Кіріспе
Eurocopter AS532 Cougar (қазір Airbus Helicopters H215M) – Eurocopter компаниясы әзірлеген екі қозғалтқышты, орта салмақты, көп мақсатты тікұшақ. AS532 – Aérospatiale SA 330 Puma тікұшағының әскерилендірілген нұсқасының жетілдірілген және жаңартылған түрі. Оның азаматтық баламасы Eurocopter AS332 Super Puma (кейін Airbus Helicopters H215 деп аталды, M әрпінің жоқтығына назар аударыңыз). AS532 тікұшағы Eurocopter EC725 ретінде одан әрі дамытылды.
The Eurocopter AS532 Cougar (now Airbus Helicopters H215M) is a twin engine, medium weight, multipurpose helicopter developed by Eurocopter. The AS532 is a development and upgrade of the Aérospatiale SA 330 Puma in its militarized form. Its civilian counterpart is the Eurocopter AS332 Super Puma (Later called the Airbus Helicopters H215, note the lack of M suffix). The AS532 has been further developed as the Eurocopter EC725.
Жобалау және әзірлеу
AS332 Super Puma SA 330 Puma-ны алмастыру мақсатында жасалған, алғаш рет 1977 жылдың қыркүйегінде ұшты. Ол екі 1330 кВт қуаттылықтағы Turbomeca Makila 1A1 турбошақты қозғалтқыштарымен, композиттік роторлық пернелермен, жақсартылған қону шассисімен және өзгертілген құйрық қанатымен жабдықталған. 1990 жылы барлық әскери Super Puma таңбалары "AS 332" дегеннен "AS 532 Cougar" деп өзгертілді, бұл тікұшақтың азаматтық және әскери нұсқаларын ажырату үшін жасалды. Канада CH 113 Labrador-ды алмастыру үшін Cougar сатып алуды қарастырған, бірақ соңында CH 149 Cormorant сатып алуды жөн көрді. 2012 жылы Франция 288,8 миллион еуролық жобаны (бірлігіне 11,1 миллион еуро) бастады, ол 23 армиялық Cougar мен Әуе күштері үшін 3 тікұшақтың эскіргендік мәселелерін шешуге және олардың EC225 және EC725 тікұшақтарына ұқсас авиациялық құралдармен жабдықтауға бағытталған.
Апаттар
1997 жылдың 4 маусымында Түркияда 9K32 Strela 2 зымырандық комплексімен атылып түсірілген Cougar тікұшағынан 11 әскери қызметкер қаза тапты. Бұл оқиға Түркияның Иракпен шекарасына жақын Зап аймағындағы ПКК-ға қарсы операция кезінде болды. 2003 жылдың 29 сәуірінде Түркияның Испарта қаласында оқу-жаттығу барысында Cougar тікұшағы электр сымдарына соғылып, 4 әскери қызметкер қаза тапты. 2012 жылдың 25 шілдесінде Cougar тікұшағы Францияның оңтүстік-шығысындағы Вердон шатқалы аймағында сынақ ұшу кезінде құлады. Тікұшақта өндірушінің сынақ пилоттары мен инженерлері болды. Оқыс оқиғада 6 компания қызметкері қаза тапты. Апатқа ұшыраған тікұшақ Албания қарулы күштеріне жеткізілуге тиіс болған. 2017 жылдың 1 маусымында Түркияның Иракпен шекарасына жақын жердегі әскери базадан ұшып шыққаннан кейін Cougar тікұшағы электр сымдарына соғылып құлады, нәтижесінде 13 әскери қызметкер қаза тапты. 2019 жылдың 25 қарашасында Малидің солтүстігінде Eurocopter Tiger тікұшағы мен Eurocopter AS532 Cougar тікұшағының соқтығысуынан 13 француз әскери қызметкері қаза тапты. 2020 жылдың 15 сәуірінде француз әскеріне тиесілі Cougar тікұшағы оқу-жаттығу кезінде құлады. Апаттан 2 әскери қызметкер қаза тауып, тағы 5-і жарақат алды. 2021 жылдың 4 наурызында Түркияның шығысындағы нашар ауа райы салдарынан Cougar тікұшағы құлады, оның ішінде 11 әскери қызметкер қаза тауып, 2-і жарақат алды. Қаза тапқандардың арасында жоғары санаттағы армия корпусының командирі генерал-лейтенант Осман Ербас болды. Қаза болғандардың тоғызы апат орнында, ал екеуі ауруханада алған жарақатынан көз жұмды.