Кіріспе

Испан кабала мұғалімі (1240–1291)

Абрахам бен Самуэль Абулафия "Пайғамбарлық кабала" мектебінің негізін қалаушы болды. Ол 1240 жылы Испанияның Сарагоса қаласында дүниеге келді және 1291 жылдан кейін Мальта архипелагындағы кішкентай, желді Комино аралында (адамдар тұратын үш аралдың ең кішісі) қайтыс болған деп саналады.

Ерте өмір және саяхаттары

Өмірінің алғашқы жылдары ата-анасы оны Наваррадағы Туделаға алып барды, онда оның қартайған әкесі Самуэль Абулафия оған еврей Киелі кітабы мен Талмудты үйретті. 1258 жылы Абулафия он сегіз жасқа толғанда, әкесі қайтыс болды, және ол көп ұзамай толассыз саяхаттап бастады. 1260 жылы ол жасаған алғашқы сапар Израиль еліне болды, онда ол аңызға айналған Самбацияны және он жоғалған тайпаны іздеуді жоспарлаған. Бірақ, соңғы кездегі крест жорығынан кейін туындаған қаос салдарынан киелі жердегі қирау мен тәртіпсіздікке байланысты ол 'Аккодан әрі қарай жол таба алмады. Сол жылы Моңғол империясы мен Мамлюк сұлтанаты арасындағы шайқас оны Грекия арқылы Еуропаға қайта оралуға мәжбүр етті. Римге баруға ниеттенгенімен, ол Капуада тоқтады, онда 1260-шы жылдардың басында философ және дәрігер Хиллельдің басшылығымен Маймонидтің «Қайғыға ұшырағандарға арналған нұсқау» еңбегін және философияны зерттеуге бой берді. Ол Маймонидтің еңбегінен жиі цитата келтіргенімен және оны жоғары бағалағанмен, ол оның философиясына да, басқа да алған білімдеріне де толық қанағаттанбады. Ол өте сөзді, білімді және басқаларды оқытуға құштар еді. Ол кабала, философия және грамматика тақырыптарында жақсы жазып, көптеген шәкірттерді өзіне тартты, оларға өзінің ынтасын жеткізді. Испанияға оралғаннан кейін ол көріпкелдікке ұшырады және отыз бір жасында Барселонада Барух Тогарми ең маңызды өкілі болған кабаланың ерекше түрін зерттей бастады, сондай-ақ мессиандық сипаттағы аян алды. Ол әлемнің және адамзаттың жаратылысын еврей әріптерінің комбинацияларына негізделген «Сефер Йецира» («Жаратылыс кітабы») мен оның түсіндірмелерін зерттеді. «Сефер», әсіресе неміс-иудей мистигі Элеазар Вормстың түсіндірмесі мен әдісі Абулафияға зор әсер етті және оның мистикалық бейімділігін күшейтті. Әріптер, сандар және дауысты белгілердің барлығы оған құпия мағына берді, ал олардың комбинациялары мен ауысулары бірін-бірін толықтырып, түсіндіріп, Құдайдың есімдерін (әсіресе тетраграмматонның дауыссыз әріптерін) терең зерттеуде ең тиімді түрде ашылатын жарық күшіне ие болды. Осындай көмекші құралдармен және белгілі бір рәсімдерді және аскетикалық тәжірибелерді сақтау арқылы, адамдар өмірдің ең жоғары мақсатына жете алады және пайғамбар бола алады; кереметтер мен белгілер жасау үшін емес, құдайдың терең табиғатына, жаратылыс жұмбақтарына, адам өмірінің мәселелеріне, заңдардың мақсатына және Тораның терең мағынасына интуитивті түрде енуге қабілетті болу үшін. Біраз уақыттан кейін ол Кастилияға кетіп, Бургостағы раввин Мұса және оның ең маңызды шәкірті Джозеф бен Абрахам Гикатилла сияқты тұлғалар арасында өзінің пайғамбарлық кабаласын таратуға кірісті. Алайда, Абулафияның еңбектерінде Гикатилла есімдері кездеспейтінін атап өткен жөн. Шамамен 1275 жылы ол Грекияның бірнеше қалаларында «Аң-таң болғандарға арналған нұсқаулық» және кабала пәнін оқытты. Ол өзінің алғашқы пайғамбарлық кітабын, «Sefer haYashar» («Дұрыстар/Әділдер кітабы») 1279 жылы Патраста жазды. Сол жылы ол Трани арқылы Капуаға қайтып, төрт жас студентті оқытты.

Римге сапар

1280 жылы Римге барып, Рош-Хашана күніне дейін Папа Николай III-ні яһуди дініне көндіру үшін аттанды. Папа бұл туралы естігенде Сорианода болды, және ол сол жерге жеткенде "фанатикті өртеуге" бұйрық берді. Абулафия бәрібір Сорианоға жолға шығып, 22 тамызда сонда жетті. Сыртқы қақпадан өтіп бара жатып, ол Папаның түнгі инсульттан қайтыс болғанын естіді. Ол Римге қайтып келді, онда оны Францискан Ордені түрмеге қамады, бірақ төрт аптадан кейін босатып жіберді. Одан кейін ол Сицилияда болғаны естілді.

Қаза тауып, Коминоға жер аударылды

Ол Мессинада он жыл бойы белсенді болды (1281-91), өзін "пайғамбар", "мессия" және "Құдайдың ұлы" деп таныстырды. Оның сол жерде де, Палермода да бірнеше шәкірттері болды. Палермодағы жергілікті яһуди қауымы Абулафияның қылықтарын қатты айыптап, 1285 жылы бұл мәселені Барселоналық Шломо бен Адеретке жүгінді, ол өзінің мансабының көп бөлігін сол кездегі түрлі мессиандық құмарлықтарды басуға арнады. Шломо бен Адерет кейіннен Абулафияға қарсы хат жазды. Бұл дау Абулафияның Кабаласын испан мектептерінен шеттетудің басты себептерінің бірі болды. Абулафия тағы да саяхатшының таяғын көтеріп, қиын жағдайларда 1285 және 1288 жылдар аралығында Мальтаға жақын Комино аралында "Белгі кітабы" – Сефер хаОтты жазды. 1291 жылы ол өзінің соңғы және, мүмкін, ең түсінікті еңбегін, медитациялық нұсқаулық "Сұлу сөздер" – Имрей Шеферді жазды; осыдан кейін одан ешқандай хабар жоғалды.

Абулафияның медитация әдістері

Өзінің көптеген еңбектерінде Абулафия Құдайдың есімдерін дұғалау, тыныс алу тәсілдері және катарсистік амалдар арқылы Агенттік Интеллектпен немесе Құдаймен бірігудің күрделі жолдарына назар аударады. Абулафияның кейбір мистикалық тәсілдерін ашкенази хасидтері қабылдады. Мұса Маймонидтің (1135/8–1204) метафизикалық және психологиялық жүйесін негіз ретінде пайдаланып, Абулафия рухани тәжірибеге ұмтылды, оны ежелгі еврей пайғамбарларының тәжірибесіне ұқсас, тіпті сол тәжірибемен бірдей деп қарады. Абулафия үнемі өзгеріп отыратын стимулға негізделген әдіс ұсынады. Оның мақсаты – медитация арқылы сананы тыныштандыру емес, бір уақытта көптеген амалдарды орындауды қажет ететін жоғары концентрация арқылы оны тазарту. Ол үшін еврей әріптерін қолданады. Абулафияның әдісі бірнеше қадамнан тұрады. Бірінші қадам – дайындық: ізбасар ораза ұстап, тефиллин киіп, таза ақ киімге оранып, өзін тазартады. Екінші қадам: мистик әріптердің топтарын және олардың ауысуларын жазады. Үшінші қадам – физиологиялық амалдар: мистик әріптерді белгілі бір тыныс алу үлгілерімен және бас позициясымен бірге дұғалайды. Төртінші қадам – әріптер мен адам бейнелерін қиялдау: мистик адам бейнесін және өзінің денесіз бейнесін елестетеді. Содан кейін мистик әріптерді ойда «жасайды», оларды «ақыл-ойының» «экранына» проекциялайды, яғни әріптердің үлгілерін ойда көреді. Содан кейін ол әріптерді айналдырып, бұрады. Абулафия «Имрей Шефер» кітабында былай деп жазады: «Олар (әріптер) өз формаларымен бірге Ашық Айна деп аталады, себебі жарықтығы мен күшті сәулесі бар барлық формалар оларда қамтылған. Ал олардың формасына қараған адам олардың құпияларын ашады, олармен сөйлейді, олар да оған жауап береді. Олар – адам өзінің барлық формаларын көретін бейнеге ұқсайды, содан кейін ол барлық жалпы және нақты нәрселерді көре алады (Парс БН 777, fol. 49)». Мистикалық бейнелеудің соңғы кезеңінде мистик төрт тәжірибеден өтеді. Біріншісі – денедегі жарық немесе нұрлы жағдай, онда жарық денеді қоршап қана қоймай, оның ішіне де сіңіп, дене мен оның мүшелері жарыққа айналғандай сезім тудырады. Каббалист жаттығуларын жалғастыра отырып, әріптерді біріктіріп, физиологиялық амалдар орындайды, нәтижесінде екінші тәжірибе пайда болады: дененің «сіңірілу» арқылы әлсіреуі. Содан кейін мистик өзінің ой-өрісі мен қиялдау қабілетінің артуын сезінеді. Бұл үшінші тәжірибе. Төртінші тәжірибе негізінен қорқыныш пен дірілмен сипатталады. Абулафия дірілдің пайғамбарлыққа қол жеткізу үшін негізгі және қажетті қадам екенін атап көрсетеді (Sitrei Torah, Paris Ms. 774, fol. 158a). Басқа бір жерде ол былай деп жазады: «Денеңіздің бәрі дірілдей бастайды, аяқтарыңыз шайқалады, сіз қатты қорқыныштан қорқасыз [ ] және дене дірілдейді, атпен жарысқан шабандоздай, қуанышпен толы, ал ат оның астында дірілдейді» (Otzar Eden Ganuz, Oxford Ms. 1580, fols. 163b–164a; сондай-ақ Hayei Haolam Haba, Oxford 1582, fol. 12a). Абулафия үшін қорқыныштан кейін ләззат пен қуаныш сезімі пайда болады. Бұл сезім оның денесінде басқа «рухтың» оянуын сезінудің нәтижесі, ол Otzar Eden Ganuz-да былай деп сипаттаған: «Сен өзіңнің ішіңнен басқа рухтың оянуын сезінесің, ол сені нығайтады, бүкіл денеңді басып, саған ләззат береді» (Oxford Ms. 1580 fols. 163b–164a). Тек осы тәжірибелерден өткеннен кейін ғана мистик өзінің мақсатына жетеді: адам бейнесінің көрінісі, ол оның жеке сыртқы түрімен тығыз байланысты және әдетте мистик алдында тұрғандай сезіледі. Тәжірибе мистик өзінің автоскопиялық бейнесін (немесе «қосы») сөйлеп тұрғанын сезінген кезде күшейеді: қосы мистикпен сөйлесе бастайды, оған белгісізді үйретеді және болашақты ашады. Авраам Абулафия өзінің жазбаларында адам «бейнесін» көру тәжірибесін көптеген рет сипаттаған. Алайда, бастапқыда бұл «бейне» кім екені белгісіз. Мистик пен «бейне» арасындағы диалог жалғасқан сайын, оқырман «бейне» мистиктің өзінің бейнесі екенін түсінеді. Абулафия шәкірттері мен ізбасарларына Sefer haKheshek-те сөйлеп, сценарийді одан әрі түсіндіреді: «Ата» әрпіне арналған тыныс алу тәсілдерін пайдалану арқылы адам бейнесі пайда болуы керек. Тек соңғы сөйлемде Абулафия бұл бейне «өз-өзің» екенін айтады. Алайда ол бұл туралы басқа бір кітабында, Sefer haYei haOlam haBa-да да көрсетілген: «Және оның жауабын қарастыр, өзіңе жауап бергендей жауап бер» (Oxford Ms. 1582, fol. 56b). Абулафияның көптеген сипаттамалары осыған ұқсас стильде жазылған. Sefer haOt-та Абулафия ұқсас оқиғаны, бірақ өзінің жеке көзқарасынан сипаттайды: «Батыстан әскерінің саны жиырма екі мың адамды құрайтын үлкен әскермен келген бір адамды көрдім [ ] және оның бетін көргенде таң қалдым, жүрегім дірілдеді, орнымнан тұрып, Құдайдың атын шақырып көмек сұрадым, бірақ ол нәрсе менің руымнан қашып кетті. Ал адам менің үлкен қорқынышымды және зор құрметімді көргенде, аузын ашып сөйледі, менің аузымды ашып сөйледі, мен оған сөзіммен жауап бердім, менің сөздерімде басқа адамға айналдым (81–82-беттер)».

Жарияланымдар

Please provide the English text you want me to translate. I need the content of the "English text" section to perform the translation. I will use the "Existing translation reference" only as a guide for terminology, prioritizing accuracy to the original English meaning.