладан кетіп қалды. Брунельдің шақыруымен Фруде кемелердің теңіздегі тұрақтылығына назар аударды және оның 1861 жылғы Кеме құрылысы институтына жазған мақаласы кемелерді жобалауға үлкен әсер етті. Бұл ең тиімді корпус пішінін анықтау жөніндегі тапсырмаға әкелді, оны ол масштабты модельдерге сілтеме жасай отырып орындады: ол (қазір Фруде саны деп аталатын) формуланы құрды, оның көмегімен кішкентай масштабтағы сынақтардың нәтижелерін толық көлемді корпус мінез-құлқының болжамы үшін пайдалануға болады. Ол 3, 6 және (суретте көрсетілген) 12 футтық масштабтағы модельдер тізбесін жасап, оларды сүйреу сынақтарында қолданып, кедергі мен масштабтау заңдарын анықтады. Оның тәжірибелері Адмиралтейство жүргізген толық масштабты сынақтарда расталды, нәтижесінде алғашқы кемелік сынақ резервуары Торкейдегі үйінде мемлекеттік қаржыға салынды. Бұл жерде ол математикалық білімін тәжірибелік тәжірибелермен үйлестіре алды, сондықтан оның әдістері бүгінгі күнге дейін қолданылуда. Фруде Джон Скотт Расселдің «толқындық сызық» теориясын да сынады. «Қарға» (Raven) моделі Скотт Расселдің теориясына сәйкес өткір сызықтармен жасалған. «Аққудың» (Swan) сызықтары толырақ және аяқтары дөңгелек болды. Төменгі жылдамдықтарда «Қарғаның» кедергісі аз болды, бірақ жоғары жылдамдықтарда «Аққудың» кедергісі аз болды. Бұл «толқындық сызық» теориясының мәлімделгендей әмбебап емес екенін көрсетті және корпус кедергісін жақсырақ түсінудің бастамасы болды. 1877 жылы Адмиралтейство оған ірі теңіз қозғалтқыштарының қуатын сіңіріп, өлшейтін машина жасауды тапсырды. Ол әлемдегі алғашқы су тежегіш динамиометрін ойлап тапты және жасады, кейде оны гидравликалық динамиометр деп те атайды. Корольдік теңіз күштерінің ресми қонағы ретінде демалыс кезінде Оңтүстік Африканың Саймонстаун қаласында қайтыс болды. Ол тарихшы Джеймс Энтони Фруде және жазушы және діни қызметкер Хюррел Фрудедің інісі болды. Уильям Дартмут қамалының губернаторы, сауда магнаты және парламент мүшесі Артур Хоу Холдсворттың қызы Кэтрин Генриетта Элизабет Холдсвортқа үйленген. Оның ұлы Роберт Эдмунд Фруде 1846 жылы туған, кейіннен Бирмингемде Heenan & Froude Ltd компаниясын құрды. Компания бастапқыда оның әкесі жасаған су тежегіш динамометрлерін, кейіннен әр түрлі динамометрлерді шығаратын болды. Froude тауарлық белгісі ретінде бірқатар акционерлік капиталға ауысуларға қатысты және қазіргі уақытта «Froude» мононимінде бар, ол Froude, Inc. (АҚШ) және Froude, Ltd. (Ұлыбритания) компанияларын қамтиды. Royal Institution of Naval Architects-қа жазылған мақалаларында импульс теориясының сипаттамасы келтірілген. Лопасть элементтері теориясы мен импульс теориясы кейіннен кеңінен таралған лопасть элементтері импульс теориясында біріктірілді.