Кіріспе

Көркемдік қозғалыс

Прецизионизм – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Америка Құрама Штаттарында пайда болған модернистік өнер қозғалысы. Кубизм, пуризм және футуризмнің әсерімен прецизионист суретшілер нысандарды олардың негізгі геометриялық пішіндеріне дейін тоғытып, бөлшектемелерді жойды және көбінесе жарық жазықтықтарын қатаңдық және жылтырлық сезімін тудыру үшін, сондай-ақ машина пішіндерінің тегістігін көрсету үшін пайдаланды. 1920-ші және 1930-шы жылдардың басындағы ең жоғары танымалдылығында прецизионизм қалалық көкжайлар, көпірлер және фабрикалардың жаңа американдық ландшафтын "кубистік реализм" деп аталатын формада мақтан тұтты. "Прецизионизм" термині алғаш рет 1920-ші жылдардың ортасында пайда болды, мүмкін, Заманауи өнер мұражайының директоры Альфред Х. Барр енгізген, бірақ Эми Демпсидің сөзіне сәйкес, бұл терминді Чарльз Шилер ойлап тапқан. Бұл стильде жұмыс істейтін суретшілерді "Иммакулаттар" деп те атады, бұл сол кезде көбірек қолданылған термин еді. Екі өнер тарихы атауының да қатаңдығы замандас сыншыларының осы суретшілерді сипаттауға тырысқандағы қиындықтарын көрсетеді.

Америкалық қозғалысы

Кубизм, пуризм және футуризм сияқты еуропалық модернистік көркемдік бағыттардың ықпалында болғанымен, Прецизионизм американдық ландшафттағы индустрияландыру мен жаңару тақырыптарына ден қойды, мұнда нақты, қатаң геометриялық пішіндер қолданылды. Прецизионизм суретшілері өздерінің американдық ерекшеліктерін қабылдады, ал кейбіреулері еуропалық көркемдік ықпалдарды мойындауға құлшынбады. Бұл бағытта индустриялық дәуірге деген құрмет сезімі бар, бірақ стильдің өзі әлеуметтік сынға негізделмеген. Поп-арт сияқты, Прецизионизм де кейде бейнеленген қоғамның бұрмаланғандығына қарсы сын ретінде түсіндіріледі, бірақ суретшілері өздерінің туындыларын осы тұрғыдан қарауға көбінесе дайын болған жоқ. Эльзи Дриггстің «Питтсбург» (1926) атты туындысы осы айырмашылықты көрсетеді. Қара және сұр түсті болат қорыту зауытының түтін шығаратын мұржалары, қалың құбырлар мен қиылысқан сымдар, суреттің қаталдығын жұмсарту үшін тек түтін бұлттары бейнеленген. Көрермендер бұл қара суретті қоршаған ортаға қатысты алаңдаушылықты білдіретін мәлімдеме деп қарауға ұмтылды. Алайда, Дриггс әрқашан суретте ирониялық сұлулықты бейнелегенін және оны «өз Эль Грекосы» деп атағанын айтқан. Суретті көрген Чарльз Дэниел оны «жаңа классицистердің бірі» деп атады. Көбінесе Прецизионизм адамның жасаған динамизмін және жаңа технологияларды мақтан тұтатын. Бұл ережеден ерекшелік ететін жағдайлар Луи Лозовиктің қараңғы, клаустрофобиялық қалалық пейзаждары және Престон Дикинсонның антикапиталистік сатиралары болуы мүмкін. Прецизионистік туындыларда абстракцияның түрлі деңгейлері кездеседі. Чарльз Демуттың Уильям Карлос Уильямстың өрт машинасы туралы имиджистік өлеңіне құрмет ретінде жасалған «The Figure 5 in Gold» (1928) абстрактілі және стилденген, ал Чарльз Шилердің кескіндемелері кейде фотореализмнің бір түріне жақындап кетеді. («River Rouge Plant» және «American Landscape» сияқты егжей-тегжейлі суреттерінен басқа, Шилер, өзінің досы Пол Странд сияқты, зауыттар мен қоғамдық ғимараттардың өткір суреттерін жасады.) Кейбір Прецизионистік жұмыстар «техника мен формаға қатаң бақылаумен» және «ұзақ таныс американдық көріністерге қатаң стильді қолданумен» сипатталады. Прецизионизм суретшілері көбінесе қалалық бейнелерге назар аударды: кеңсе мұнаралары, пәтер үйлері, көпірлер, туннельдер, метро станциялары, көшелер, қазіргі қаланың көкжиегі және торы. Дегенмен, Джорджия О’Кифф, Чарльз Демут, Найлс Спенсер, Ралстон Кроуфорд, Санфорд Росс және Чарльз Шилер сияқты басқа суретшілер осы тәсілді ауылдық жерлерге де қолданды және қоралар, коттедждер, ауылдық жолдар мен шаруа үйлерінің геометриялық бейнелерін жасады. Стюарт Дэвис және Джеральд Мерфи Прецизионизм стилінде натюрморт композицияларын суреттеді.

Дәлдікшіл

Американдық суретшілер, олардың туындылары дәлдікшілдікке жатқызылады: Джордж Олт, Ралстон Кроуфорд, Фрэнсис Крисс, Стюарт Дэвис, Чарльз Демут, Джорджия О’Киф, Престон Дикинсон, Элси Дриггс, Луис Лозовик, Джеральд Мерфи, Чарльз Шилер, Найлс Спенсер, Мортон Шамберг, Джозеф Стелла, Чарльз Розен, Дейл Никколз, Миллард Шейтс, Вирджиния Берресфорд, Генри Биллингс, Питер Блум, Стефан Хирш, Эдмунд Левандовски, Джон Сторрс, Миклош Суба, Сандор Бернат, Герман Тронк, Арнольд Уилц, Кларенс Холбрук Картер, Эдгар Корбридж және фотографтар Пол Странд пен Льюис Хайн. Бұл қозғалыс АҚШ-тан тыс жерлерде кең таралмаған, бірақ Джеффри Смарт оның қағидаларын қабылдаған Австралия өнеріне әсер еткен. Манифест жазылмағанмен, осы суретшілердің кейбіреуі дос болып, жиі бір галереяларда көрмелер өткізген. Джорджия О’Киффтің күйеуі, фотограф және өнер сатушы Альфред Стиглиц бұл топ үшін құрметті кеңесші болды және әсіресе Пол Страндты қолдады. Дәлдікшілдік кейіннен магиялық реализм, поп-арт және фотореализм сияқты стильдерге тікелей емес, ықпал етті, бірақ 1950 жылдары ол көбінесе ескірген «мерзімдік стиль» деп есептелді. Дегенмен, оның жарнамалық суреттерге, сондай-ақ сахна және декорация дизайнына әсері жиырмасыншы ғасыр бойына жалғасты. Оның ең белгілі өкілдері – Чарльз Демут пен Чарльз Шилер.