"Сезам көшесі: Американдық балалар телешоуы"

Кіріспе

Американдық балалар телешоуы

"Сезам көшесі" – американдық білім беру балалар телесериалы, тікелей эфир, комедия, анимация және қуыршақтарды біріктіреді. Оны Sesame Workshop (2000 жылдың маусымына дейін Балалар теледидар шеберханасы деп аталған) өндірген, ал оның авторлары – Джоан Ганц Куни мен Ллойд Моррисетт. Шоу Джим Хенсонның Маппеттерін пайдалану арқылы берілетін бейнелерімен танымал, сондай-ақ әзіл-қалжың мен мәдени сілтемелерге толы қысқа фильмдерді қамтиды. Шоу 1969 жылдың 10 қарашасында жарық көрді, оған оң пікірлер көп болды, бірақ кейбір дау-дамайлар да болды, мысалы, жас балаларды мектепке дайындауға көмектесу. Екі жылдық зерттеуден кейін, жаңадан құрылған Балалар теледидар шеберханасы (CTW) Карнеги қорынан, Форд қорынан, Қоғамдық телерадио хабарларын тарату корпорациясы мен АҚШ федералды үкіметінен жаңа балалар телешоуын жасау және өндіру үшін 8 миллион АҚШ доллары (қазіргі курс бойынша миллион долларға жуық) алды. "Сезам көшесі" 1969 жылдың 6 мамырында өткен баспасөз конференциясында ресми түрде жарияланды. Балалар теледидар шеберханасының атқарушы директоры Джоан Ганц Куни "Сезам көшесі" кішкентай балаларды оқыту үшін коммерциялық теледидар бағдарламаларының тәсілдерін пайдаланатынын айтты. Қысқа фильмдер мен мультфильмдер кішкентай балаларды әліпбиге, сандарға, сөздік қорына, пішіндерге және қарапайым логикалық ойлауға үйретеді. Эпизод бойында ұғымдарды қайталап беру арқылы балалардың қызығушылығын оятып, оларды оқытуға көмектеседі. Арнайы қонақтар үлкен балалар мен ересектердің назарын аударуға көмектеседі. Куни "Сезам көшесі" атауы "ашық сезам" деген сөзден алынғанын, ол қызықты оқиғалар болатын жерді білдіредінін айтты. Шоудың тиімділігін және эфирге шығатындығын анықтау үшін алғашқы алты айлық кезең берілді. Бағдарлама 1969 жылдың 10 қарашасында қоғамдық телеарналарда тұңғыш рет көрсетілді. Бұл мазмұны мен өндіріс сапасы зертханалық және қалыптастыру зерттеулеріне негізделген алғашқы мектепке дейінгі білім беру теледидар бағдарламасы болды. Шоуға алғашқы реакциялар мақтау пікірлері мен кейбір дау-дамайларды қамтыды.

Жазушы Майкл Дэвис айтуынша, 1970-ші жылдардың ортасына қарай шоу "америкалық институтқа" айналды. Осы кезеңде актерлік құрам мен түсірілім тобы кеңейді, әйелдерді жұмысқа алуға және актерлік құрамға аз ұлт өкілдерін қосуға баса назар аударылды. Шоудың сәттілігі 1980-ші жылдарға дейін жалғасты. 1981 жылы федералды үкімет қаржыны тоқтатқанда, CTW басқа кіріс көздеріне, соның ішінде журналдар бөліміне, кітап авторлық жарналарына, өнім лицензиялауға және шетелдік хабар таратудан түскен табысқа көшті. Оның оқу бағдарламасы қарым-қатынас, этика және эмоциялар сияқты көбірек психологиялық тақырыптарды қамтиды. Көптеген сюжеттік желілер сценарийшілер, актерлер мен түсірілім тобының өмірлік тәжірибесінен шабыттанды, әсіресе 1982 жылы Мистер Хуперді ойнаған Уилл Лидің қайтыс болуы және 1988 жылы Луис пен Марияның үйленуі. 1990-шы жылдардың соңында шоу әлеуметтік және экономикалық қиындықтарға тап болды, соның ішінде кішкентай балалардың көру әдеттерінің өзгеруі, басқа шоулардың бәсекелестігі, кабельдік теледидардың дамуы және рейтингтердің төмендеуі. ХХІ ғасырдың басында шоу үлкен өзгерістерге ұшырады. 2002 жылдан бастап оның форматы көбірек сюжеттік бағытта болды және жалғасып жатқан сюжеттік желілерді қамтыды. 1999 жылы 30 жылдығынан кейін, Маппет Элмоның танымалдылығына байланысты, шоуға Элмоның әлемі деп аталатын танымал сегмент енгізілді. 2009 жылы шоу 40 жылдық мерекесі үшін "Ең үздік жетістік" Эмми сыйлығын жеңіп алды. 2015 жылдың соңында "медиа бизнестегі үлкен өзгерістерге" және бес жылдық бағдарламалау мен дамыту келісімінің бөлігі ретінде HBO премиум телеарнасы "Сезам көшесі" сериалдарының алғашқы эпизодтарын көрсетуді бастады. Эпизодтар HBO-да көрсетілгеннен кейін тоғыз айдан соң PBS станциялары мен веб-сайттарда қолжетімді болды. 2019 жылы 50 жылдығына дейін "Сезам көшесі" 4500-ден астам эпизод, екі толық метражды фильм ("Осы құсты ээртіңіз" (1985) және "Эльмоның Граучландтағы оқиғалары" (1999)), 35 телеспец-шоу, 200 үй бейнефильмі және 180 альбом шығарды. 2019 жылдың қазан айында алғашқы эпизодтар 2020 жылы шоудың 51-маусымынан бастап HBO Max-қа көшірілетіндігі туралы хабарланды.

According to writer Michael Davis, by the mid 1970s the show had become "an American institution." The cast and crew expanded during this time, with emphasis on the hiring of women crew members and the addition of minorities to the cast. The show's success continued into the 1980s. In 1981, when the federal government withdrew its funding, CTW turned to and expanded other revenue sources, including its magazine division, book royalties, product licensing, and foreign broadcast income. Its curriculum has expanded to include more affective topics such as relationships, ethics and emotions. Many of its storylines have been inspired by the experiences of its writing staff, cast and crew—most notably, the 1982 death of Will Lee, who played Mr. Hooper; and the marriage of Luis and Maria in 1988. By the end of the 1990s, the show faced societal and economic challenges, including changes in young children's viewing habits, competition from other shows, the development of cable television, and a drop in ratings. As the 21st century began, the show made major changes. Starting in 2002, its format became more narrative focused and included ongoing storylines. After its 30th anniversary in 1999, due to the popularity of the Muppet Elmo, the show also incorporated a popular segment known as Elmo's World. In 2009, the show won the Outstanding Achievement Emmy for its 40 years on the air. In late 2015, in response to "sweeping changes in the media business" and as part of a five year programming and development deal, premium television service HBO began airing first run episodes of Sesame Street. The episodes became available on PBS stations and websites nine months after they aired on HBO. At its 50th anniversary in 2019, Sesame Street had produced over 4,500 episodes, two feature length movies (Follow That Bird in 1985 and The Adventures of Elmo in Grouchland in 1999), 35 TV specials, 200 home videos, and 180 albums. It was announced in October 2019 that first run episodes will move to HBO Max beginning with the show's 51st season in 2020.

Білім беру мақсаттары

Автор Малкольм Гладуэлл «Сезам көшесі» бір жаңашыл ойға негізделген: егер балалардың назарын ұстасаң, оларды оқытуға болады. КТҚ-ның алғашқы кеңесші кеңесінің төрағасы Джеральд С. Лессер теледидарды білім беру құралы ретінде тиімді пайдалану үшін балалардың назарын аудару, шоғырландыру және ұстап тұру қажет екенін айтты. «Сезам көшесі» әрбір бөлімін және олардың ішіндегі сегменттерді балалардың назарын аудару үшін құрылымдаған, және Гладуэлл айтқандай, оны сақтау үшін «кішкентай, бірақ маңызды түзетулер» жасаған алғашқы балалар бағдарламасы болды. CTW зерттеушілері Розмари Труглио мен Шалом Фиштің сөзіне сүйенсек, бұл формативтік және қорытынды зерттеулерден алынған толыққанды білім беру жоспарын қолданған санаулы балалар бағдарламаларының бірі болды. «Сезам көшесінің» авторлары мен зерттеушілері бағдарлама үшін танымдық және эмоционалдық мақсаттарды қойды. Бастапқыда олар танымдық мақсаттарға назар аударды, ал эмоционалдық мақсаттарға жанама жолмен көңіл бөлді, бұл балалардың өзіне сенуін және қабілеттіліктерін арттырады деп ойлады. Олардың басты мақсаттарының бірі – жас балаларды мектепке дайындау, әсіресе аз қамтылған отбасылардан шыққан балаларды үлгі көрсету, қайталау және юмор арқылы дайындау болды. Сондай-ақ, олар үлкен балаларды және ата-аналарды оны «бірге тамашалауға» шақырды, күрделі юмор, мәдени сілтемелер мен танымал қонақтарды қосты; 2019 жылға қарай ата-аналардың 80%-ы балаларымен бірге «Сезам көшесін» тамашалады, ал бағдарламада 650-ге жуық танымал адам пайда болды. «Сезам көшесінің» бірінші маусымында кейбір сыншылар бағдарламаның әлеуметтік дағдылар, әртүрлілікке қатысты көзқарас және қақтығыстарды бейбіт жолмен шешу сияқты эмоционалдық мақсаттарға көбірек назар аударуы керек деп ойлады. Бағдарламаның авторлары мен продюсерлері осы тақырыптарды оның кейіпкерлері арасындағы дау-жанжалдарда көрсету арқылы жауап берді. 1980 жылдары бағдарлама актерлер мен команда мүшелерінің өмірлік тәжірибесін, соның ішінде Уилл Лидің (Мырза Хупер) қазасын және Соня Манцаноның (Мария) жүктілігін қамтыды. Бірінші маусымда бағдарлама мектепке дейінгі білім беру орталықтарында қолданылатын оқу материалдарын насихаттауға назар аударды, ал кейінгі маусымдарда олардың дамуына көңіл бөлді. Жаңа бағдарламалар олардың мақсатты аудиториясы – аз қамтылған, қала ішіндегі үйлерде тұратын балалар мен олардың отбасылары әдетте теледидардан білім беру бағдарламаларын тамашаламайтындықтан және дәстүрлі жарнама әдістері осы топтар үшін тиімді болмағандықтан жасалды. 2006 жылдан бастап, Шеберхана өз жұмысын кеңейтіп, әскери қызметтің әскери қызметшілердің отбасыларына қалай әсер ететініне назар аударатын PBS арнайы бағдарламалары мен DVD-лер сериясын жасады. Сонымен қатар, олардың жұмысы түрмедегілердің отбасыларына, денсаулық сақтауға және қауіпсіздікке бағытталған. 2013 жылы SW «Сезам көшесі қоғамдастығы» бағдарламасын іске қосты, ол қиын мәселелермен күресіп жатқан отбасыларға көмектесуге арналған.

Author Malcolm Gladwell said that "Sesame Street was built around a single, breakthrough insight: that if you can hold the attention of children, you can educate them." Gerald S. Lesser, the CTW's first advisory board chair, went even further, saying that the effective use of television as an educational tool needed to capture, focus, and sustain children's attention. Sesame Street was the first children's show to structure each episode, and the segments within them, to capture children's attention, and to make, as Gladwell put it, "small but critical adjustments" to keep it. According to CTW researchers Rosemarie Truglio and Shalom Fisch, it was one of the few children's shows to utilize a detailed and comprehensive educational curriculum, garnered from formative and summative research. Sesame Street's creators and researchers formulated both cognitive and affective goals for the show. They initially focused on cognitive goals, while addressing affective goals indirectly, believing it would increase children's self esteem and feelings of competency. One of their primary goals was preparing young children for school, especially children from low income families, using modeling, repetition, and humor. and encouraged older children and parents to "co view" it by including more sophisticated humor, cultural references, and celebrity guests; by 2019, 80% of parents watched Sesame Street with their children, and 650 celebrities had appeared on the show. During Sesame Streets first season, some critics felt that it should address more overtly such affective goals as social competence, tolerance of diversity, and nonaggressive ways of resolving conflict. The show's creators and producers responded by featuring these themes in interpersonal disputes between its Street characters. During the 1980s, the show incorporated real life experiences of its cast and crew, including the death of Will Lee (Mr. Hooper) and the pregnancy of Sonia Manzano (Maria). In its first season, the show addressed its outreach goals by focusing on the promotion of educational materials used in preschool settings; and in subsequent seasons, by focusing on their development. Innovative programs were developed because their target audience, children and their families in low income, inner city homes, did not traditionally watch educational programs on television and because traditional methods of promotion and advertising were not effective with these groups. Starting in 2006, the Workshop expanded its outreach by creating a series of PBS specials and DVDs focusing on how military deployment affects the families of servicepeople. Its outreach efforts also focused on families of prisoners, health and wellness, and safety. In 2013, SW started Sesame Street in Communities, to help families dealing with difficult issues.

Қаржыландыру

1968 жылы Кунидің алғашқы ұсынысының нәтижесінде Карнеги институты оған жаңа балалар телебағдарламасын жасау және CTW құру үшін 1 миллион долларлық грант берді, ол 2000 жылдың маусымында «Сезам шеберханасы» (SW) деп қайта аталды. Куни мен Моррисет АҚШ федералды үкіметінен, Артур Вайнинг Дэвис қорынан, CPB және Форд қорынан қосымша миллиондаған долларлық гранттар алды. Дэвис Куни мен Моррисеттің егер бастапқыда толық қаржыландыруды қамтамасыз ете алмаса, бағдарламаны жасау туралы идеядан бас тартатынын мәлімдеді. Лессердің сөзіне сәйкес, үкіметтік мекемелер мен жеке қорлардан алынған қаражат оларды коммерциялық телеарналардың экономикалық қысымынан қорғады, бірақ болашақта қаржыландыруды алуда қиындықтар тудырды. «Сезам көшесі» алғашқы табысқа жеткеннен кейін, оның өндірушілері оның дамуы мен бірінші маусымынан кейінгі тағдыры туралы ойлана бастады және басқа қаржыландыру көздерін іздеуге бел буды. Бірінші маусымнан бастап олар қаржыландырудың бастапқы көзін, оны «тұқымдық» қаржы деп есептеген, ауыстыру қажеттігін түсінді. 1970 жылдары CTW мен федералды үкімет арасында келіспеушіліктер болды; 1978 жылы АҚШ Білім департаменті CTW-нің қаржы жылының соңғы күніне дейін 2 миллион долларлық чекті (қазіргі шақта миллион долларға тең) беруден бас тартты. Осының салдарынан CTW ойыншық компаниялары және басқа өндірушілермен лицензиялық келісімдер жасауға, баспа қызметін дамытуға және халықаралық сату арқылы қаржыландыруды қамтамасыз етуге шешім қабылдады. «Нью-Йорк Таймс» газетінің хабарлауынша, бұл қадам «бірден қарсылық тудырды».

Зерттеу

Продюсер Джоан Ганц Куни: "Зерттеулер болмаса, "Сезам көшесі" болмас еді" деді. 1967 жылы ол және оның командасы шоудың дамуын жоспарлай бастағанда, зерттеулерді теледидар өндірісімен үйлестіру, оның сөзімен айтқанда, "толығымен бұрынғысынан өзгеше" жағдай еді. Морроудың сөзінше, модель төрт бөліктен тұрды: "теледидар өндірушілерінің және балалар психологиясы мамандарының өзара іс-қимылы, нақты және жас ерекшеліктерін ескеретін оқу бағдарламасын жасау, бағдарламаны тікелей қалыптастыру үшін зерттеулер жүргізу және көрермендердің білімін тәуелсіз бағалау". CTW зерттеулерді екі бағытта жүргізді: өндірісті ақпараттандырып, жетілдіретін ішкі зерттеулер; және Білім беруді бағалау қызметі (ETS) жүргізген алғашқы екі маусымдағы тәуелсіз қорытынды бағалаулар, олардың білім беру тиімділігін өлшеді. Ол осы ынтымақтастықты "бірлескен жұмыс" деп сипаттады. Стоун айтқандай, "Балалар үшін жазу оңай шаруа емес". Шоудың зерттеу тобы шоудың оқу бағдарламасының мақсаттары мен сценарийді дамыту арасындағы байланыс құралы болған, түсіндірмелермен жабдықталған құжатты, яғни "Жазушының күнделігін" жасады. Күнделік – оқу бағдарламасының нақты тақырыптарын оқытуға бағытталған бағдарламалық идеялардың жинағы, оқу бағдарламасының мақсаттарына кеңінен анықтама берген және жазушылар мен продюсерлерге мақсаттарды теледидар материалдарына аударуға көмектескен. Күнделіктің ұсыныстары шоудағы нақты кейіпкерлер мен жағдайларға сілтеме жасамайтын, осылайша оларды мүмкіндігінше ашық және икемді түрде жүзеге асыруға болатын. Зерттеу тобы сценарийшілермен бірнеше кездесулерде әр маусым үшін шоудың мақсаттары мен басымдықтарын сипаттайтын "оқу бағдарламасының парағын" да жасады. Маусымның оқу бағдарламасының негізгі бағыты мен мақсаттарын алғаннан кейін, жазушылар кейіпкерлер үшін идеялар мен сюжеттік желілерді талқылау үшін жиналды, содан кейін әр мақсатқа және тақырыпқа қанша уақыт бөлінетінін көрсететін "тапсырма парағы" жасалды. Сценарий аяқталғаннан кейін, шоудың зерттеу тобы оны мақсаттарға жету үшін талдады. Содан кейін әр өндіріс бөлімі әр эпизодқа костюмдер, жарықтандыру және декорациялар тұрғысынан не қажет екенін анықтады. Жазушылар шоудың түсірілімі кезінде қатысты, алғашқы жиырма төрт жыл Манхэттенде, ал 1992 жылдан кейін Куинс қаласындағы Кауфман Астория студиясында қажет болған жағдайда соңғы түзетулер енгізді.

Producer Joan Ganz Cooney has stated, "Without research, there would be no Sesame Street." In 1967, when she and her team began planning the show's development, combining research with television production was, as she put it, "positively heretical." According to Morrow, the Model consisted of four parts: "the interaction of receptive television producers and child science experts, the creation of a specific and age appropriate curriculum, research to shape the program directly, and independent measurement of viewers' learning." CTW conducted research in two ways: in house formative research that informed and improved production; and independent summative evaluations, conducted by the Educational Testing Service (ETS) during the first two seasons, which measured its educational effectiveness. She characterized the collaboration as an "arranged marriage." As Stone stated, "Writing for children is not so easy." The show's research team developed an annotated document, or "Writer's Notebook," which served as a bridge between the show's curriculum goals and script development. The notebook was a compilation of programming ideas designed to teach specific curriculum points, provided extended definitions of curriculum goals, and assisted the writers and producers in translating the goals into televised material. Suggestions in the notebook were free of references to specific characters and contexts on the show so that they could be implemented as openly and flexibly as possible. The research team, in a series of meetings with the writers, also developed "a curriculum sheet" that described the show's goals and priorities for each season. After receiving the curriculum focus and goals for the season, the writers met to discuss ideas and story arcs for the characters, and an "assignment sheet" was created that suggested how much time was allotted for each goal and topic. When a script was completed, the show's research team analyzed it to ensure that the goals were met. Then each production department met to determine what each episode needed in terms of costumes, lights, and sets. The writers were present during the show's taping, which for the first twenty four years of the show took place in Manhattan, and after 1992, at the Kaufman Astoria Studios in Queens to make last minute revisions when necessary.

Медиа

Өздерінің тарихының басында «Сезам көшесі» мен CTW балама қаржыландыру көздерін іздеуді бастады және өнімдер жасау мен лицензиялық келісімдерге бейімделді. Куни айтқандай, олар «көпқырлы медиа институты» болды. 1970 жылы CTW «эфирден тыс» бөлімше құрды, ол кітаптар мен «Сезам көшесі» журналын жасауға және басып шығаруға жауапты болды. 2019 жылға қарай «Сезам шеберханасы» 6500-ден астам кітап атауын жариялады. 2008 жылы «Сезам көшесі» муппеттерінен түскен лицензиялық және тауарлық ақылар жылына 15 миллионнан 17 миллион долларға дейін жетті, бұл ақылар «Сезам шеберханасы» мен Джим Хенсон компаниясы арасында бөлісті. 2019 жылға қарай «Сезам шеберханасының» 500-ден астам лицензиялық келісімі болды және 200 сағаттан астам үй бейнематериалдары шығарылды. 2019 жылдың қараша айында «Сезам көшесі» шоудың 50 жылдығына арналған, Weyo компаниясымен серіктестікте жасалған, отбасылық бағытталған толықтырылған шындық қолданбасын жариялады. Муппеттердің авторы Джим Хенсон осы кейіпкерлердің тауарлық белгілеріне ие болды және бастапқыда оларды сатуға құлшынбады. Ол CTW ойыншықтар, кітаптар, компьютерлік ойындар және басқа да өнімдерден түскен табысты тек CTW мен оның кеңейту шараларын қаржыландыруға жұмсауға уәде бергенде келісті. Куни мен CTW маркетинг саласында көп тәжірибе жинамағанмен, олар барлық өнімдер мен өнімдерге қатысты шешімдерді толық бақылауда ұстауды талап етті. Дэвис хабарлағандай, «Куни маркетинг пен лицензиялауда сақтықты, тиянақтылықты және абайлауды қатаң талап етті». Балалар телеарнасында алғаш рет шоу әндері нақты мақсаттарды орындады және оның оқу бағдарламасын толықтырды. Ең жақсы композиторлар мен лириктерді тарту үшін CTW Джо Рапосо сияқты әнші-күйшілерге, «Сезам көшесінің» алғашқы музыкалық директоры, олар жазған әндердің құқықтарын сақтауға мүмкіндік берді, бұл оларға жомарт табыс әкелді және шоудың халық арасындағы қызығушылығын сақтауға көмектесті. 2019 жылға қарай «Сезам көшесі» музыкасының 180 альбомы шығарылды, ал оның авторы болған әншілер 11 «Грэмми» сыйлығын алды. «Сезам көшесі» сыртқы студиялардан тапсырыс алған анимациялық фильмдер мен қысқаметражды фильмдерді пайдаланды, Джим Хенсон шоу үшін қысқаметражды фильмдер жасаған көптеген продюсерлердің бірі болды. «Сезам көшесі» АҚШ-та көрсетілгеннен кейін көп ұзамай, CTW-ге бірнеше елдерден продюсерлер шоудың жергілікті нұсқаларын жасау үшін дербес жүгінді. Бұл нұсқалар «бірлескен өндіріс» деп аталды. 2001 жылға қарай «Сезам көшесі» сериалының барлық халықаралық нұсқаларын 120 миллионнан астам көрермен тамашалады, ал 2006 жылы әлем бойынша жиырма бірлескен өндіріс іске асырылды. 2019 жылғы 50 жылдық мерейтойына қарай 190 миллион бала «Сезам көшесінің» 160-тан астам нұсқасын 70 тілде көрді. 2005 жылы The New York Times газетінің тілшісі Дорин Карвахалдың хабарлауынша, бірлескен өндіріс пен халықаралық лицензиядан түскен табыс 96 миллион долларды құрады.

Early in their history Sesame Street and the CTW began to look for alternative funding sources and turned to creating products and writing licensing agreements. They became, as Cooney put it, "a multiple media institution." In 1970, the CTW created a "non broadcast" division responsible for creating and publishing books and Sesame Street Magazine. By 2019, the Sesame Workshop had published over 6,500 book titles. By 2008, the Sesame Street Muppets accounted for between $15 million and $17 million per year in licensing and merchandising fees, split between the Sesame Workshop and The Jim Henson Company. By 2019, the Sesame Workshop had over 500 licensing agreements and had produced over 200 hours of home video. In November 2019, Sesame Street announced a family friendly augmented reality application produced by Weyo in partnership with Sesame Workshop in honor of the show's 50th anniversary. Jim Henson, the creator of the Muppets, owned the trademarks to those characters, and was reluctant to market them at first. He agreed when the CTW promised that the profits from toys, books, computer games, and other products were to be used exclusively to fund the CTW and its outreach efforts. Even though Cooney and the CTW had very little experience with marketing, they demanded complete control over all products and product decisions. As Davis reported, "Cooney stressed restraint, prudence, and caution" in their marketing and licensing efforts. For the first time in children's television, the show's songs fulfilled a specific purpose and supported its curriculum. In order to attract the best composers and lyricists, the CTW allowed songwriters like Joe Raposo, Sesame Streets first musical director, to retain the rights to the songs they wrote, which earned them lucrative profits and helped the show sustain public interest. By 2019, there were 180 albums of Sesame Street music produced, and its songwriters had received 11 Grammys. Sesame Street used animations and short films commissioned from outside studios, Jim Henson was one of the many producers to create short films for the show. Shortly after Sesame Street debuted in the United States, the CTW was approached independently by producers from several countries to produce versions of the show at home. These versions came to be called "co productions." By 2001 there were over 120 million viewers of all international versions of Sesame Street, and in 2006, there were twenty co productions around the world. By its 50th anniversary in 2019, 190 million children viewed over 160 versions of Sesame Street in 70 languages. In 2005, Doreen Carvajal of The New York Times reported that income from the co productions and international licensing accounted for $96 million.

Орындаушылар, актерлер мен кейіпкерлер

1968 жылы CTW құрылғаннан кейін көп ұзамай Джоан Ганц Куни оның бірінші атқарушы директоры болып тағайындалды. Ол американдық теледидардағы алғашқы әйел басшылардың бірі болды. Оның тағайындалуы «онжылдықтың ең маңызды теледидарлық жетістігі» деп аталды. Ол бұрын «Капитан Кенгуру» бағдарламасында жұмыс істеген продюсерлер тобын жинады. Джон Стоун сценарий жазу, актерлерді таңдау және формат үшін жауапты болды; Дейв Коннелл анимацияны басқарды; ал Сэм Гиббон өндіріс тобы мен зерттеу тобы арасындағы байланысшы ретінде жұмыс істеді. Камерамен Фрэнки Биондо 1969 жылғы бірінші эпизодтан бастап «Сезам көшесі» бағдарламасында жұмыс істеді. Джим Хенсон мен Маппеттердің «Сезам көшесіне» қатысуы Бостондағы оқу бағдарламасын жоспарлау семинарында Кунимен кездескен кезде басталды. Бұрын Хенсонмен жұмыс істеген Стоун, егер оны өздерімен бірге ала алмаса, «куыршақтарсыз жұмыс істеуге тура келеді» деген пікірде болды, деп хабарлады автор Кристофер Финч. Дэвис Хенсонның «жайсыз академиялық мақсаттарды» «тиімді және қызықты көрініске» аудара білетінін айтты. Алғашқы зерттеулерде бағдарламаның Маппет сегменттері жоғары бағаланды, ал алғашқы маусымдарда олардың саны көбейді. Морроудың сөзіне қарағанда, Маппеттер тиімді оқу құралы болды, себебі балалар оларды оңай таниды, олар стереотипті және болжамды болды, сондай-ақ ересектерге және үлкен туындарға ұнады. Продюсерлер «Сезам көшесі» үшін бір ғана жүргізушіге сүйенуден бас тартып, оның орнына түрлі этникалық топтардан актерлерді таңдады, бірақ балалар телеарнасының Лессер айтқандай, «әр түрлі ерекше және сенімді тұлғаларға» ие болуы керек екенін түсінді. Стоун бағдарламаның «толыққанды кездейсоқ» болған жалғыз аспектісі актерлерді таңдау екенін мәлімдеді. Көптеген актерлер мен түсірілім тобы Стоун және басқа продюсерлермен жеке байланыстар арқылы «Сезам көшесінде» жұмысқа орналасты. Дейв Коннелл бала актерлерді пайдалануға қарсы болды, сондықтан бұл балалар кәсіби емес, сценарийсіз және спонтанды болды. Олардың реакцияларының көпшілігі болжаусыз және басқару қиын болды, бірақ ересек актерлер балалардың спонтандылығына икемділікпен қарай білуді үйренді, тіпті бұл жоспарланған мәтіннен немесе сабақтан ауытқуға әкелген жағдайларда да. CTW зерттеулері балалардың тартыншақтығы мен эфирдегі қателіктері көрермендерге үлгі болатынын көрсетті. Морроудың айтуынша, бұл бағдарламаның «жаңа сапасына» әкелді, әсіресе алғашқы жылдары. 1979 жылы бағдарламаның он жылдығына дейін алты жасқа дейінгі тоғыз миллион америкалық бала күн сайын «Сезам көшесін» тамашалады. 1993 жылы АҚШ Білім министрлігі жүргізген сауалнамаға сәйкес, бағдарламаның 6,6 миллион көрерменінің 2,4 миллионы балабақшаға баратын балалар еді. Мектепке дейінгі білім алатын балалардың 77%-ы аптасына бір рет, ал балабақша мен бірінші және екінші сынып оқушыларының 86%-ы мектепке барар алдында аптасына бір рет көреді. Бағдарлама дерлік барлық демографиялық топтардағы кішкентай балаларға жетті. 1990 жылдардың басында балалардың көру әдеттерінің өзгеруі және теледидар нарығындағы өзгерістерге байланысты бағдарламаның рейтингісі айтарлықтай төмендеді. Продюсерлер бағдарламаның құрылымын ауқымды түрде өзгерту арқылы жауап берді. 2006 жылы «Сезам көшесі» «әлемдегі ең көп тамашаланатын балалар телешоуы» болды, оның 20 халықаралық тәуелсіз нұсқасы бар және 120-дан астам елде көрсетілді. 1996 жылғы сауалнама бойынша, барлық американдық мектепке дейінгі балалардың 95%-ы үш жасқа толғанға дейін бағдарламаны көрген. 2008 жылы 77 миллион америкалық бала кезінде осы бағдарламаны көрген деп есептелді, оның көрермендері шамамен 2,3 миллион адамды құрады.

Shortly after the CTW was created in 1968, Joan Ganz Cooney was named its first executive director. She was one of the first female executives in American television. Her appointment was called "one of the most important television developments of the decade." She assembled a team of producers, all of whom had previously worked on Captain Kangaroo. Jon Stone was responsible for writing, casting, and format; Dave Connell took over animation; and Sam Gibbon served as the show's chief liaison between the production staff and the research team. Cameraman Frankie Biondo has worked on Sesame Street from its first episode in 1969. Jim Henson and the Muppets' involvement in Sesame Street began when he and Cooney met at one of the curriculum planning seminars in Boston. Author Christopher Finch reported that Stone, who had worked with Henson previously, felt that if they could not bring him on board, they should "make do without puppets." Davis reported that Henson was able to take "arcane academic goals" and translate them to "effective and pleasurable viewing." In early research, the Muppet segments of the show scored high, and more Muppets were added during the first few seasons. Morrow reported that the Muppets were effective teaching tools because children easily recognized them, they were stereotypical and predictable, and they appealed to adults and older siblings. Although the producers decided against depending upon a single host for Sesame Street, instead casting a group of ethnically diverse actors, they realized that a children's television program needed to have, as Lesser put it, "a variety of distinctive and reliable personalities," both human and Muppet. Jon Stone, whose goal was to cast white actors in the minority, For example, Loretta Long was chosen to play Susan when the children who saw her audition stood up and sang along with her rendition of "I'm a Little Teapot." Stone stated that casting was the only aspect of the show that was "just completely haphazard." Most of the cast and crew found jobs on Sesame Street through personal relationships with Stone and the other producers. Dave Connell insisted that no child actors be used, so these children were non professionals, unscripted, and spontaneous. Many of their reactions were unpredictable and difficult to control, but the adult cast learned to handle the children's spontaneity flexibly, even when it resulted in departures from the planned script or lesson. CTW research also revealed that the children's hesitations and on air mistakes served as models for viewers. According to Morrow, this resulted in the show having a "fresh quality," especially in its early years. By the show's tenth anniversary in 1979, nine million American children under the age of 6 were watching Sesame Street daily. According to a 1993 survey conducted by the U. S. Department of Education, out of the show's 6.6 million viewers, 2.4 million kindergartners regularly watched it. 77% of preschoolers watched it once a week, and 86% of kindergartners and first and second grade students had watched it once a week before starting school. The show reached most young children in almost all demographic groups. The show's ratings significantly decreased in the early 1990s, due to changes in children's viewing habits and in the television marketplace. The producers responded by making large scale structural changes to the show. By 2006, Sesame Street had become "the most widely viewed children's television show in the world," with 20 international independent versions and broadcasts in over 120 countries. A 1996 survey found that 95% of all American preschoolers had watched the show by the time they were three years old. In 2008, it was estimated that 77 million Americans had watched the series as children. scoring only approximately 2.3 million viewers.

Ықпал

2001 жылға дейін «Сейзам көшесінің» тиімділігі, әсері және американдық мәдениетке тигізген әсері туралы 1000-нан астам зерттеу жұмысы жасалған. 1970 және 1971 жылдары жүргізілген қорытынды бағалаулар көрсеткендей, шоу көрермендерге маңызды білім беру әсерін тигізді. «Сейзам көшесі» тарихында жүргізілген қосымша зерттеулер шоудың жас көрермендерге оң әсерін көрсетті. Лессер «Сейзам көшесі» зерттеулері «балаларға бейнемедианың әсерін зерттеуге жаңа құрмет сыйлаған болуы мүмкін» деп сенді. Ол сондай-ақ шоудың телеиндустрияда балаларға арналған бағдарламалар жасаудың беделіне де сондай әсер еткеніне сенеді. «Variety» журналының авторы Лес Браун «Сейзам көшесінде» теледидардың «жақсы болашағына үміт» көріп отырды. Морроудың сөзіне қарағанда, CTW моделі танымал шоу жасауда тиімді болғанына қарамастан, коммерциялық теледидар «CTW әдістерін көшіруге шектеулі күш жұмсады» және балалар нені үйрендірін бағаламай, оқу бағдарламасын қолданбады. 1970 жылдардың ортасына қарай коммерциялық теледидар балалар бағдарламаларын жақсарту бойынша тәжірибелерін тоқтатты. Басқа сыншылар «Сейзам көшесінің» жұмыс істейтін, көпмәдениетті қоғамды бейнелеу арқылы жас көрермендерде нәсілдік төзімділікті дамытады деп үміттенді. 1990 жылдардың ортасында ғана тағы бір балалар білім беру бағдарламасы – «Blue’s Clues» CTW әдістерін мазмұнын жасау және өзгерту үшін пайдаланды. «Blue’s Clues» жасаушылары «Сейзам көшесінен» әсер алды, бірақ оның тұсаукесерінен бері өткен 30 жылда жүргізілген зерттеулерді пайдалануды қалады. Оның продюсерлерінің бірі Анжела Сантомеро: «Біз «Сейзам көшесінен» сабақ алып, оны бір қадам алға жылжытқымыз келді» деді. Сыншы Ричард Ройпердің пікірінше, «Сейзам көшесінің» әсерінің ең күшті көрсеткіштерінің бірі – шоу мен оның кейіпкерлерін қоршаған қалалық аңыздар мен әңгімелер, әсіресе Берт пен Эрнидің жеке өміріне қатысты болжамдар.

Сыни қабылдау

"Сезам көшесі" 1969 жылы дебютінен бастап жоғары бағаланды. Newsday бірнеше газеттер мен журналдар CTW және Куни туралы "керемет" есептер жазғанын хабарлады. 1970 жылы "Сезам көшесі" жиырма марапатты жеңіп алды, оның ішінде Пибоди сыйлығы, үш "Эмми", Америка Құрама Штаттарының Қоғамдық қатынастар қоғамының сыйлығы, Клио және Prix Jeunesse. 1995 жылы шоу екі Пибоди сыйлығын және төрт "Ата-аналар таңдауы" сыйлығын жеңіп алды. Ол Смитсондар институтының көшпелі көрмесі және Қазіргі заманғы өнер мұражайындағы кино көрмесіне ие болды. Дегенмен, "Сезам көшесінің" қарсыластары да болды. Хенсонның туған жері Миссисипи штатындағы мемлекеттік комиссия штаттың PBS мүшесі стансасын басқарды; 1970 жылдың мамыр айында ол "Миссисипи әлі дайын емес деп санайтын" "балалардың [жарыс бойынша] әртүрлі актерлік құрамы" болғандықтан, "Сезам көшесін" эфирге шығармауға дауыс берді. "Балалар және Телевидение" кітабында, Лессердің "Сезам көшесінің" дамуы мен алғашқы жылдары туралы есебінде, премьерадан кейінгі айларда шоуға қатысты аз ғана сын болды, бірақ ол бірінші маусымның соңында және екінші маусымның басында күшейді. Тарихшы Роберт У. Морроу "көптеген сын-пікірлер, таңқаларлықтай, өте күшті" деп атаған, ол "америкалық қоғамда балалардың орны және теледидардың оларға тигізетін әсері туралы даулар" сияқты мәдени және тарихи себептерге байланысты болды деп болжады. Әлеуметтік ғалым және Head Start-тің негізін қалаушы Ури Бронфенбреннер шоуды тым әдемі деп сынға алды. Психолог Леон Айзенберг "Сезам көшесінің" қалалық ортасын "беткей" деп санайды және қала балаларының проблемаларымен байланысы жоқ деп есептейді. Head Start директоры Эдвард Зиглер шоудың алғашқы жылдары "Сезам көшесінің" ең белсенді сыншысы болды. Көпмәдениеттілікке деген ұмтылысына қарамастан, CTW азшылық топтарының басшылығымен, әсіресе латиноамерикандық топтармен және феминистермен қақтығыстарға тап болды, олар "Сезам көшесіндегі" латиноамерикандықтар мен әйелдердің бейнесіне наразылық білдірді. CTW олардың наразылықтарын жою үшін шаралар қабылдады. 1971 жылы CTW испан тілінде сөйлейтін актерлерді, өндіріс тобын және зерттеушілерді жұмысқа алды, ал 1970-ші жылдардың ортасында Морроу "шоуда чикано және пуэрторикалық актерлер, мексикалық мерекелер мен тағамдар туралы фильмдер және испан сөздерін үйрететін мультфильмдер болды" деп хабарлады. The New York Times газетінің мәлімдемесіне сәйкес, "балаларды күлдіретін, бірақ әйелдердің стереотиптері ретінде емес" күшті әйел кейіпкерлерді жасау "Сезам көшесінің" өндірушілері үшін қиындық тудырды. Морроудың айтуынша, әйелдер мен қыздардың "Сезам көшесінде" бейнеленуіне қатысты өзгерістер баяу болды. Камилле Бонора, Фрэн Брилл, Пэм Арсьеро, Кармен Осбахр, Стефани Д'Абруццо, Дженнифер Барнхарт және Лесли Карра Рудольф сияқты көптеген әйелдер Маппет орындаушылары ретінде жұмысқа алынып, оқытылғаннан кейін, Розита (1991) және Эбби Кадабби (2006) сияқты күшті әйел кейіпкерлер жасалды. 2002 жылы "Сезам көшесі" TV Guide журналының "Барлық уақыттың 50 ең үздік телешоуы" тізімінде 27-орынды иеленді. Sesame Workshop өзінің веб-сайты sesamestreet.org үшін 2009 жылы Пибоди сыйлығын жеңіп алды, ал шоу 50 жылдық білім беру және балаларды көңілдіру үшін 2019 жылы Пибодидің институционалдық сыйлығын алды. 2013 жылы TV Guide шоуды 60 ең жақсы телесериал тізіміне 30-орынға қойды. 2021 жылға қарай "Сезам көшесі" 205 "Эмми" сыйлығын алды, бұл кез келген басқа телесериалдан көп. 2023 жылы Variety журналы "Сезам көшесін" 100 ең үздік телешоулар тізімінде 12-орынға қойды.

Sesame Street was praised from its debut in 1969. Newsday reported that several newspapers and magazines had written "glowing" reports about the CTW and Cooney. In 1970, Sesame Street won twenty awards, including a Peabody Award, three Emmys, an award from the Public Relations Society of America, a Clio, and a Prix Jeunesse. By 1995, the show had won two Peabody Awards and four Parents' Choice Awards. It was the subject of a traveling exhibition by the Smithsonian Institution, and a film exhibition at the Museum of Modern Art. Sesame Street was not without its detractors, however. The state commission in Mississippi, where Henson was from, operated the state's PBS member station; in May 1970 it voted to not air Sesame Street because of its "highly [racially] integrated cast of children" which "the commission members felt Mississippi was not yet ready for." According to Children and Television, Lesser's account of the development and early years of Sesame Street, there was little criticism of the show in the months following its premiere, but it increased at the end of its first season and beginning of the second season. Historian Robert W. Morrow speculated that much of the early criticism, which he called "surprisingly intense," stemmed from cultural and historical reasons in regards to, as he put it, "the place of children in American society and the controversies about television's effects on them." Social scientist and Head Start founder Urie Bronfenbrenner criticized the show for being too wholesome. Psychologist Leon Eisenberg saw Sesame Streets urban setting as "superficial" and having little to do with the problems confronted by the inner city child. Head Start director Edward Zigler was probably Sesame Streets most vocal critic in the show's early years. In spite of their commitment to multiculturalism, the CTW experienced conflicts with the leadership of minority groups, especially Latino groups and feminists, who objected to Sesame Streets depiction of Latinos and women. The CTW took steps to address their objections. By 1971, the CTW hired Hispanic actors, production staff, and researchers, and by the mid 1970s, Morrow reported that "the show included Chicano and Puerto Rican cast members, films about Mexican holidays and foods, and cartoons that taught Spanish words." As The New York Times has stated, creating strong female characters "that make kids laugh, but not as female stereotypes" has been a challenge for the producers of Sesame Street. According to Morrow, change regarding how women and girls were depicted on Sesame Street occurred slowly. As more female Muppet performers like Camille Bonora, Fran Brill, Pam Arciero, Carmen Osbahr, Stephanie D'Abruzzo, Jennifer Barnhart, and Leslie Carrara Rudolph were hired and trained, stronger female characters like Rosita (1991) and Abby Cadabby (2006) were created. In 2002, Sesame Street was ranked number 27 on TV Guide's 50 Greatest TV Shows of All Time. Sesame Workshop won a Peabody Award in 2009 for its website, sesamestreet. org, and the show was given Peabody's Institutional Award in 2019 for 50 years of educating and entertaining children globally. In 2013, TV Guide ranked the show number 30 on its list of the 60 best TV series. As of 2021, Sesame Street has received 205 Emmy Awards, more than any other television series. In 2023, Variety ranked Sesame Street #12 on its list of the 100 greatest TV shows of all time.

Жалпы және келтірілген сілтемелер

Боргенихт, Дэвид (1998). «Сезам көшесі» (негізгі бет). Нью-Йорк: Hyperion Publishing баспасы. Клэш, Кевин, Гэри Брозек және Луи Генри Митчелл (2006). «Менің қызыл жүнді жәндіктегі өмірім: Элмо болу маған өмір, махаббат және қатты күлу туралы не үйретті». Нью-Йорк: Random House. Дэвис, Майкл (2008). «Көше бандиттері: Сезам көшесінің толық тарихы». Нью-Йорк: Viking Penguin. Финч, Кристофер (1993). «Джим Хенсон: Туындылар, өнер, сиқыр, қиял». Нью-Йорк: Random House. Фиш, Шалом М. және Розмари Т. Труглио, редакторлар (2001). «G» әрпі – өсуге арналған: Балалар және «Сезам көшесі» бойынша отыз жылдық зерттеу. Махве, Нью-Джерси: Lawrence Erlbaum Publishers. Куни, Джоан Ганц, «Алдын ала сөз», 11–14 беттер. Палмер, Эдвард және Шалом М. Фиш, «Сезам көшесі зерттеулерінің бастауы», 3–24 беттер. Фиш, Шалом М. және Льюис Бернштейн, «Қалыптастырушы зерттеулер ашылды: Қалыптастырушы зерттеулердегі әдістемелік және процестік мәселелер», 39–60 беттер. Миелк, Кит В., «Сезам көшесінің білім беру және әлеуметтік әсері туралы зерттеулерге шолу», 83–97 беттер. Коул, Шарлотта Ф., Бет А. Ричман және Сьюзан А. Маккан Браун, «Сезам көшесі зерттеулерінің әлемі», 147–180 беттер. Чероу О'Лири, Рене, «Сезам көшесін баспаға жеткізу: Сезам көшесі журналы, Сезам көшесі ата-аналары және Сезам көшесі кітаптары», 197–214 беттер. Гиков, Луиза А. (2009). «Сезам көшесі: Той – көшеде өткен қырық жыл». Нью-Йорк: Black Dog & Leventhal Publishers. Гладуэлл, Малкольм (2000). «Тігілу нүктесі: Шағын нәрселердің үлкен өзгерістерге қалай әкелуі». Нью-Йорк: Little, Brown, and Company. Лессер, Джеральд С. (1974). «Балалар және теледидар: Сезам көшесінен алынған сабақтар». Нью-Йорк: Vintage Books. Морроу, Роберт В. (2006). «Сезам көшесі және балалар теледидарының реформасы». Балтимор, Мэриленд: Johns Hopkins University Press. О'Делл, Кэри (1997). «Теледидардағы әйел-пионерлер: Индустрияның он бес көшбасшысының өмірбаяны». Джефферсон, Солтүстік Каролина: McFarland & Company.