Кіріспе

Джоан Джеральдин Беннетт (27 ақпан 1910 – 7 желтоқсан 1990) – американдық сахна, кино және теледидар актрисасы, шоу-бизнес отбасындағы үш актриса қарындастың бірі. Сахнада мансабын бастаған Беннетт үнсіз фильмдер дәуірінен бастап дыбыстық фильмдер дәуіріне дейін 70-тен астам фильмде ойнады. Ол режиссер Фриц Лангтың фильмдеріндегі femme fatale рөлдерімен – «Аң ауы» (Man Hunt, 1941), «Терезедегі әйел» (The Woman in the Window, 1944) және «Қызыл көше» (Scarlet Street, 1945) сияқты туындыларында – және 1960 жылдардағы готикалық «Қараңғы көлеңкелер» (Dark Shadows) телесериалындағы Элизабет Коллинз Стоддард (сондай-ақ Наоми Коллинз, Джудит Коллинз, Флора Коллинз және Флора Коллинз ПТ) рөлімен ең жақсы есте қалады. Ол 1968 жылы «Эмми» сыйлығына ие болды. Беннеттің мансабы үш ерекше кезеңнен өтті: алғашқыда сұлу сары шашты жас актриса, содан кейін әртүрлі сезімтал қоңыр шашты femme fatale (киножурналдары көбінесе оның келбетін Хеди Ламаррмен салыстырды) және соңында жылы жүректі әйел және ана бейнесі. 1951 жылы Беннеттің кино мансабы оның үшінші күйеуі, кино продюсері Уолтер Вангердің оның агенті Дженнингс Лэнгті атып жаралаған оқиғасынан кейін дауға ұшырады. Вангер олардың қарым-қатынаста екенін күдіктенді, бірақ ол бұл айыптауды қатаң түрде жоққа шығарды. Оның үлкен қарындастары актриса Констанс Беннет және актриса/биші Барбара Беннет, әнші Мортон Даунидің бірінші әйелі және Мортон Даунидің анасы болды. Танымал театрлық отбасының мүшесі Беннеттің анасының әкесі Ямайкада туған Шекспир актері Льюис Моррисон болды, ол 1860 жылдардың соңында сахналық мансабын бастады. Анасының әжесі, актриса Роза Вудтың кәсібі 18 ғасырдағы Англиядағы көшпенді музыканттарға дейін жетеді. Беннет алғаш рет бала кезінде ата-анасы мен қарындастарымен бірге әкесі түсірген «Шешім аңғары» (The Valley of Decision, 1916) үнсіз фильмінде ойнады. Ол Манхэттендегі Мисс Хопкинс қыздар мектебінде, содан кейін Коннектикут штатының Уотербери қаласындағы Сент-Маргарет интернатында және Франциядағы Версальдегі Л’Эрмитаж аяқтау мектебінде оқыды. 1926 жылдың 15 қыркүйегінде 16 жасар Беннет Лондонда Джон М. Фоксқа үйленді. Олар 1928 жылдың 30 шілдесінде Лос-Анджелесте алкоголизм айыптары бойынша ажырасып кетті. Олардың бір баласы болды – Адриен Ральстон Фокс (1928 жылдың 20 ақпанында туған), оның атын Беннет баласы сегіз жасқа келгенде Диана Беннет Марки деп өзгерту үшін сотта сәтті күресті. 1944 жылы оның аты Диана Беннет Вангер болып өзгерді.

Мансап

Беннеттің сахнадағы тұңғыш өнері 18 жасында болды, ол әкесімен бірге «Джарнеган» (1928) фильмінде ойнады, бұл Бродвейде 136 қойылым көрсетілді және ол үшін жақсы пікірлер алды. 20 жасқа келгенде, «Булдог Драммонд» фильміндегі Филис Бентон рөлі (басты рөлді Рональд Колман сомдады, бұл оның алғашқы маңызды рөлі болды) және «Дисраэли» (1929) фильмінде Джордж Арлиспен бірге Леди Кларисса Певенси рөлі арқылы ол киножұлдызға айналды. 1930 жылдар бойы ол фильмнен фильмге жылдам ауысты. Беннет бірнеше жыл бойы шашының түсін сары (оның табиғи шаш түсі) қалдырды. Ол Гарри Ричманмен бірге «United Artists» музыкалық фильмі «Puttin' On The Ritz» (1930) фильмінде Долорес Фентон рөлінде және «Warner Brothers» студиясындағы «Моби Дик» (1930) фильмінің ерте дыбыстық нұсқасында Джон Бэрримормен бірге оның сүйіктісі Фейт Мэппл рөлінде ойнады. «Fox Film Corporation» компаниясымен келісімшарт бойынша ол бірнеше фильмде ойнады. «Ол миллионерді қалаған» (1932) фильмінде Спенсер Трейсимен бірге Джейн Миллер рөлін ойнады, бұл рөл үшін ол ең жоғары жарна алды. «Мен және менің қызым» (1932) фильмінде ол ақылды әңгімелер айтатын мейрамхана қызметкері Хелен Райли рөлі үшін Трейсиден кейін екінші орынды иеленді. 1932 жылдың 16 наурызында ол Лос-Анджелесте сценарист және кинопродюсер Джин Маркиге үйленді, бірақ жұбайлар 1937 жылдың 3 маусымында Лос-Анджелесте ажырасты. Олардың Мелинда Марки (Беннеттің 24 жасқа толған күні, 1934 жылдың 27 ақпанында туған) деген бір баласы болды. Беннет «Fox» студиясынан «Кішкентай әйелдер» (1933) фильмінде Кэтрин Хепберннің Джо рөлімен бәсекелес Эми рөлін ойнау үшін кетті, бұл фильмді RKO үшін Джордж Кукор режиссерлік етті. Бұл фильм Беннетті тәуелсіз кинопродюсер Уолтер Уэнгердің назарына жеткізді, ол оны келісімшартқа қол қойып, оның мансабын басқара бастады. Ол Джоэл МакКреамен бірге «Жеке әлемдер» (1935) фильмінде психиатрдың ақылдан адасқан жас әйелі Салли МакГрегор рөлін сомдады. Беннет «Vogues of 1938» (1937) фильмінде, соның ішінде титрлерде, Бирма жұлдызы рубинімен әшекейленген алмаз және платина білезік киді. Уэнгер мен режиссер Тай Гарнет оны Фредерик Марчпен бірге «Торжылық желдер» (1938) фильміндегі Кей Керриган рөлі үшін шашын сарыдан қоңырға бояуға көндірді. Сыртқы келбетін өзгерткеннен кейін Беннет жаңа экрандық мансабын бастады, өйткені оның бейнесі тартымды, әдемі және құпиялы femme fatale бейнесіне айналды. Ол Луи Хейвардпен бірге «Темір бетпердедегі адам» (1939) фильмінде Мария Тереза ханшайымының рөлін, ал Хейвардпен бірге «Монте-Кристоның ұлы» (1940) фильмінде Лихтенбург герцогинясы Зона рөлін сомдады. «Желмен бірге кеткендер» фильміндегі Скарлетт О’Хара рөліне актриса іздеу кезінде Беннетке экрандық сынақ берілді және ол продюсер Дэвид О. Селзникке соншалықты әсер етті, оның нәтижесінде ол Жан Артур, Вивьен Ли және Полетт Годдардпен бірге соңғы төрт актрисаның бірі болды. 1940 жылдың 12 қаңтарында Беннет пен продюсер Уолтер Уэнгер Аризона штатының Финикс қаласында үйленді. Олар 1965 жылдың қыркүйегінде Мексикада ажырасты. Жұбайлардың екі баласы болды: Стефани Уэнгер (1943 жылдың 26 маусымында туған) және Шелли Уэнгер (1948 жылдың 4 шілдесінде туған). Келесі жылы, 1949 жылдың 13 наурызында Беннет 39 жасында әже болды. Оның қызыл көздері мен дауысының ерекшелігі Беннеттің жаңа қоңыр шашын одан да тартымды етіп көрсетті. Ол Джордж Рафтпен бірге «Байдың артындағы үй» (1940) фильмінде Бренда Бентли рөлінде және Фрэнсис Ледерер де ойнаған анти-нацистік «Мен үйленген адам» (The Man I Married) драмасында Кэрол Хоффман рөлінде ойнағаны үшін мақтау алды. Содан кейін ол Фриц Лангтың режиссерлік еткен бірқатар жоғары бағаланған фильм-нуар триллерлерінде ойнады, ол және Уэнгер өздерінің продюсерлік компаниясын құрды. Беннет Лангтың режиссерлігімен төрт фильмде ойнады, соның ішінде Уолтер Пидженмен бірге «Man Hunt» (1941) фильмінде Кокни Джерри Стоукс, Эдвард Г. Робинсонмен бірге «Терезедегі әйел» (1944) фильмінде құпия модель Элис Рид және Робинсонның тағы бір фильмі «Скарлет көшесі» (1945) фильмінде шантаж жасаушы Кэтрин «Китти» Марш рөлінде ойнады. Беннет Золтан Корданың «Макомбер ісі» (1947) фильмінде Грегори Пекпен бірге, Жаңылма әйел Пегги рөлінде Жан Ренуардың «Жағадағы әйел» (1947) фильмінде Роберт Райан мен Чарльз Бикфордпен бірге және Макс Офулстың «Беспес сәт» (1949) фильмінде Джеймс Мейсонның шантаж жасаған рөлінің құрбаны болған Люсия Харпер рөлінде ойнады. Содан кейін ол бейнелерін оңай өзгертіп, Винсенте Миннеллидің екі комедиясында сәнді, тапқыр және қамқор әйел және ана рөліне көшті. Элли Бэнкс рөлін ойнаған «Келіншек әкесі» (1950) және «Келіншек әкесінің сыйлығы» (1951) фильмдерінде Спенсер Трейсидің әйелі және Элизабет Тейлордың анасы болды. Ол 1930 жылдардан 1950 жылдарға дейін радиода көптеген рет өнер көрсетті, «The Edgar Bergen and Charlie McCarthy Show», «Duffy's Tavern», «The Jack Benny Program», «Ford Theater», «Suspense» және «Lux Radio Theater» және «Screen Guild Theater» антологиялық бағдарламаларында өнер көрсетті. Телевизияның үлкен танымалдылығымен бірге Беннет 1951 жылы бес рет қонақ ретінде пайда болды, соның ішінде Сид Сизар және Имоджен Коканың «Your Show of Shows» бағдарламасында.

Саяси көзқарастар

Ол Голливуд Демократиялық Комитеті мен Голливуд Антинацистік Лигасының өте белсенді мүшесі болды және өмірі бойы көптеген либералдық идеяларды (мысалы, Азаматтық құқықтар қозғалысын) және саяси кандидаттарды (Франклин Д. Рузвельт, Генри А. Уоллес, Адлай Стивенсон II, Джон Ф. Кеннеди, Роберт Ф. Кеннеди және Джимми Картер сияқты) қолдау үшін уақытын мен қаржысын жұмсады.

Ашулы оқиға

12 жыл бойы Беннеттің өкілі Сэм Джаффе агенттігінің бұрынғы вице-президенті, кейін MCA батыс жағалауындағы теледидар операцияларын басқарған Дженнингс Лэнг болды. Ол Лангпен 1951 жылғы 13 желтоқсан күні түстен кейін кездесіп, жаңа телешоу туралы әңгімелесті. Беннет өзінің Cadillac кабриолетін MCA кеңсесінің арт жағындағы, Санта-Моника бульвары мен Рексфорд драйвінің қиылысындағы, Беверли-Хиллз полиция бөліміне қарсы тұрған паркингке қойды, содан кейін Лангпен бірге оның машинасымен кетіп қалды. Осы уақытта оның күйеуі Уолтер Уэнгер сағат 14:30 шамасында сол жерден өтіп бара жатып, әйелінің машинасы тұрғанын байқады. Жарты сағаттан кейін ол қайтадан оның машинасына тоқтап, күте бастады. Беннет пен Лэнг бірнеше сағаттан кейін паркингке кірді, ол Лэнгті кабриолетіне дейін алып барды. Ол қозғалтқышты іске қосып, фараларын жағып, кете жатқанда, Лэнг екі қолын иығына тіреп, машинаға сүйеніп, онымен сөйлесті. Қызғаныштан Wanger екі рет атып, күмәнсіз агентті жаралады. Бір оқ Дженнингстің оң жамбасына, жамбасқа жақын жерге тиді, ал екіншісі оның шатқайнап кірді. Беннет алғашқыда Wangerді көрмегенін айтты. Ол кенеттен екі жарқын шоққа тап болды, содан кейін Лэнг жерге құлап түсті. Оқ атып, кім екенін анырған соң, Wangerге: "Кетіңіз, бізді жалғыз қалдырыңыз", - деді. Ол тапаншаны әйелінің машинасына лақтырып жіберді. Олар паркингтің жанармай құю станциясының басшысымен бірге Лэнгті агенттің дәрігеріне жеткізді. Кейін ол ауруханаға жатқызылып, жазылып шықты. Полиция бөлімі жақын жерде орналасқан, полицейлер оқ дыбысын естіп, оқиға орнына келді және Wangerді ұстағанда Беннеттің машинасынан қаруды тапты. Wanger ұсталды, саусақ іздері алынды және ұзақ сұраққа алынды. 14 желтоқсанда Беннет мәлімдеме жасап, күйеуінің "агентін жарақаттағаны үшін тым көп кінәланбауына үміттенедінін" айтты. Ол дайындалған мәлімдемені үйінің жатын бөлмесінде газетшілерге оқып берді, ал телекамералар оқиғаны түсірді. Wangerдің адвокаты Джерри Гислер "уақытша ақылдан адасқан" деп қорғанысқа кірісті. Содан кейін ол қазылар алқасынан бас тартып, соттың мейіріміне жалбарынуға бел буды. Wanger Лос-Анджелес қаласының солтүстігінде 39 миль қашықтықта орналасқан Калифорния штатының Кастаик қаласындағы Округтік құрмет фермасында төрт ай мерзімге сотталды. Ол мансабына оралып, бірқатар сәтті фильмдер түсірді. Осы уақытта Беннетт "Белл, Бук және Кэндл" спектакліндегі жас сиқыршы Джиллиан Холройд рөлінде сахнаға шығу үшін Чикагоға барды, содан кейін ол өндіріспен бірге ұлттық турнеге шықты. 1951 жылғы оқ ату оқиғасынан кейін ол он жылдың ішінде тек бес фильмде ойнады, ал 1970 жылдары тек екі фильмде түсті, себебі оқиға оның мансабына нөсанды әсер етті және ол дерлік қара тізімге енді. Ол өзінің кино индустриясындағы мансабын жойған жанжалға кінәлі екенін айтып, "Мен өзім де оқ атуға болар едім" деді. Ұзақ жылдардан бері дос болған Хамфри Богарт Paramount Pictures-тен оны "Бізде періштелер жоқ" (1955) фильміндегі Амели Дукотел рөлінен кейін сақтап қалуға өтінді, бірақ студия бас тартты. Жанжалдан кейін фильмдерге ұсыныстар азайғандықтан, Беннетт Сюзан және Құдай, Тағы бір рет, сезіммен, Оның компаниясының қуанышы және Ешқашан кеш емес сияқты сахналық табыстарда гастрольдік сапарларын жалғастырды. Оның келесі теледидардағы рөлі - 1954 жылы "General Electric Theater" эпизодындағы Беттина Блейн рөлі. Басқа рөлдері арасында "Климакс!" (1955) және Викки Максвелл "Playhouse 90" (1957) фильмдерінде. 1958 жылы ол Бригид Базлен мен Мартин Хьюстон ойнаған жасөспірімдерге арналған қысқа мерзімді теледидар комедиясы / драмасында ана рөлінде көрінді. Ол Бродвейде сегіз спектакльге ғана созылған "Love Me Little" (1958) комедиясында ойнады. 1981 жылғы сұхбатында Беннетт 1950 жылдардағы сотқа қарсы тұрып, 1970 және 1980 жылдардағы сенсациямен таныстырды. "Бүгінгі күні мұндай болмайды", - деді ол күліп. "Егер ол бүгін орын алса, мен сенсация болар едім. Мен барлық студиялар мен фильмдерге тартылатын едім". Оның басқа теледидардағы қонақ рөлдері Беннеттің Джоан Дарлин Делани рөлін "Губернатор және Дж. (1970) және "Love, American Style" (1971) сериясында Эдит рөлін сомдады. Ол 1972 және 1982 жылдар аралығында теледидар үшін түсірілген бес фильмде ойнады. Беннетт сонымен қатар тағы бір көркем фильмде, режиссер Дарио Аржентоның "Suspiria" (1977) қорқынышты фильміндегі Мадам Бланк рөлінде, ол үшін 1978 жылы Сатурн сыйлығына үздік екінші пландағы әйел актер ретінде ұсынылды. Беннет пен зейнеткер баспагер / кино сыншысы Дэвид Уайлд 1978 жылғы 14 ақпанда, оның 68 жылдығына 13 күн қалғанда, Нью-Йорктегі Уайт-Плейнс қаласында үйленді. Олардың некесі оның 1990 жылы қайтыс болғанға дейін сақталды. Өзін тым қатық қабылдамайтыны үшін мақталып, Беннетт 1986 жылғы сұхбатында: "Мен жасаған көптеген фильмдерімді ұнатып көрмеймін, бірақ киножұлдыз болуыма қатты риза болдым", - деді. Беннеттің кино индустриясына қосқан үлесі үшін Голливудтағы Даңқ аллеясында жұлдызы бар. Оның жұлдызы 6300 Hollywood Boulevard мекенжайында орналасқан, бұл оның қарындасы Констанс жұлдызынан қысқа қашықтықта.