Лахор қаласының тарихи орталығы – Пәкістанның ежелгі қаласы. 1000 ж. құрылған, 2000 ж.б.д дейін баратын тарихы бар. Норвегия мен АҚШ қолдауымен қайта жаңартылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лахордың ішкі тарихи орталығы, Пәкістан
Муниципалдық билік
Inner historic core of Lahore, Pakistan
the municipal authority
Лахордың қабырғалы қаласы (; , "Лахордың ішкі қаласы"), сондай-ақ Ескі қала деп белгілі, Пәкістанның Пенджаб провинциясындағы Лахор қаласының тарихи ядросын құрайды. Қала шамамен 1000 жылға дейін қабырғалы қаланың батыс жартысында салынған. Жобаның бірінші кезеңі 2015 жылы Норвегия және Америка Құрама Штаттары үкіметтерінің қолдауымен аяқталды.
The Walled City of Lahore (; , "Inner City of Lahore"), also known as the Old City, forms the historic core of the city of Lahore in Punjab, Pakistan. The city was established around 1000 CE in the western half of the Walled City, The first phase of the project was completed in 2015 with support from the governments of Norway and the United States of America.
Негізін қалау
Лахордың бастауы шамалы белгілі. Лахор бекінісіндегі археологиялық қазбалардан алынған радиокөміртек талдауының нәтижелеріне сәйкес, аймақта б.з.б. 2000 жылға дейін адамдар қоныстанған. Лахор тарихы барысында әртүрлі аттармен аталып келген. Мохалла Маулиан – түпкі Лахордың алғашқы орналасқан екі мүмкін жерінің бірі.
The origins of Lahore are vague. According to carbon dating evidence from archaeological finds in the Lahore Fort, settlements in the region have existed as early as 2,000 BCE. Lahore had many names throughout its history. Mohallah Maulian represents one of the two most probable sites of first the original Lahore.
Орта ғасырлар
Қазіргі қаланың негізі 1000 жылға дейін салынған болса да, Лахор Орталық Азиядан келген мұсылман билеушілерінің шапқынымен ғана айқындыққа ие болды. Қаланың көптеген Моғолға дейінгі мазарлары осы жоспардың шеңбері бойында салынған, оның ішінде Дата Дарбар қасиетті орны, Малик Аяздың қабірі және Айбак қабірі бар. Қазіргі Гумти базары Моғол империясына дейінгі қаланың оңтүстік шекарасы болған жердің бойымен жартышеңбер жасап орналасқан. Ол сондай-ақ, қабырғалы қаланың оңтүстігінде Нахла Бағ деп аталатын демалыс бағын салған, онда өзі үшін бардари салдырған. Шах Алами базары ауданы бір кезде қабырғалы қаланың көптеген индуистер тұратын ауданы болған және күн сәулесі көшеге сирек жететін қаланың ең жұмысты және тығыз қоныстанған бөлігі болған. Қайта құру қаланың қалған бөлігінің тарихи стиліне емес, заманауи стильде жүргізілді, көшелерді кеңейту және коммерциялық кеңістікті ұлғайту үшін. Бұл Моғол империясының мәртебесі мен сәнінің шарықтау шегінде болған кез еді. 1981 жылы бекініс, империя өнер және эстетикалық жағынан өркендеген кезеңдегі Моғол ескерткіштерінің "ерекше жиынтығы" үшін ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізіміне енгізілді.
Though the modern city's founding may have been as early as 1000 CE, Lahore gained prominence only with the invasion of Muslim rulers from Central Asia. Many of the city's pre Mughal tombs were built along the perimeter of this outline, including the Data Darbar shrine, the Tomb of Malik Ayaz, and the Aybak tomb. The modern Gumti Bazaar forms an arc along what may have been the southern boundary of the pre Mughal city. He also laid a pleasure garden south of the Walled City known as Nakhla Bagh, where he also built for himself a baradari. The Shah Alami Bazaar area was once a largely Hindu quarter of the Walled City, and was the busiest and most densely populated part of the city where sunlight would rarely reach the street below. Rebuilding was done in a contemporary style, rather than the historic style of the rest of the city, in order to widen streets and to create more commercial space. when the Mughal Empire was at the height of its splendour and opulence. In 1981, the fort was inscribed as a UNESCO World Heritage Site for its "outstanding repertoire" of Mughal monuments dating from the era when the empire was at its artistic and aesthetic zenith.
Бадшахи мешіті
Бадшахи мешіті (немесе "Император мешіті") – 1671-73 жылдар аралығында салынған Моғол дәуірінің мешіті. Ол Лахор бекінісінің батысында орналасқан және Хазури Баг алаңы арқылы бекініске қарама-қарсы тұр. Бадшахи мешітінің архитектурасы мен дизайны 1648 жылы Аурангзебтің әкесі және ізашары Шах Джахан салған Делидегі Джама мешітімен тығыз байланысты. Бадшахи мешітін император Аурангзеб 1671 жылы салдыруға бұйрық берген, мешіттің құрылысы екі жылға созылып, 1673 жылға дейін аяқталды. Мешіт – моғол архитектурасының маңызды мысалы, оның сыртқы жағы мәрмәр инкрустациясымен әсемделген оюлы қызыл құмтаспен безендірілген. Бұл Моғол дәуіріндегі ең ірі және соңғы императорлық мешіт, сонымен қатар Пәкістандағы екінші үлкен мешіт.
The Badshahi Mosque (, or "Imperial Mosque") is a Mughal era mosque built in 1671 73 that is located west of Lahore Fort, and fronts the fort across the Hazuri Bagh quadrangle. The architecture and design of the Badshahi Masjid is closely related to the Jama Masjid in Delhi, India, which was built in 1648 by Aurangzeb's father and predecessor, Shah Jahan. Badshahi Mosque was commissioned by Emperor Aurangzeb in 1671, with construction of the mosque lasting for two years until 1673. The mosque is an important example of Mughal architecture, with an exterior that is decorated with carved red sandstone with marble inlay. It is the largest and most recent of the grand imperial mosques of the Mughal era, and is the second largest mosque in Pakistan.
Вазир хан мешіті
Вазир хан мешіті (; Masjid Wazīr Khān) – 17 ғасырдағы мешіт, Дели қақпасы мен Читта қақпасының жанында салынған. Бұл мешіт Моғол императоры Шах Жаханның тұсында, жақын орналасқан Шахи Хаммам мойнақтарымен бірге салынған ғимараттар ансамблінің бір бөлігі ретінде салынды. Вазир хан мешітінің құрылысы 1634 жылы басталды және 1641 жылы аяқталды. Мұғал дәуіріндегі ең әсем безендірілген мешіт саналатын Вазир хан мешіті каши кари деп аталатын күрделі фаянс плиткалық жұмыстарымен, сондай-ақ мұғал дәуірінің теңдесіз фрескаларымен әшекейленген ішкі беттерімен әйгілі. 2009 жылдан бері мешіт Ага Хан Мәдениет Трасты мен Пәнджаб Үкіметінің басшылығымен, Германия, Норвегия және АҚШ үкіметтерінің қолдауымен кең ауқымды қайта жаңартудан өтуде.
The Wazir Khan Mosque (; Masjid Wazīr Khān) is a 17th century mosque near the Delhi Gate and Chitta Gate that was commissioned during the reign of the Mughal Emperor Shah Jahan as part of an ensemble of buildings that also included the nearby Shahi Hammam baths. Construction of Wazir Khan Mosque began in 1634 C. E., and was completed in 1641. Considered to be the most ornately decorated Mughal era mosque, Wazir Khan Mosque is renowned for its intricate faience tile work known as kashi kari, as well as its interior surfaces that are almost entirely embellished with elaborate Mughal era frescoes. The mosque has been under extensive restoration since 2009 under the direction of the Aga Khan Trust for Culture and the Government of Punjab, with contributions from the governments of Germany, Norway, and the United States.
Бегум Шахи мешіті
Бегум Шахи мешіті – 17 ғасырдың басында, 1611-1614 жылдары Моғол императоры Джахангирдің анасына құрмет көрсету үшін салынған мешіт. Бұл Лахордағы Моғол дәуірінен сақталған ең ерте мешіт мысалы және бірнеше онжылдықтан кейін салынған Вазир Хан мешітінің құрылысына ықпал еткен.
The Begum Shahi Mosque is an early 17th century mosque that was built between 1611 and 1614 during the reign of Mughal Emperor Jahangir in honour of his mother. It is Lahore's earliest surviving example of a Mughal era mosque, and influenced construction of the larger Wazir Khan Mosque a few decades later.
Суннери мешіті
Сунхери мешіті (, немесе Алтын мешіт), сондай-ақ Талай мешіті деп те аталады, Лахордың қабырғалы қаласындағы кеш моғол сәулет дәуірінде салынған мешіт. Мешіт атауы алтын күмбездерінің құрметіне берілген. Вазир хан мешіті мен Бадшахи мешіті 17 ғасырда Моғол империясының гүлденген шағында салынғаннан өзгеше, Сунехри мешіті 1753 жылы империя төмендеп бара жатқан кезде салынды. Сикх билігі тұсында мешіт сикх билігіне өтіп, гурдвараға айналдырылды. Бұл өзгеріске себеп, сикхтардың мешіттен мұсылман дұғасы олардың жаңа салынған баоли (сатылы құдық) жанындағы діни рәсімдеріне кедері келтіреді деген шағымдары болды. Содан кейін мешітке Гуру Грант Сахибтің бір көшірмесі орнатылды.
The Sunheri Mosque (, or Golden Mosque), also known as the Talai Mosque, is a late Mughal architecture era mosque in Lahore's walled city that is named in honour of its gilded domes. Unlike the Wazir Khan Mosque and Badshahi Mosque which were built at the zenith of the Mughal Empire in the 17th century, the Sunehri Mosque was built in 1753 when the empire was in decline. During Sikh rule, the mosque was seized by Sikh authorities and converted into a gurdwara, after a copy of the Guru Granth Sahib was installed in the mosque following Sikhs complaints that the Muslim call to prayer from the mosque was disturbing their religious ceremonies at a newly constructed baoli (stepped well) nearby.
Нивин мешіті
Невин мешіті – Дели сұлтандығының Лоди әулеті тұсында салынған XV ғасырлық мешіт. Невин мешіті көше деңгейінен 25 фут тереңдікте орналасқан негізімен ерекшеленеді. Бұл мешіт Лахор қаласындағы Моғол кезеңінен бұрын сақталған сирек ескерткіштердің бірі болып табылады.
The Neevin Mosque , is a 15th century mosque built during the Lodi dynasty of the Delhi Sultanate. Neevin Mosque is notable for its foundation 25 feet below street level. The mosque is further noted for being one of Lahore's few remaining pre Mughal monuments.
Ранжит Сингхтың самадхисы
Ранжит Сингхтың самадхисы – 19 ғасырда салынған қабір, онда сикх әміршісі Ранжит Сингхтің (1780–1839) күлдері сақталған. Ол Лахор бекінісі мен Бадшахи мешітінің қасында, сондай-ақ сикх дінінің 5-ші гуруы Гуру Аржан Дев қаза болған жерді көрсететін Гурдуара Дера Сахибке жақын орналасқан.
The Samadhi of Ranjit Singh is a 19th century shrine that houses the funerary urns of the Sikh ruler Ranjit Singh (1780 1839). It is located adjacent the Lahore Fort and Badshahi Mosque, as well the Gurdwara Dera Sahib which marks the spot where the 5th guru of Sikhism, Guru Arjan Dev, died.
Гурдвара Дера Сахиб
Гурдвара Дера Сахиб – сикх дінінің 5-ші гуруы, Гуру Аржан Девтің 1606 жылы қаза тапқан жерін еске алады. Ғимараттың құрылысын Қарақ Сингх оның кремацияланған жерінде бастады, ал 1848 жылы оның кіші ұлы Дулип Сингх аяқтады. Гурдварада сикх, индуист және ислам архитектурасының элементтері үйлесім тапқан. Ғимараттың бір бөлігінің Лахор бекінісінен тоналғаны айтылады. Гурдвара Лахор бекінісіне және Бегум Шахи мешітіне жақын, Лахор қаласындағы Чуна Манди базарында орналасқан. Бұл қасиетті орын Дели қақпасынан басталып Лахор бекінісінде аяқталатын Шахи Гузарга, яғни "Патшалық жол" бойында жатыр.
Gurdwara Dera Sahib commemorates the spot where the 5th guru of Sikhism, Guru Arjan Dev, died in 1606. Construction of the building was started by Kharak Singh on the spot where he was cremated, and was completed by his youngest son, Duleep Singh in 1848. The gurdwara combines elements of Sikh, Hindu, and Islamic architecture. Portions of the building are believed to have been plundered from the adjacent Lahore Fort. The gurdwara is located in the Chuna Mandi Bazaar in the Walled City of Lahore, near the Lahore Fort, and Begum Shahi Mosque. The shrine is located along the Shahi Guzargah, or "Royal Passage" that began at Delhi Gate, and terminated at the Lahore Fort.
Патшалық моншалары
Шахи Хаммам моғол фрескаларының мол жинағымен танымал. Шахи Хаммам (; "Сарайлық моншалар") – 1635 жылы император Шах Жахан тұсында салынған парсы стиліндегі монша. Шахи Хаммам моғол дәуіріне тән, жақында қайта қалпына келтірілген әсем фрескаларымен ерекше көзге түседі. Бұл моншалар Вазир Хан мешітін күтіп ұстау үшін вақф, яғни қайырымдылық қор ретінде салынған. Қазір хамам ретінде қолданылмаса да, 2013-2015 жылдар аралығында Ага Хан Мәдениет Трасты мен Лахор қабырғалы қаласы басқармасы оны қайта жаңартып, қалпына келтірді. 2016 жылы ЮНЕСКО Хаммамды сәтті сақтап, оны бұрынғы мәртебесіне қайтару үшін "Есімділік сыйлығымен" марапаттады.
thumb|The Shahi Hammam is known for its extensive collection of Mughal frescoes. The Shahi Hammam (; "Royal Baths"), is a Persian style bath which was built in 1635 C. E. during the reign of Emperor Shah Jahan. The Shahi Hammam is noted for its extensive embellishment with Mughal era frescoes that have recently been restored. The baths were built to serve as a waqf, or endowment, for the maintenance of the Wazir Khan Mosque. No longer used as a hammam, the baths were restored between 2013 and 2015 by the Aga Khan Trust for Culture and the Walled City of Lahore Authority. The restoration project was given an Award of Merit by UNESCO in 2016 for the hammam's successful conservation which returned it to its "former prominence."
Хазури Бағ Барадари
Хазури Бағ Барадари – Лахор бекінісінің Аламгири қақпасы мен Бадшахи мешіті арасындағы Хазури Бағ төртбұрышында орналасқан ақ мәрмәрден салынған барадари. Оны 1818 жылы Пәнджабтың сикх әкімі Махараджа Ранжит Сингх тұрғызған. Павильон 1932 жылы найзағай шағып зақымданғанша екі қабатты болды.
The Hazuri Bagh Baradari is a baradari of white marble located in the Hazuri Bagh quadrangle, which forms the space between the Alamgiri Gate of the Lahore Fort, and the Badshahi Mosque. It was built by Maharaja Ranjit Singh, Sikh ruler of Punjab in 1818. The pavilion consisted of two storeys until it was damaged by lightning in 1932.
Форт-роуд тамақ көшесі
Форт-роуд тағам көшесіндегі дәмханалар лахорлық асқа маманданған. Форт-роуд тағам көшесі – қамалмен қоршалған қаланың ішіндегі Форт-роудта орналасқан, жаяу жүргіншілерге арналған және лахорлық ас ұсынатын дәмханалар мен мейрамханаларға толы аймақ. Көшеде түрлі-түсті шамдар жандырылған, Бадшахи мешітінің әдемі көрінісі бар және ол Рошнай қақпасына жақын орналасқан.
thumb|Outlets on the Fort Road Food Street specialize in Lahori cuisine. The Fort Road Food Street is a pedestrianised area located on the Fort Road within the walled city that is dedicated to culinary stalls and restaurants specialising Lahori cuisine. The street has colourful lights and views of Badshahi Mosque and is near the Roshnai Gate