Кіріспе

Фернс (, қысқаша Fearna Mór Maedhóg) – Ирландияның Уэксфорд графтығының солтүстігіндегі тарихи қала. Ол Эннискорти қаласының солтүстігінде орналасқан. Фернс қамалының қирандылары қаланың орталығында сақталған.

Тарих

Фернс 6 ғасырда құрылған деп есептеледі, 598 жылы Клонморлық (Святой Эйдан) Санкт Могуеге арналған монастырь салынды, ол Фернс епископы болған. Қала Лайнстер Корольдігінің астанасы болды, сондай-ақ провинцияның оңтүстік бөлігінің патшалары билік орындарын сонда орнатқанда Ирландияның астанасы да болды. Бұл өте ірі қала еді, бірақ өрт көп бөлігін жойғаннан кейін кішірейді. Қала Бан өзенінен (Слани өзенінің саласы) асып кеткен, және егер өрт болмағанда, бүгінде Ирландияның ең ірі қалаларының бірі болар еді. Король Дермот МакМерроу шамамен 1158 жылы Сент-Мэри аббатханасын августиндік канондар үйі ретінде құрды және 1171 жылы сол жерде жерленді. Фернс қамалы – англо-норман бекінісі, оны 13 ғасырдың ортасында Уильям, граф Маршалл салды. Елизавета I тұсында ол графтықта ықпалды тұлғаға айналған Чешир штатының Нантвич қаласынан келген сэр Томас Мейстерсонға берілді. Бүгінде қамалдың шамамен жартысы сақталған. Қалада 13 ғасырлық Сент-Эдан соборы (Ирландия шіркеуі) орналасқан. Бұл үлкен, дөңгелек қанаттары бар және ұзын ғибадатханасы бар собор еді. Собордың қазіргі шығыс қабырғасы – бастапқы шығыс қабырғасы; собор батысқа қарай, зираттың кіреберісіне дейін созылған. Шығыс жақтағы қираған ғимараттағы әдемі готикалық терезелер қатары епископ Джон Сент-Джонның мүсінін орналастыру үшін салынған болуы мүмкін деген болжам бар, ол қазір шіркеудің кіреберісінде тұр. Аббатхана, Санкт-Петер шіркеуі (католик және англикан), және үлкен собордың қалған бөлігі тарихи және қасиетті орындар саналады және әлі де шіркеулер ретінде қарастырылады. Бұл аббатхананы да қамтиды, ол аббат шіркеуі атағын иеленеді.

Қасиетті Айдан шіркеуі

Ескі католик шіркеуі қаланың солтүстігінде 1970 жылға дейін тұрды, содан кейін ғимаратты бұзу туралы шешім қабылданды. 1990 жылдан бері оның орнында Киелі Айданның ғибадатханасы – монастыры орналасқан. Жаңа Киелі Айдан шіркеуінің іргетасы 1974 жылы 31 қаңтарда, Киелі Айдан мерекесінде салынды. Бұл жаңа католик шіркеуі 1975 жылы құрылысы аяқталды. 2007 жылы жаңа шіркеуге күрделі жөндеу жасалды, ал 2007 және 2008 жылдары шіркеу ескі шатырларын жаңа композиттік металл материалмен алмастырды. Ішкі жағы да жаңартылып, ғимараттың сыртқы түріне бірнеше ұсақ өзгерістер енгізілді. 1644 жылдан бергі шіркеудің пасторларының есімдері жазылған тақташа, органның жанында, құрбандық тақтасының оң жағындағы қабырғада ілулі тұр.

Көлік

Фернс R772 жолында, R745 (екі жол да аймақтық) жолымен қиылысады. 18 шілде 2019 жылдан бері Дублин мен Вексфордты байланыстыратын M11 тас жолы қаланы айналып өтеді. Фернс пен Дублин және Росслэр арасында бірнеше компаниялар жүйелі (сағат сайын дерлік) автобус қызметтерін ұсынады. Фернс теміржол станциясы 1863 жылдың 16 қарашасында ашылып, 1964 жылдың 30 наурызында жолаушылар тасымалы үшін, 1975 жылдың 3 қарашасында жүк тасымалы үшін жабылып, соңында 1977 жылдың 7 наурызында толығымен жабылды.

Спорт

Фернс – «Фернс Сент-Айданс» ГАА клубының үйі, ол герлинг, гэльдік футбол және камоги спор түрлерімен айналысады.