Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трансплантацияланған тінді реципиенттің иммундық жүйесі қабылдамауы
Rejection of transplanted tissue by the recipient's immune system
Трансплантацияланған тінді қабылдамау, реципиенттің иммундық жүйесі трансплантацияланған тінді жоятын кезде пайда болады. Донор мен реципиент арасындағы молекулалық ұқсастықты анықтау және трансплантациядан кейін иммунодепрессанттарды қолдану арқылы трансплантацияны қабылдамау ықшамдалуы мүмкін.
Transplant rejection occurs when transplanted tissue is rejected by the recipient's immune system, which destroys the transplanted tissue. Transplant rejection can be lessened by determining the molecular similitude between donor and recipient and by use of immunosuppressant drugs after transplant.
Трансплантацияның кері қайтарылуының түрлері
Трансплантациядан бас тарту үш түрге жіктеледі: гипержедел, жедел және созылмалы. Бұл түрлер реципиенттің иммундық жүйесінің қаншалықты жылдам белсендірілетіні және иммунитеттің нақты қандай салаларына қатысты екендігімен ажыратылады.
Transplant rejection can be classified into three types: hyperacute, acute, and chronic. These types are differentiated by how quickly the recipient's immune system is activated and the specific aspect or aspects of immunity involved.
Гиперактивті режіме
Гиперактивті қабылдамау реакциясы – трансплантациядан кейін минуттардан сағаттар ішінде көрінетін қабылдамау реакциясының бір түрі. Ол донор мүшесіндегі антигендерді танитын, реципиентте бұрыннан бар антиденелердің болуынан туындайды. Бұл антигендер трансплантталған мүшенің қан тамырларының эндотелий қабатында орналасқан, және антиденелер байланысқаннан кейін комплемент жүйесінің жылдам белсендірілуіне алып келеді. Тромбоз арқылы қайта барып келмейтін зақымдану және одан кейінгі трансплант некрозы күтіледі. Имплантацияланған тіндер жұмыс істемей қалады және иммундық жүйе шетел тіндеріне қарсы күрескенде жоғары температура мен дәмсіздікке әкелуі мүмкін. Гиперактивті қабылдамау реакциясынан туындаған трансплант сәтсіздігінің көрсеткіші донор тіндеріне антиденелерді трансплантацияға дейін тексерудің жақсаруы нәтижесінде айтарлықтай төмендеді. Иммундық жүйесі толық дамымаған адамдарда. Мүшелердің жетіспеушілігі және трансплантация күту тізімінде болумен байланысты аурулар мен өлім-жітім, сондай-ақ үлкен балалар мен ересектерде АВО үйлесімсіз трансплантацияға деген қызығушылықты арттырды.
Hyperacute rejection is a form of rejection that manifests itself in the minutes to hours following transplantation. It is caused by the presence of pre existing antibodies in the recipient that recognize antigens in the donor organ. These antigens are located on the endothelial lining of blood vessels within the transplanted organ and, once antibodies bind, will lead to the rapid activation of the complement system. Irreversible damage via thrombosis and subsequent graft necrosis is to be expected. Tissue left implanted will fail to work and could lead to high fever and malaise as the immune system acts against foreign tissue. Graft failure secondary to hyperacute rejection has significantly decreased in incidence as a result of improved pre transplant screening for antibodies to donor tissues. who do not have fully developed immune systems. Shortages of organs and the morbidity and mortality associated with being on transplant waitlists has also increased interest in ABO incompatible transplantation in older children and adults.
Жедел бас тарту
Жіті қабылдамау – трансплантациядан кейінгі алғашқы 3 айдан 1 жылға дейінгі аралықта дамитын, апталар мен айларға созылатын қабылдамау түрі. Бұл процеске негізгі гистоқонгруэнттік кешен (МГК) жауапты, ол жасуша бетінде орналасқан және Т-клетка рецепторлары арқылы Т-клеткаларға ұсынылатын ақуыздар болып табылады. Адамдарда бұл жүйе адам лейкоциттік антигендері (HLA) деп аталады. HLA емес ақуыздар да бар, олар кішігірім гистоқонгруэнттік антигендер деп белгіленеді, бірақ көптеген HLA емес ақуыздардың сәйкес келмеуі болмаса, олар жеке-жеке жіті қабылдамауға себеп болмайды. Сондықтан, HLA сәйкестігі (ABO тобына сәйкестіктен басқа) жіті қабылдамаудың алдын алу үшін өте маңызды. Т-клеткалардың тану процесі тікелей немесе жанама жолмен жүзеге асуы мүмкін, нәтижесінде тиісінше жіті жасушалық және жіті гуморальды қабылдамау пайда болады. Жанама аллореккция иммундық жүйемен танылатын шетел антигендерін тануға ұқсас. Алушының дендриттік жасушалары донор тінінен алынған пептидтермен кездеседі, олар қан ағынында, лимфоидты тіндерде немесе донор тінінің өзінде болуы мүмкін. Жедел қабылдамаудың жекелеген эпизодтары, уақтылы емделген жағдайда, трансплантаттың жұмысына кедерілмессіз; алайда, қайталану эпизодтары созылмалы қабылдамауға әкелуі мүмкін. Созылмалы қабылдамау көбінесе қан тамырларының зақымдануымен немесе паренхималық зақымданумен және одан кейін фиброз дамуымен байланысты. Иммундық жүйенің осы процестерге қосқан үлесі толыққанды белгісіз болғанымен, аллореккцияның жанама жолы және оған байланысты антидене түзлуі маңызды рөл атқаратын сияқты. Орташа өмір сүру мерзімі шамамен 4,7 жылды құрайды, бұл басқа ірі орган трансплантацияларымен салыстырғанда жартысына жуық. Басқа себептерге байланыстырылмаған ауа ағынының бұзылуы бронхиолиттің облитерантты синдромы (BOS) деп аталады, және бұл мәжбүрлі экспираторлық көлемнің (FEV1) кемінде 20%-ға төмендеуімен расталады. Бірінші кезекте лимфоциттердің инфильтрациясы байқалады, одан кейін эпителийлік жасушалардың зақымдануы, содан кейін қабыну зақымдары және фибробластар мен миофибробластардың жиналуы, олар тінді жаңартуға және жараланған тінді құрайтын ақуыздарды бөліп шығаруға көмектеседі. Ұқсас құбылыс бауыр трансплантациясында да байқалады, онда фиброз бауырдағы өт жолдарының жойылғаннан кейін сарқылуға (өт жолдарының жоғалу синдромы) әкеледі.
Acute rejection is a category of rejection that occurs on the timescale of weeks to months, with most episodes occurring within the first 3 months to 1 year after transplantation. This recognition occurs due to the major histocompatibility complex (MHC), which are proteins on cell surface that are presented to the T cell receptor found on T cells. In humans, this is known as the human leukocyte antigen (HLA) system Other non HLA proteins, known as minor histocompatibility antigens, do exist but generally are unable to cause acute rejection in and of themselves unless a multitude of non HLA proteins are mismatched. As such, HLA matching (in addition to matching ABO groups) is critical in preventing acute rejection. This process of recognition by T cells can happen directly or indirectly and lead to acute cellular and acute humoral rejection respectively. In comparison, indirect allorecognition is more analogous to how foreign antigens are recognized by the immune system. Dendritic cells of the recipient come across peptides from donor tissue whether in circulation, lymphoid tissue, or in donor tissue itself. Singular episodes of acute rejection, when promptly treated, should not compromise transplant; however, repeated episodes may lead to chronic rejection. Chronic rejection is generally thought of as being related to either vascular damage or parenchymal damage with subsequent fibrosis. While it is unknown the exact contribution of the immune system in these processes, the indirect pathway of allorecognition and the associated antibody formation seems to be especially involved. the median survival roughly 4.7 years, about half the span versus other major organ transplants. Airflow obstruction not ascribable to other cause is labeled bronchiolitis obliterans syndrome (BOS), confirmed by a persistent drop—three or more weeks—in forced expiratory volume (FEV1) by at least 20%. First noted is infiltration by lymphocytes, followed by epithelial cell injury, then inflammatory lesions and recruitment of fibroblasts and myofibroblasts, which proliferate and secrete proteins forming scar tissue. A similar phenomenon can be seen with liver transplant wherein fibrosis leads to jaundice secondary to the destruction of bile ducts within the liver, also known as vanishing bile duct syndrome.
Қатыспаушылыққа байланысты бас тарту
Трансплантацияны қабылдамаудың басты себебі – тағайындалған иммунодепрессанттар режимін сақтамау. Бұл, әсіресе, жасөспірімдерге қатысты, кейбір жағдайларда олардың арасындағы қабылдамау көрсеткіші 50%-ға жуық. Зерттеушілер жүрек трансплантациясы жасалған жасөспірімдер арасында асинхронды тікелей бақылау терапиясын қолдану мүмкіндігі мен тиімділігін зерттеді. Зерттеуге қатысқан пациенттер emocha Health компаниясының дәрілерді қабылдауды бақылауға арналған цифрлық бағдарламасын пайдаланды, ол асинхронды бейне және чат хабарламаларын қамтиды, олар күтім тобымен алмасылды. Зерттеуді аяқтаған пациенттердің 90,1%-ы емделу режимін сақтады. Зерттеушілер бастапқы нәтижелерді растау үшін тағы да рандомизацияланған сынақтар қажет екенін атап өтті. Дегенмен, нәтижелер өте қуантарлық болды, себебі педиатриялық пациенттерге дәрі-дәрмектерін қабылдауда көмектесуге аз ғана мүмкіндік бар.
One principal reason for transplant rejection is non adherence to prescribed immunosuppressant regimens. This is particularly the case with adolescent recipients, with non adherence rates near 50% in some instances. studied the acceptability and feasibility of an asynchronous directly observed therapy mobile health application among adolescent heart transplant recipients. Patients in the study utilized emocha Health's digital medication adherence program which included asynchronous video messages and chat messages exchanged with a care team. Patients completing the study achieved a 90.1% adherence rate. The researchers noted that further randomized trials are required to confirm the initial findings. However, the results were very promising considering few options exist to support pediatric patients in taking their medications.
Қалпына келтіру
Жіті қабылдамау диагнозы клиникалық деректерге – пациенттің белгілері мен симптомдарына, сондай-ақ қан немесе тінді биопсиялау сияқты зертханалық деректерге негізделеді. Патолог әдетте үш негізгі гистологиялық белгіні анықтайды: (1) Т-лимфоциттерінің инфильтрациясы, кейде эозинофильдер, плазмалық жасушалар және нейтрофильдердің инфильтрациясымен бірге, әсіресе нақты арақатынастарда, (2) трансплантацияланған тіндер түріне қарай өзгеретін тіндер анатомиясының құрылымдық бұзылуы және (3) қан тамырларының зақымдануы. Дегенмен, тінді биопсиялаудың үлгі алу шектеулері мен инвазивті процедураның қауіптері/асаулары бар. Клеткалық магниттік-резонанстық томография (МРТ) in vivo радиобелгіленген иммундық жасушаларды қолданып, Гендік экспрессияны зерттеу (ГЭЗ) сияқты инвазивті емес тексеруді ұсынуы мүмкін.
Diagnosis of acute rejection relies on clinical data—patient signs and symptoms but also calls on laboratory data such as blood or even tissue biopsy. The laboratory pathologist generally seeks three main histological signs: (1) infiltrating T cells, perhaps accompanied by infiltrating eosinophils, plasma cells, and neutrophils, particularly in telltale ratios, (2) structural compromise of tissue anatomy, varying by tissue type transplanted, and (3) injury to blood vessels. Tissue biopsy is restricted, however, by sampling limitations and risks/complications of the invasive procedure. Cellular magnetic resonance imaging (MRI) of immune cells radiolabeled in vivo might—similarly to Gene Expression Profiling (GEP)—offer noninvasive testing.
Қалпына келтіру
Гиперактивті қабылдамау бірнеше минут ішінде өте ауыр түрде көрінеді, сондықтан емдеу дереу қолға алынады: тінді алып тастау. Жедел қабылдамау бір немесе бірнеше стратегиялармен емделеді. Емдеуге қарамастан, қабылдамау трансплантация сәтсіздігінің негізгі себебі болып қалады. Созылмалы қабылдамау көбінесе қайтымсыз және емдеуге нашар бағынады – егер мүмкін болса, қайта трансплантация жасау ғана көрсетіледі, бірақ өкпе трансплантациясының созылмалы қабылдамауын кешіктіру немесе болдырмау үшін ингаляциялық циклоспорин зерттеліп жатыр.
Hyperacute rejection manifests severely and within minutes, and so treatment is immediate: removal of the tissue. Acute rejection is treated with one or several of a few strategies. Despite treatment, rejection remains a major cause of transplant failure. Chronic rejection is generally considered irreversible and poorly amenable to treatment—only retransplant generally indicated if feasible—though inhaled ciclosporin is being investigated to delay or prevent chronic rejection of lung transplants.
Қан беру
Иммунодепрессанттық немесе антидене терапиясына бағынбайтын жағдайлар кейде фотоферез немесе денеден тыс фотоиммундық терапия (ДТФИТ) арқылы емделеді, бұл трансплантацияланған тіндерге қатысты антидене молекулаларын жоюға көмектеседі.
Cases refractory to immunosuppressive or antibody therapy are sometimes treated with photopheresis, or extracorporeal photoimmune therapy (ECP), to remove antibody molecules specific to the transplanted tissue.
Мүйіз сүйекін трансплантациялау
Сүйек қорының трансплантациясы трансплантацияны қабылдаған адамның иммундық жүйесін донордың иммундық жүйесімен алмастыра алады, соның салдарынан қабылдаған адам жаңа органды қабылдамайды. Қан жасаушы Stamm жасушалары – иммундық жүйені құрайтын ақ қан жасушаларын қоса, шаршаған қан жасушаларын толықтыратын Stamm жасушаларының қоры – ағзаны донорлыққа берген адамның, бірдей егіздің немесе клонының болуы керек. Дегенмен, трансплантат қарсы иесі ауруы (GVHD) қаупі бар, онда сүйек қорымен бірге келген жетілген лимфоциттер жаңа иесінің тіндерін шетелдік деп танып, оларды жояды.
Bone marrow transplant can replace the transplant recipient's immune system with the donor's, and the recipient accepts the new organ without rejection. The marrow's hematopoietic stem cells—the reservoir of stem cells replenishing exhausted blood cells including white blood cells forming the immune system—must be of the individual who donated the organ or of an identical twin or a clone. There is a risk of graft versus host disease (GVHD), however, whereby mature lymphocytes entering with marrow recognize the new host tissues as foreign and destroy them.
Гендік терапия
Гендік терапия – тағы бір қолданылатын әдіс. Бұл әдісте организмнің трансплантатты қабылдамауына себеп болатын гендер деактивацияланады. Зерттеулер жалғастырылып жатыр, және қазірге дейін ешқандай гендік терапия пациенттерді емдеу үшін қолданылмаған. Ағымдағы зерттеулер CD4 және CD8 Т-лимфоциттері арқылы аллоимплантаттың қабылдануын (reject) қамтамасыз ететін Th1 және Th17-ге бағытталған.
Gene therapy is another method that can be used. In this method, the genes that cause the body to reject transplants would be deactivated. Research is still being conducted, and no gene therapies are being used to date to treat patients. Current research tends to focus on Th1 and Th17 which mediate allograft rejection via the CD4 and CD8 T cells.