Кіріспе

Құс түрі

Көкшіл сұр тұздатқыш немесе Амазонка сұр тұздатқышы (Saltator coerulescens) – тропикалық және субтропикалық Оңтүстік Америкада жартылай ашық ортада кең таралған, тұздатқыштар (Thraupidae) отбасының құсы. Бұрынғы екі түр тобы, grandis (Мексика және Орталық Америкада) және olivascens (Солтүстік Оңтүстік Америка және Тринидадта) қазір жеке түрлер ретінде танылды – қызылқұрсақты тұздатқыш және зәйтүн сұр (немесе Кариб теңізі сұр) тұздатқышы. Веййо өзінің сипаттамасын 1802 жылы Феликс де Азараның Парагвай және Рио-де-ла-Платадағы құстар туралы кітабында сипаттаған «Хабиа де ла Сеха Бланка» суретіне негіздеді. Coerulescens атауы латын тілінен алынған және «көкшіл» деген мағынаны білдіреді. Saltator coerulescens бұрын сұрғылт тұздатқыш деп аталған және екі түр тобын қамтыды: grandis (оның ішінде brevicaudus, hesperis, plumbiceps, vigorsii және yucatanensis) және olivascens (оның ішінде brewsteri және plumbeus). 2021 жылы олар жеке түрлер ретінде танылды – қызылқұрсақты тұздатқыш (S. grandis) және зәйтүн сұр (немесе Кариб теңізі сұр) тұздатқышы (S. olivascens). Бұл түрлер жекеленгеннен кейін S. coerulescens құрамына azarae, mutus және superciliaris түршелері кіреді.

Сипаттама

Орташа есеп бойынша, көкшіл сұр тұздық құсының ұзындығы 20 см, салмағы 52 г. Оның қауырсыны жасына және түршесіне байланысты өзгереді, бірақ көбінесе бұл құстың жоны сұр немесе сұрғылт зәйтүн түсті, көзінің үстінен ақ жолақ өтеді, мойны тар ақ, кеудесі сұр, ал құрсағы сары немесе қызыл қоңыр болады. Көбінесе естілетін дыбысы – жоғары қарай созылатын, ұзақ әуені, "ch'wheeet" немесе "ch'kweeee", кейде одан да күрделі бастамасымен, мысалы "hi'whee chu weeeeh". Әні – әуенді, көбінесе қысқа, мұрындыдан жұмсаққа дейін өзгеріп отырады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл түр тропикалық және субтропикалық Оңтүстік Американың жартылай ашық орталарында, мысалы, ормандық бұталар, бұталы жерлер және орман шеттерінде (жайылма, тығыз орманның ішінде болмайды) кездеседі, соның ішінде Аргентинаның солтүстігінде, Уругвайдың батысында, Парагвайда, Бразилияның көп бөлігінде (Гуана және Венесуэламен шекараға жақын солтүстік бөлігінде зәйтүн сұр тұзшығышпен алмастырылады), Боливияда, Перудің шығысында, Эквадордың шығысында және Колумбияның оңтүстік-шығысында (елдің орталық және солтүстік бөліктерінде зәйтүн сұр тұзшығышпен алмастырылады).

Мінез-құлық және экология

Көкшіл сұр тұздатқыш жемістермен, бүршіктермен және жай қозғалатын бунақденелілермен қоректенеді. Ол төменгі және ортаңғы қабаттарда, кейде жұптарда немесе кішкентай топтарда, ал кейде басқа тұздатқыштар кіретін түрлердің аралас үйірлерінде азық іздейді. 2–4 метр биіктікте ағашқа үлкен, тостаған тәрізді ұя салады.