Кіріспе
Жозеф Шлиц сыра қайнату компаниясы – АҚШ-тағы сыра өндіруші компания, Висконсин штатының Милуоки қаласында орналасқан. Бұл компания бір кезде АҚШ-тағы ең ірі сыра өндіруші болып саналған. Оның танымал сырасы, Шлиц (/pron/'/ʃ//l//ɪ//t//s/), «Милвокиді әйгілі еткен сыра» деп белгілі болды және «Шлиц қалмаса, сыра да қалмайды» деген ұранмен жарнамаланды. Шлиц алғаш рет 1902 жылы АҚШ-тағы ең ірі сыра өндірушісі атанды және 20 ғасырдың бірінші жартысында бірнеше рет осы мәртебеге ие болды, 1950 жылдары Anheuser Busch компаниясымен бірнеше рет көшбасшылықты алмастырды. Компанияны 1849 жылы Аугуст Круг құрды, бірақ 1858 жылы ол Кругтың жесіріне үйленген кезде меншігі Джозеф Шлицке өтті. 1982 жылы Шлиц Stroh Brewery Company компаниясымен сатып алынды, ал 1999 жылы Stroh компаниясының барлық активтерімен бірге Pabst Brewing Company компаниясына сатылды. Pabst Old Milwaukee сырасымен қатар бірнеше Шлиц сыраларын өндірді. 2014 жылдың 13 қарашасында Pabst компаниясы Blue Ribbon Intermediate Holdings, LLC компаниясына сатылғанын хабарлады. Blue Ribbon – американдық сыра кәсіпкері Юджин Кашпер және Сан-Францискодағы TSG Consumer Partners компаниясының серіктестігі. Бұрынғы хабарларға сәйкес, келісілген баға шамамен 700 миллион долларды құрады.
Joseph Schlitz Brewing Company is an American brewery based in Milwaukee, Wisconsin, and was once the largest producer of beer in the United States. Its namesake beer, Schlitz (/pron/'/ʃ//l//ɪ//t//s/), was known as "The beer that made Milwaukee famous" and was advertised with the slogan "When you're out of Schlitz, you're out of beer". Schlitz first became the largest beer producer in the US in 1902 and enjoyed that status at several points during the first half of the 20th century, exchanging the title with Anheuser Busch multiple times during the 1950s. The company was founded by August Krug in 1849, but ownership passed to Joseph Schlitz in 1858 when he married Krug's widow. Schlitz was bought by Stroh Brewery Company in 1982 and subsequently sold along with the rest of Stroh's assets to Pabst Brewing Company in 1999. Pabst produced several varieties of Schlitz beers alongside Old Milwaukee. On November 13, 2014, Pabst announced that it had completed its sale to Blue Ribbon Intermediate Holdings, LLC. Blue Ribbon is a partnership between American beer entrepreneur Eugene Kashper and TSG Consumer Partners, a San Francisco–based, private equity firm. Prior reports suggested the price agreed upon was around $700 million.
Басталуы
Милуокиде Джозеф Шлиц Август Кругқа тиесілі таверна-сыра зауытында бухгалтер болып жұмысқа орналасты. 1856 жылы Кругтың қайтысынан кейін ол сыра зауытын басқаруға кірісті. 1858 жылы Шлиц жесір Анна Мария Кругқа үйленді, содан кейін 1861 жылы сыра зауытының атын «Jos. Schlitz Brewing Co.» деп өзгертті. Кругтың 16 жасар туысы Август Уайхлейн 1861 жылы сыра зауытында жұмыс істеуге қабылданды. 1871 жылғы Ұлы Чикаго өртінен кейін Шлиц Чикаго халқына мыңдаған баррель сыра сыйлағысы келгені туралы көп тараған әңгіме – кейінірек маркетингтік кампаниялармен таралған қазіргі заманғы миф. Шлицтің ұлттық кеңеюі Чикагода және басқа жерлердегі жаңа тарату орталықтары мен теміржолдың пайдалануына негізделді. 1880-ші жылдардың соңынан бастап Шлиц Чикагода ондаған «байланған үйлер» (tied houses) салды, олардың көпшілігі кірпіш қабырғасына орнатылған компания логотипінің бетонды бейнесімен әшекейленген. Осы ғимараттардың бірнешеуі бүгінге дейін сақталған, соның ішінде Лейк және Лумис көшелерінің қиылысындағы Лейк-стриттегі Шлицке тиесілі үй және Белмонт пен Саутпорт көшелерінің қиылысындағы Шуба тавернасы. 1873 жылы Шлиц Теннесси штатының сыра өндірушісі Браттон мен ұлдарының сатып алу ұсынысын қабылдамады. 1875 жылы Шлиц «SS Schiller» кемесімен отанына қайтты. Отанына қайтып келе жатқанда кеме Силли аралдарының жанындағы жартасқа шағылып, батып, Шлиц пен 334 адам қаза тапты. Оның денесі табылған жоқ. Кругтың өсиетін құрметтеп, Шлиц өзінің өсиетіне Уайхлейн ағайындарының өлімінен кейін сыра зауытын басқаруын тіледі. Басқару дереу төрт Уайхлейн ағайынына – Август, Генри, Альфред және Эдвардқа жүктелді. 1887 жылы Анна Мария Круг Шлиц қайтыс болғаннан кейін, Уайхлейндер фирманың толық иесіне айналды және Уайхлейн отбасы сыра зауытын жүз жылдан астам уақыт бойы басқара берді. Осы өзгеріске қарамастан, Уайхлейндер Шлиц есімін сақтап қалуға шешім қабылдады, себебі американдықтар олардың тегін айтуда қиындықтарға тап болды.
Тыйым және табыстылық
Компания 1900-шы жылдардың басым бөлігінде өркендеп, 1902 жылы бір миллион баррель сыра өндірісі АҚШ-тағы ең ірі сыра зауыты ретінде Пабсттың талабын озып кеткеннен кейін дамуын бастады. Шлиц сыра жасау өнеркәсібінде көптеген жаңалықтарды енгізді, ең бастысы – 1912 жылдан бастап қоңыр шыны бөтелкелерді пайдалану болды. Бұрын сыраны мөлдір шыны бөтелкелерге құйған, бірақ бұл күн сәулесінің сыраның дәмін бұзуына мүмкіндік берді. Бүкіл өнеркәсіп тез арада қоңыр бөтелкелерді қабылдады, және осы дизайн әлі күнге дейін қолданылып келеді. Шлицтің қоңыр бөтелкелерді алғаш рет пайдалануы 1938 жылы ашылған Милуокидегі Шлиц қоңыр бөтелкелі мейрамханасына шабыт берді. Дегенмен, олардың табысы бірнеше үлкен қиындықтардың біріншісімен кездесті. 1900 жылдардың басында тыйым салу қозғалысы күшейді, ал 1920 жылы АҚШ-та тыйым салу заңы қабылданғаннан кейін алкогольді өндіру мен тұтыну толығымен тоқтатылды. Тыйым салу кезінде Шлиц жұмысты сақтап, қызметкерлерін жұмыспен қамту үшін қиындықтарға тап болды. 1919 жылы тыйым салудың жақын болғанын сезіп, Джозеф Э. Уайхлейн аға Висконсиннің ірі сүт өнеркәсібін пайдалану үшін сүт шоколадын өндіретін Шлиц бөлімін құрды. Шоколад Eline брендімен (Уайхлейн атының дыбысталуы) сатылды. Алайда, Eline Chocolate көп табысқа жетпеді, себебі Hershey компаниясы өте бәсекеге толы шоколад индустриясында үстемдік танытты, ал Eline кондитерлік өнімдері көбінесе сапаны бақылау мәселелерімен байланысты болды. Шоколад бөліміне миллиондаған доллар салынғанына және қатты қантты және ирімшіктерді өндіру желісі құрылғанына қарамастан, бұл жоба сәтсіз аяқталып, 1928 жылы тоқтатылды. Бұл компанияны өзінің атын Шлиц сыра зауытынан Шлиц сусындар компаниясына өзгертуге және өзінің "танымал" слоганын "Милвокиді танымал еткен сусын" деп өзгертуге мәжбүр етті. Шлиц негізінен шұбат экстракты мен алкогольсіз сусындарды өндіруге бағытталды, оларды сыра жасау жабдықтарын жұмыс істеуге пайдаланды, себебі Уайхлейндер тыйым салудың мәңгілік болмайтынын дұрыс болжады. 1933 жылдың соңында тыйым салу аяқталғаннан кейін Шлиц қайтадан сыра өндіре бастады және 1934 жылы әлемдегі ең көп сатылатын сыра зауыты атанды. Шлицтің өзімен аттас сырасының танымалдылығы, сондай-ақ қолжетімді бағадағы Old Milwaukee сырасын ұсынуы, Шлицтің бірінші орынды қайтадан иеленуіне мүмкіндік берді. Шлиц пен Anheuser Busch Америкадағы ең үздік сыра зауыты үшін көп жылдар бойы бәсекелесіп келді. 1967 жылы компанияның президенті және төрағасы Август Уайхлейннің немересі Роберт Уайхлейн-младший болды. Шлиц үздіксіз ашытумен де тәжірибе жасады, тіпті Нью-Йорктің Болдуинсвилл қаласында осы процесті пайдалануға арналған жаңа сыра зауытын салды. Жаңа формуламен жасалған өнім дәстүрлі формуланың дәмін және тұрақтылығын жоғалтып қана қоймай, сонымен қатар тез бұзылып, көпшіліктің ықыласын жоғалтты. 1976 жылы Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы барлық ингредиенттерді бөтелкелер мен банкаларға міндетті түрде таңбалауды талап ететіні туралы алаңдаушылық күшейді. Силика гельдің жасанды қоспасын жариялаудан сақтау үшін Уайхлейн "Chill garde" деп аталатын агентке көшті, ол өндіріс соңында сүзгіленетін, сондықтан жариялауға жатпайтын болып есептелді. Агент көбік тұрақтандырғышымен жаман әрекеттесті, нәтижесінде Шлиц 10 миллион бөтелке сыраны қайтарып алды, бұл оған 1,4 миллион долларға түсті.
Екінші кәсіподақ ереуілі және Строхқа сатылуы
1980 жылдары Schlitz біршама жаңғырды, бірақ ол елдегі екінші ең танымал сыра зауытынан төртінші орынға түсті, себебі Miller және Pabst бұрынғы онжылдықтарда алғаш рет оны басып өтті. Компанияға соңғы соққы 1981 жылы Милуоки зауытында болған тағы бір ауыр ереуіл болды. 1981 жылдың 1 маусымында шамамен 700 өндіріс жұмыскері ереуілге шықты. Ереуілге себеп – кәсіподақ келісімшарты аяқталғанда оны алмастыратын жаңа келісімшарт болмауы. Ереуілге шамамен төрт ай созылды, ал компания бұрынғы әрекеттерінің барлығы сәтсіз аяқталғандықтан және ереуілдер өндіріс желісі мен қаржысын толық құлатқандықтан, құтқаруға деген соңғы үмітін жоғалтты. Schlitz басшылығы ақыры бас иіп, компанияны сату және залалды азайту туралы келіссөздерді бастады. Милуоки зауыты Schlitz сыра зауыттарының ең көнесі және ең тиімсізі болғандықтан, сонымен қатар ереуіл салдарынан оны бұдан әрі жұмыс істеуге шамасы жетпегендіктен, Schlitz Милуоки сыра зауытын жапты, осылайша ереуіл аяқталды және, нәтижесінде, Schlitz Америкадағы ең танымал сыра компанияларының бірі ретінде тарихқа ішті. Baldwinsville сыра зауытын 1981 жылы Anheuser Busch сатып алды, ол 1982 жылы шығатын Budweiser Light – қазіргі Bud Light – өндірісін толықтыру үшін пайдаланылды. Стандартты емес сыра зауыты дизайнының арқасында Baldwinsville ерекше және күрделі өндіріске қабілетті, бұл оны 12 Anheuser Busch зауытының маңызды бөлігіне айналдырды. 1982 жылы Schlitz брендіне иелік ету үшін бәсекелестік ұсыныстар түсті. Мичиган штатының Детройт қаласында орналасқан Stroh Brewery Company, Pabst және Heileman компанияларын Schlitz акцияларының 67 пайызын сатып алу үшін ұсыныс жасау арқылы жеңіп шықты. Сол жылдың көктеміне қарай Stroh компанияның барлық акцияларын сатып алып, Америкадағы үшінші ірі сыра өндіруші компанияға айналды. Қосылу кезінде Schlitz тәуелсіздігін сақтап қалу үшін сотта қаһарлы күрес жүргізді. Stroh бастапқыда акция бағасын 16 доллардан 17 долларға көтергеннен кейін Schlitz қосылуға келісті, ал АҚШ Әділет министрлігі Stroh Мемфис немесе Уинстон-Салем сыра зауыттарын сатуға келіскеннен кейін сатып алуды мақұлдады. Милуокидегі Schlitz сыра зауыты 2013 жылы бұзылғанға дейін Stroh компаниясына сатылғаннан кейін пайдаланбалды. Милуокидегі тарихи Schlitz сыра зауытының қалған бөлігі салықтық ұлғайту қаржыландыруы және басқа да мемлекеттік қолдау арқылы Schlitz Park деп аталатын көп мақсатты дамыту орталығына айналдырылды.
Pabst сатып алу және қайта жаңғырту
Бір кездегі мықты Schlitz бренді арзан сыра немесе "акциялық бренд" деңгейіне түсіп, барлар мен мейрамханаларда табу қиын болды. Айырықша жағдай, Stroh өзі де бизнесінің салмағынан қиналды, және Schlitz-ді сатып алғанда алған қарызынан ешқашан құтыла алмады. 1999 жылы Pabst Brewing Company, Stroh Brewery Company-ны сатып алып, Schlitz брендін бақылауға алды. Жаңадан іске қосу үшін алғашқы нарықтарға Чикаго, Флорида, Бостон, Миннеаполис-Сент-Пол және Schlitz-дің бұрынғы бас кеңсесі Милуоки кірді. 1968 жылғы Playboy журналының моделі Синтия Майерс 2009 жылы Schlitz сырасының жарнамашысы болғанда классикалық 1960-шы жылдар тақырыбы да көрінді. 2014 жылы Pabst Brewing Company-ны американдық кәсіпкер Юджин Кашпер мен TSG Consumer Partners сатып алды. Бұл келісімге Schlitz бренді, сондай-ақ Pabst Blue Ribbon, Old Milwaukee және Colt 45 кірді. Қазір Сан-Антониода орналасқан Pabst Brewing Company, Schlitz сырасын, Old Milwaukee және төрт түрлі Schlitz сыралық спиртін – Schlitz Red Bull, Schlitz Bull Ice, Schlitz High Gravity және Schlitz Malt Liquor – өндіруді жалғастыруда. Америкадағы ең танымал сыралардың бірі ретінде бұрынғы мәртебесінен түскенімен, Schlitz бренді бүгінгі күнге дейін сақталып, Орта Батыста сүйікті болып қала береді.